Perancis

Republik Perancis ريڤوبليك ڤرانچيس‎‎ République française
Bendera
Cogan kata: Liberté, Égalité, Fraternité Kebebasan, Kesaksamaan, Persaudaraan
Lagu kebangsaan: La Marseillaise
Lokasi Perancis (hijau tua) dalam Kesatuan Eropah (hijau muda)
Ibu negara dan bandar terbesar}	Paris 48°51′U 2°21′T
Bahasa rasmi	Bahasa Perancis
Demonim	Orang Perancis
Pemerintah	Republik kesatuan separa presiden
• Presiden	Emmanuel Macron
• Perdana Menteri	Sébastien Lecornu
Badan perundangan	Parlimen Perancis
• Dewan pertuanan	Senat
• Dewan rakyat	Perhimpunan Kebangsaan
Pembentukan
• Francia Barat melalui Perjanjian Verdun	10 Ogos 843
• Pengisytiharan Republik Pertama	22 September 1792
• Perlembagaan semasa (Republik Kelima)	4 Oktober 1958
Keluasan
• Jumlah	633,109 km2 (244,445 bt2) (ke-42)
• Perancis Metropolitan	543,941 km2 (210,017 bt2)
Populasi
• Perkiraan 1 Januari 2026	69,081,996 (ke-21)
• Perancis Metropolitan	66,792,845
• Kepadatan	109.1/km2 (282.6/sq mi) (ke-106)
KDNK (PPP)	2026
• Jumlah	USD4.734 trilion (ke-9)
• Per kapita	USD68,567 (ke-25)
KDNK (nominal)	2026
• Jumlah	USD3.596 trilion (ke-7)
• Per kapita	USD52,083 (ke-22)
Gini (2025)	30.4 sederhana
HDI (2023)	▲ 0.920 sangat tinggi (ke-26)
Mata wang	Euro (€); franc CFP (₣)1 (EUR; XPF)
Zon waktu	UTC+1 (CET2)
• Musim panas (DST)	UTC+2 (CEST)
Kod panggilan	+333
Kod ISO 3166	FR
DPT internet	.fr4
1 Digunakan di Polinesia Perancis, Kaledonia Baru serta Wallis dan Futuna. 2 Bagi Perancis Metropolitan; wilayah seberang laut menggunakan beberapa zon waktu lain. 3 Bagi Perancis Metropolitan; wilayah seberang laut mempunyai kod panggilan tersendiri. 4 Beberapa wilayah seberang laut mempunyai domain peringkat tertinggi kod negara tersendiri. Angka keluasan dan penduduk merujuk kepada 18 kawasan Perancis—13 di Perancis Metropolitan dan lima di seberang laut—yang digunakan dalam siri statistik kebangsaan utama.

Perancis atau nama rasminya Republik Perancis (Perancis: République française; [ʁepyblik fʁɑ̃sɛz]) ialah sebuah negara berdaulat rentas benua yang terutamanya terletak di Eropah Barat. Wilayah-wilayahnya terdiri daripada Perancis Metropolitan yang utama di benua Eropah serta pulau-pulau dan wilayah seberang laut terletak di benua Amerika dan lautan-lautan Atlantik, Pasifik dan Hindi.

Wilayah Metropolitan utamanya di benua Eropah bersempadan darat dengan Belgium, Luxembourg, Jerman, Switzerland, Itali, Monaco, Sepanyol dan Andorra, serta menghadap Teluk Biscay dan Selat Inggeris seberang United Kingdom dihubungkan melalui Terowong Selat. Di seberang lautan Atlantik, adanya wilayah Guiana Perancis di benua Amerika Selatan bersempadan dengan Brazil dan Suriname, manakala Saint Martin bersempadan dengan Sint Maarten di rantau Karibia. Sebanyak 18 kawasan utamanya (lima daripadanya terletak di luar benua Eropah) meliputi keluasan 633,109 km² (244,445 bt²). Jumlah penduduknya dianggarkan seramai 69,081,996 orang pada 1 Januari 2026. Paris ialah ibu negara, bandar terbesar serta pusat ekonomi dan kebudayaan utamanya.

Negara ini bermula sebagai kawasan Gallia didiami oleh puak-puak bangsa Kelt sebelum ditakluki tentera Rom pada abad pertama SM lalu berkembangnya sebuah masyarakat berbudaya kacukan kedua-dua bangsa. Pada awal Zaman Pertengahan, orang-orang Frank membentuk kerajaan Francia, yang kemudiannya menjadi teras Empayar Caroling. Perjanjian Verdun pada tahun 843 membahagikan empayar tersebut di mana kawasan baratnya beransur-ansur berkembang menjadi Kerajaan Perancis. Perancis muncul sebagai salah sebuah kuasa utama Eropah pada zaman pertengahan dan awal zaman moden serta membentuk sebuah empayar penjajahan yang luas. Revolusi Perancis pada tahun 1789 menggulingkan rejim lama dan memperkenalkan gagasan kewarganegaraan, kesamarataan di sisi undang-undang serta kedaulatan rakyat. Selepas beberapa tempoh pemerintahan beraja, republik dan empayar, Republik Kelima ditubuhkan pada tahun 1958 di bawah pimpinan Charles de Gaulle.

Perancis ialah sebuah republik kesatuan dengan sistem separa presiden. Perlembagaannya mentakrifkan negara ini sebagai sebuah republik yang tidak boleh dibahagi, sekular dan demokratik, dengan organisasi pentadbiran yang dinyahpusatkan. Negaranya diketuai Presiden sambil pemerintahan republiknya diketuai perdana menteri. Ekonominya antara yang terbesar di dunia; pada tahun 2026, ekonomi Perancis menduduki tangga ketujuh mengikut keluaran dalam negara kasar nominal dan tangga kesembilan mengikut pariti kuasa beli. Negara ini juga mempunyai pengaruh besar dalam bidang-bidang seni, sains, falsafah, kesusasteraan, fesyen, perfileman dan gastronomi sedunia, sementara bahasa dan kebudayaan tersebar luas baik melalui sejarah diplomatik mahupun sejarah penjajahannya. Perancis ialah antara negara anggota pengasas Kesatuan Eropah, Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, Pertubuhan Perjanjian Atlantik Utara dan Pertubuhan Kerjasama dan Pembangunan Ekonomi. Negara ini merupakan anggota tetap Majlis Keselamatan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, selain menganggotai G7 dan Pertubuhan Antarabangsa Francophonie. Rangkaian diplomatik, angkatan tentera, ekonomi, wilayah seberang laut serta pengaruh bahasa dan kebudayaannya membolehkan Perancis terus memainkan peranan penting dalam hal ehwal antarabangsa.

Penamaan

Nama negara ini menyerap kata Portugis francês yakni bentuk penyifat kata nama França; ia turunan kata Latin Francia yang bererti "tanah bangsa Frank" yang turut menurun kepada nama France (disebut: [fʁɑ̃s], k. sif. français) dalam bahasa Perancis setempat. Bentuk-bentuk lain yang ada didapati dalam penulisan Melayu lama menamakan negara ini termasuk Peransis (pertengahan abad ke-19), Perensis serta Perasman atau Peranseman (serapan kata Belanda: Fransman “orang Perancis”).

Terdapat berbagai-bagai teori asal untuk nama bangsa Frank: salah satunya berasal dari kata Proto Jermanik frankon yang diertikan sebagai "tombak" berdasarkan senjata yang biasa dipakai askar-askar Frank iaitu kapak lempar panjang bernama francisca. Satu teori lain menyatakan bahawa nama bangsa tersebut datang daripada perkataan sebuah bahasa Jermanik kuno bermakna "bebas".

Sejarah

Rencana utama: Sejarah Perancis

Prasejarah, Gallia dan pemerintahan Rom

Wilayah yang kini membentuk Perancis telah didiami sejak zaman prasejarah. Lembah Vézère di barat daya negara ini mengandungi banyak tapak Paleolitik, termasuk Gua Lascaux, yang terkenal dengan lukisan guanya. Bukti arkeologi dari kawasan tersebut merangkumi tempoh selama ratusan ribu tahun dan memainkan peranan penting dalam perkembangan kajian prasejarah Eropah.

Rencana utama: Gallia

Pada Zaman Besi, sebahagian besar wilayah Perancis moden didiami oleh pelbagai masyarakat yang secara kolektif dikenali oleh penulis Yunani dan Rom sebagai orang Gallia. Mereka tidak membentuk sebuah negara bersatu dan terdiri daripada banyak puak dengan bahasa, institusi serta hubungan politik yang berbeza-beza. Wilayah Gallia purba juga tidak sepadan sepenuhnya dengan sempadan Perancis moden kerana meliputi kawasan yang kini menjadi sebahagian daripada Belgium, Switzerland, Jerman, Luxembourg, Belanda dan Itali. Di pesisir Mediterranean, peneroka Yunani dari Phocaea mengasaskan Massalia pada abad ke-6 SM, yang kemudian berkembang menjadi sebuah pusat perdagangan utama.

Rom menguasai bahagian tenggara Gallia pada abad ke-2 SM. Antara tahun 58 dengan 51 SM, Julius Caesar menakluki sebahagian besar wilayah selebihnya dalam Perang Gallia, dengan kekalahan gabungan pimpinan Vercingetorix di Pertempuran Alesia pada tahun 52 SM menjadi titik perubahan utama. Gallia kemudiannya disepadukan ke dalam Empayar Rom dan mengalami proses perbandaran, pembinaan jalan, perkembangan perdagangan serta penyesuaian budaya yang melahirkan kebudayaan kacukan. Bahasa Latin rakyat yang digunakan di Gallia berkembang secara beransur-ansur menjadi bahasa-bahasa Romawi termasuk bahasa Perancis.

Agama Kristian mula tersebar melalui bandar dan pelabuhan Gallia sejak abad pertama dan kedua Masihi, tetapi proses pengkristianan berlangsung secara beransur-ansur. Agama tersebut menjadi semakin dominan pada abad ke-4 dan ke-5, sementara kepercayaan terdahulu terus diamalkan di sesetengah kawasan untuk suatu tempoh yang lebih panjang.

Kerajaan Frank dan pembentukan Kerajaan Perancis

Pada abad ke-5, kemerosotan kuasa Rom di Eropah Barat disertai pembentukan beberapa kerajaan Jermanik di Gallia, termasuk kerajaan orang Frank, Burgund dan Visigoth. Raja Clovis I daripada Wangsa Meroving menakluk sebahagian besar Gallia utara dan tengah serta menjadikan Paris sebagai salah satu pusat pemerintahannya. Pemelukan agama Kristian baginda yang ditarikhkan rasmi sekitar tahun 496 mengukuhkan hubungan antara pemerintahan Frank dengan Gereja Katolik dan membezakan kerajaannya daripada beberapa kerajaan Jermanik lain yang beranutan Arianisme.

Kerajaan Frank kemudian diperintah oleh Wangsa Caroling yang mencapai kemuncak kekuasaannya di bawah Raja Charlemagne. Selepas kemangkatan anakandanya Louis yang Warak, Perjanjian Verdun pada Ogos 843 membahagikan Empayar Caroling kepada tiga kerajaan. Bahagian barat kerajaan yakni Francia Barat lazimnya dianggap sebagai pendahulu politik Kerajaan Perancis, walaupun sempadan dan institusinya masih sangat berbeza daripada negara Perancis moden.

Pada tahun 987, para bangsawan memilih Hugh Capet sebagai raja, memulakan pemerintahan Wangsa Capet. Kuasa raja-raja Capet awal pada mulanya tertumpu pada kawasan yang agak kecil di sekitar Paris dan Orléans, sementara kebanyakan wilayah kerajaan dikawal oleh bangsawan yang berkuasa. Melalui perkahwinan dinasti, pewarisan, pentadbiran, peperangan dan pengilhakan, raja-raja Capet serta cabang Valois dan Bourbon secara beransur-ansur memperluas kekuasaan diraja.

Kerajaan Perancis pada tahun 1477. Garis merah menunjukkan sempadan kerajaan, manakala kawasan biru menunjukkan wilayah kekuasaan langsung raja.

Antara abad ke-12 dengan ke-13, kerajaan memperluas pengaruhnya ke selatan, termasuk melalui Perang Salib Albigensian terhadap penganut Cathar dan pemerintah wilayah yang menyokong mereka. Konflik tersebut mempercepat penyepaduan sebahagian Occitania ke dalam lingkungan kuasa kerajaan, tetapi turut menyebabkan kemusnahan masyarakat dan institusi tempatan.

Perang Seratus Tahun antara raja-raja Perancis dengan England berlangsung, dengan beberapa tempoh gencatan senjata, dari tahun 1337 hingga 1453. Konflik itu berkait dengan tuntutan dinasti terhadap takhta Perancis dan pertikaian mengenai wilayah kekuasaan raja England di Perancis. Perang, wabak Maut Hitam, kebuluran dan pergolakan dalaman menyebabkan kemerosotan penduduk serta kerosakan ekonomi yang besar. Kemunculan Jeanne d'Arc membantu memulihkan perjuangan pihak Perancis, sementara kemenangan pada penghujung perang meninggalkan England hanya dengan Calais daripada wilayahnya di tanah besar Perancis. Selepas perang tersebut, pemerintahan beraja mengukuhkan pentadbiran, sistem percukaian dan angkatan tentera tetapnya.

Zaman moden awal dan pemerintahan beraja mutlak

Pada abad ke-16, Pembaharuan Protestan membahagikan masyarakat Perancis antara aliran Katolik dengan Protestan yang dikenali sebagai Huguenot. Perang Agama Perancis antara tahun 1562 dengan 1598 merangkumi peperangan saudara, perebutan kuasa dinasti dan pembunuhan beramai-ramai, termasuk suatu pembunuhan ramai semasa perayaan Santo Bartholomew pada tahun 1572. Raja Henri IV menamatkan sebahagian besar konflik melalui Edik Nantes pada tahun 1598, yang memberikan hak keagamaan dan perlindungan tertentu kepada umat penganut Protestan sambil mengekalkan agama Katolik sebagai agama rasmi kerajaan.

Pada abad ke-17, para menteri seperti Cardinal Richelieu dan Cardinal Mazarin membantu mengukuhkan kuasa pusat serta mengurangkan autonomi politik bangsawan. Pemerintahan Raja Louis XIV dari tahun 1643 hingga 1715 sering dikaitkan dengan kemuncak pemerintahan beraja mutlak. Selepas mengambil alih pemerintahan secara peribadi pada tahun 1661, baginda memusatkan pentadbiran, memperluas sistem prefek diraja dan memindahkan istana serta pusat kehidupan politik ke Istana Versailles pada tahun 1682. Perancis menjadi salah sebuah kuasa politik, ketenteraan dan kebudayaan utama di Eropah, tetapi peperangan yang berpanjangan dan perbelanjaan istana membebankan kewangan kerajaan. Pembatalan Edik Nantes pada tahun 1685 juga menyebabkan penindasan penganut Protestan dan penghijrahan ramai Huguenot.

Dari abad ke-17, Perancis membina sebuah empayar penjajahan di Amerika, Caribbean, Afrika, Asia dan Lautan Hindi. Ekonomi beberapa tanah jajahan, terutamanya di Caribbean, bergantung pada perhambaan dan perdagangan hamba merentasi Atlantik. Revolusi hamba di Saint-Domingue kemudian membawa kepada kemerdekaan Haiti pada tahun 1804. Penjajahan Perancis berkembang semula secara besar-besaran pada abad ke-19 dan awal abad ke-20.

Revolusi, Napoleon dan perubahan rejim

Penyerbuan Bastille pada 14 Julai 1789 menjadi salah satu lambang utama Revolusi Perancis.

Pada penghujung abad ke-18, kerajaan menghadapi krisis kewangan yang diperburuk oleh sistem percukaian yang tidak seimbang, peperangan dan tentangan terhadap pembaharuan. Persidangan para Darjat (États Généraux) pada Mei 1789 mencetuskan Revolusi Perancis. Wakil Darjat Ketiga mengisytiharkan diri mereka sebagai Perhimpunan Kebangsaan, manakala penyerbuan Bastille pada 14 Julai menjadi lambang kejatuhan kuasa mutlak kerajaan.

Pada Ogos 1789, Perhimpunan menghapuskan banyak hak istimewa feudal dan menerima pakai Pengisytiharan Hak Asasi Manusia dan Warganegara, yang menegaskan kebebasan, kesamarataan di sisi undang-undang, kedaulatan negara dan hak milik. Perlembagaan tahun 1791 membentuk sebuah pemerintahan beraja berperlembagaan, tetapi peperangan luar, masalah ekonomi dan kecurigaan tinggi terhadap Raja Louis XVI meradikalkan revolusi.

Pemerintahan beraja dimansuhkan pada 21 September 1792 dan Republik Pertama bermula pada hari berikutnya. Raja Louis XVI dihukum pancung gilotin pada Januari 1793. Dalam keadaan peperangan dan pemberontakan dalaman, pemerintah revolusioner melaksanakan Pemerintahan Ganas pada tahun 1793–1794, yang menyaksikan ribuan orang dihukum mati atau meninggal dunia dalam tahanan. Selepas kejatuhan Maximilien Robespierre, Direktori mengambil alih pemerintahan tetapi menghadapi ketidakstabilan politik, masalah kewangan dan peperangan berterusan.

Pada November 1799, Napoleon Bonaparte merampas kuasa melalui rampasan kuasa 18 Brumaire dan menubuhkan Konsulat. Beliau memusatkan pentadbiran, membentuk sistem prefek wilayah, menyusun semula pendidikan dan kewangan serta menyelia penyediaan Kod Sivil 1804, yang menyatukan sebahagian besar undang-undang persendirian Perancis. Napoleon mengisytiharkan dirinya sebagai Maharaja pada tahun 1804 dan tenteranya menguasai sebahagian besar benua Eropah sebelum mengalami kekalahan berturut-turut. Kekalahan terakhirnya di Pertempuran Waterloo pada tahun 1815 menamatkan Empayar Perancis Pertama.

Pemulihan Bourbon mengembalikan pemerintahan beraja di bawah Louis XVIII dan Charles X, tetapi raja-raja tersebut memerintah menurut piagam perlembagaan dan bukannya memulihkan sepenuhnya aturan sebelum revolusi. Revolusi Julai pada tahun 1830 menggantikan Charles X dengan Louis-Philippe dan membentuk Pemerintahan Beraja Julai.

Revolusi tahun 1848 menggulingkan Louis-Philippe dan menubuhkan Republik Kedua, yang memperkenalkan hak mengundi sejagat bagi lelaki serta menghapuskan perhambaan secara muktamad di tanah jajahan Perancis pada 27 April 1848. Presiden Louis-Napoléon Bonaparte melakukan rampasan kuasa pada tahun 1851 dan menubuhkan Empayar Perancis Kedua pada tahun berikutnya. Pemerintahannya menyaksikan perindustrian, pembinaan jalan kereta api, pengubahsuaian Paris dan peluasan penjajahan, tetapi berakhir selepas kekalahan Perancis dalam Perang Perancis-Prusia pada tahun 1870.

Republik Ketiga dan empayar penjajahan

Republik Ketiga diisytiharkan pada 4 September 1870. Selepas kekalahan kepada Prusia, pemberontakan Komun Paris pada tahun 1871 ditumpaskan dalam pertempuran yang dikenali sebagai Minggu Berdarah. Walaupun pada awalnya dianggap sebagai aturan sementara, undang-undang perlembagaan tahun 1875 membentuk sebuah republik berparlimen yang kekal sehingga tahun 1940.

Pemerintah republik memperluas pendidikan rendah awam, percuma dan sekular, mengukuhkan kebebasan akhbar dan persatuan serta memisahkan gereja daripada negara melalui undang-undang tahun 1905. Walau bagaimanapun, republik tersebut turut menghadapi pertentangan antara golongan beraja, nasionalis, sosialis, Katolik dan republikan. Peristiwa Dreyfus pada penghujung abad ke-19 mendedahkan perpecahan berkaitan antisemitisme, tentera, keadilan dan identiti republik.

Pada tempoh yang sama, Perancis memperluas empayar penjajahannya di Afrika Utara, Afrika Barat dan Tengah, Asia Tenggara, Madagascar serta kepulauan Pasifik. Pemerintahan penjajah menggunakan pelbagai bentuk pentadbiran langsung, naungan dan persekutuan, tetapi turut melibatkan rampasan tanah, eksploitasi ekonomi, hierarki perundangan dan penindasan terhadap tentangan tempatan.

Perancis merupakan salah sebuah kuasa utama Pihak Berikat dalam Perang Dunia Pertama. Sebahagian besar pertempuran di Barisan Barat berlaku di timur laut Perancis. Peperangan tersebut mengorbankan kira-kira 1.4 juta anggota tentera Perancis, selain menyebabkan berjuta-juta orang cedera, kehilangan penduduk awam serta kemusnahan besar terhadap bandar, kampung, industri dan tanah pertanian.

Tempoh antara perang dicirikan oleh ketidakstabilan pemerintah, kesan Kemelesetan Besar, ketegangan sosial dan kebangkitan gerakan politik radikal. Pemerintah Barisan Popular pada tahun 1936 memperkenalkan pembaharuan seperti minggu bekerja 40 jam, perundingan kolektif dan cuti tahunan berbayar.

Perang Dunia Kedua dan Republik Keempat

Orang ramai menyaksikan kereta kebal Divisyen Berperisai Kedua melalui Champs-Élysées pada 26 Ogos 1944, sehari selepas pembebasan Paris.

Selepas Jerman menyerang Poland pada September 1939, Perancis dan United Kingdom mengisytiharkan perang terhadap Jerman. Tentera Jerman menembusi pertahanan Perancis pada Mei 1940 dan mengalahkan tentera Perancis serta pihak Berikat dalam masa beberapa minggu. Pemerintah menandatangani gencatan senjata pada 22 Jun 1940, yang membahagikan negara kepada zon pendudukan Jerman dan zon yang pada awalnya tidak diduduki.

Pada Julai 1940, Parlimen memberikan kuasa penuh kepada Philippe Pétain, yang menggantikan Republik Ketiga dengan pemerintahan autoritarian Negara Perancis berpusat di Vichy. Rejim tersebut menjalankan dasar kerjasama dengan Jerman Nazi, melaksanakan undang-undang antisemit serta membantu penangkapan dan penghantaran orang Yahudi dan kumpulan lain ke kem tahanan dan pembunuhan.

Charles de Gaulle menolak gencatan senjata dan mengetuai Perancis Bebas dari luar negara, sementara rangkaian dan gerakan Penentangan Perancis berkembang dalam wilayah yang diduduki. Perjuangan tersebut merangkumi pengumpulan risikan, penerbitan akhbar bawah tanah, sabotaj, penyelamatan orang yang dianiaya dan pertempuran bersenjata. Majlis Penentangan Kebangsaan membantu menyelaraskan gerakan-gerakan utama dan menyediakan program pembaharuan bagi tempoh selepas perang.

Pendaratan pihak Berikat di Normandy pada 6 Jun dan di Provence pada 15 Ogos 1944 membuka jalan kepada pembebasan Perancis. Paris dibebaskan pada 25 Ogos oleh pejuang Penentangan, Divisyen Berperisai Kedua Perancis dan pasukan Berikat. Pemerintah Sementara Republik Perancis memulihkan institusi republik, melaksanakan pembersihan terhadap pihak yang bekerjasama dengan musuh dan memperkenalkan pembaharuan berdasarkan program Majlis Penentangan Kebangsaan. Wanita Perancis memperoleh hak mengundi pada tahun 1944 dan menggunakannya buat kali pertama dalam pilihan raya tahun 1945.

Republik Keempat ditubuhkan melalui Perlembagaan 1946. Tempoh ini menyaksikan pembinaan semula ekonomi, peluasan keselamatan sosial, pemiliknegaraan beberapa perusahaan dan pertumbuhan pesat yang kemudian dikenali sebagai Trente Glorieuses. Perancis juga membantu mengasaskan institusi awal penyatuan Eropah.

Walau bagaimanapun, Republik Keempat mengalami ketidakstabilan kabinet dan peperangan dekolonisasi. Perang Indochina Pertama berakhir dengan kekalahan Perancis di Pertempuran Dien Bien Phu dan Perjanjian Geneva pada tahun 1954. Pada tahun yang sama, Perang Algeria bermula antara pihak berkuasa Perancis dengan gerakan kemerdekaan Algeria. Krisis perang tersebut, termasuk pemberontakan ketenteraan dan politik di Algiers pada Mei 1958, menyebabkan kejatuhan Republik Keempat.

Republik Kelima dan Perancis kontemporari

Charles de Gaulle kembali mengetuai pemerintahan pada Jun 1958. Perlembagaan baharu diluluskan melalui referendum pada 28 September dan dimasyhurkan pada 4 Oktober, menubuhkan Republik Kelima. Perlembagaan tersebut memperkukuh kuasa eksekutif dan mewujudkan pemerintahan yang lebih stabil berbanding Republik Keempat. Sejak pindaan tahun 1962, presiden republik dipilih secara langsung oleh rakyat.

Perjanjian Évian pada Mac 1962 membuka jalan kepada gencatan senjata dan kemerdekaan Algeria pada Julai tahun tersebut. Proses tersebut disertai keganasan, pemindahan penduduk Eropah Algeria ke Perancis dan nasib tragis ramai anggota Harki serta keluarga mereka. Kebanyakan tanah jajahan Perancis yang lain juga mencapai kemerdekaan pada dekad 1950-an dan 1960-an, walaupun beberapa wilayah memilih untuk kekal dalam Republik dengan pelbagai status.

Perdamaian Perancis–Jerman menjadi salah satu asas pembinaan Eropah selepas perang. Perjanjian Élysée yang ditandatangani oleh de Gaulle dan Canselor Konrad Adenauer pada tahun 1963 memperkukuh kerjasama dua hala dan menyokong penyepaduan Eropah. Perancis merupakan anggota pengasas Komuniti Arang Batu dan Keluli Eropah, Komuniti Ekonomi Eropah dan kemudian Kesatuan Eropah.

Penunjukan perasaan para pekerja dan pelajar yang berterusan sepanjang bulan Mei 1968 mencabar pemerintahan de Gaulle dan mempercepat perubahan sosial serta budaya. De Gaulle meletakkan jawatan pada tahun 1969 selepas kekalahan dalam referendum. Republik Kelima kemudiannya mengalami beberapa pertukaran pemerintah antara golongan kanan, kiri dan tengah. Pemilihan François Mitterrand pada tahun 1981 menghasilkan peralihan kuasa pertama kepada golongan kiri dalam Republik Kelima serta pembaharuan seperti pemansuhan hukuman mati dan desentralisasi.

Perancis menyokong Perjanjian Maastricht melalui referendum pada tahun 1992 dan menjadi salah sebuah negara pertama yang menggunakan euro sebagai mata wang perakaunan pada tahun 1999 serta wang fizikal pada tahun 2002. Walau bagaimanapun, para pengundi menolak cadangan Perjanjian Perlembagaan Eropah dalam referendum tahun 2005.

Sejak permulaan abad ke-21, Perancis menghadapi kesan globalisasi, penyahperindustrian di sesetengah kawasan, krisis kewangan dan kesihatan, serangan pengganas, perdebatan mengenai imigrasi, identiti dan sekularisme serta peningkatan ketegangan sosial dan politik. Pada masa yang sama, negara ini terus memainkan peranan utama dalam Kesatuan Eropah, diplomasi antarabangsa, pertahanan dan usaha menangani perubahan iklim.

Politik

Rencana utama: Politik Perancis

Istana Élysée di Paris ialah tempat kerja rasmi dan kediaman Presiden Republik.

Perancis ialah sebuah republik kesatuan yang berasaskan prinsip demokrasi, sekularisme dan negara sosial. Walaupun negara ini bersifat kesatuan, Perlembagaan menetapkan bahawa organisasi pentadbirannya berasaskan desentralisasi. Perlembagaan semasa diluluskan melalui referendum pada 28 September 1958 dan dimasyhurkan pada 4 Oktober tahun yang sama, sekali gus menubuhkan Republik Kelima.

Walaupun istilah tersebut tidak digunakan dalam teks Perlembagaan, sistem politik Perancis lazimnya diklasifikasikan sebagai sistem separa presiden. Sistem ini menggabungkan seorang presiden yang dipilih secara langsung dengan sebuah pemerintah yang bertanggungjawab secara politik kepada Parlimen. Pembahagian kuasa sebenar antara presiden dengan perdana menteri bergantung pada komposisi politik Perhimpunan Kebangsaan.

Institusi eksekutif

Rencana utama: Pemerintah Perancis

Kuasa eksekutif dilaksanakan oleh Presiden Republik dan Pemerintah, yang diketuai oleh Perdana Menteri. Presiden dipilih melalui undi sejagat secara langsung bagi penggal lima tahun menerusi sistem dua pusingan dan tidak boleh memegang jawatan selama lebih daripada dua penggal berturut-turut. Menurut Perlembagaan, presiden memastikan pematuhan terhadap Perlembagaan, perjalanan teratur institusi awam, kesinambungan negara serta kemerdekaan dan keutuhan wilayah Perancis.

Presiden melantik perdana menteri dan, atas cadangan perdana menteri, melantik anggota pemerintah yang lain. Presiden turut mempengerusikan Majlis Menteri, memasyhurkan undang-undang, menjadi ketua angkatan tentera serta boleh mengemukakan perkara tertentu kepada referendum. Selepas berunding dengan perdana menteri dan ketua kedua-dua dewan Parlimen, presiden juga boleh membubarkan Perhimpunan Kebangsaan dan mengadakan pilihan raya perundangan awal. Dalam keadaan luar biasa apabila institusi Republik, kemerdekaan negara, keutuhan wilayah atau pelaksanaan kewajipan antarabangsa menghadapi ancaman yang serius dan serta-merta, Perkara 16 Perlembagaan membenarkan presiden menggunakan kuasa darurat tertakluk pada syarat dan kawalan tertentu.

Pemerintah menentukan dan melaksanakan dasar negara, menguasai pentadbiran awam dan angkatan tentera serta bertanggungjawab kepada Parlimen. Perdana menteri mengarahkan tindakan pemerintah, bertanggungjawab terhadap pertahanan negara, memastikan pelaksanaan undang-undang dan menjalankan kuasa pengawalseliaan, tertakluk pada kuasa yang diberikan kepada presiden.

Dalam amalan, apabila presiden disokong oleh majoriti dalam Perhimpunan Kebangsaan, beliau biasanya memainkan peranan utama dalam menentukan arah dasar pemerintah. Dalam keadaan kohabitasi, apabila majoriti parlimen dikuasai oleh pihak yang menentang presiden, perdana menteri mempunyai kedudukan yang lebih kuat dalam dasar dalam negeri, manakala presiden lazimnya terus berpengaruh dalam hal ehwal luar dan pertahanan.

Parlimen dan semakan perlembagaan

Dewan persidangan Perhimpunan Kebangsaan di Palais Bourbon.

Parlimen Perancis ialah badan perundangan dwidewan yang terdiri daripada Perhimpunan Kebangsaan sebagai dewan rendah dan Senat sebagai dewan tinggi. Perlembagaan memberikan Parlimen tiga fungsi utama, iaitu menggubal undang-undang, mengawasi tindakan pemerintah dan menilai dasar awam.

Perhimpunan Kebangsaan mempunyai 577 orang ahli yang dipilih melalui undi sejagat langsung bagi penggal lima tahun, kecuali jika dewan itu dibubarkan lebih awal. Pemilihannya menggunakan sistem majoriti satu ahli bagi setiap kawasan pilihan raya dalam dua pusingan. Calon boleh dipilih pada pusingan pertama dengan memperoleh majoriti mutlak undi sah dan undi yang sekurang-kurangnya bersamaan dengan satu perempat daripada jumlah pengundi berdaftar. Jika syarat tersebut tidak dipenuhi, pusingan kedua diadakan antara calon yang memenuhi ambang kelayakan yang ditetapkan.

Senat mempunyai 348 orang senator yang dipilih melalui undi sejagat tidak langsung oleh kolej pemilih yang sebahagian besarnya terdiri daripada wakil tempatan. Senator berkhidmat selama enam tahun, manakala kira-kira separuh daripada kerusi Senat diperbaharui setiap tiga tahun. Senat mewakili kolektiviti wilayah Republik serta rakyat Perancis yang menetap di luar negara. Sistem majoriti dua pusingan digunakan di kawasan yang memilih satu atau dua orang senator, manakala perwakilan berkadar digunakan di kawasan yang memilih tiga orang senator atau lebih.

Kedua-dua dewan meneliti rang undang-undang melalui proses ulang-alik perundangan. Sekiranya perselisihan mengenai rang undang-undang biasa tidak dapat diselesaikan, pemerintah boleh, selepas mengikuti tatacara yang ditetapkan oleh Perlembagaan, meminta Perhimpunan Kebangsaan membuat keputusan muktamad. Walau bagaimanapun, pindaan Perlembagaan mesti diluluskan dalam teks yang sama oleh kedua-dua dewan sebelum dikemukakan kepada referendum atau, bagi rang pindaan yang dikemukakan oleh pihak pemerintah, kepada Kongres Parlimen.

Pihak Pemerintah bertanggungjawab secara politik kepada Perhimpunan Kebangsaan. Dewan tersebut boleh memaksa pihak pemerintah meletakkan jawatan melalui penerimaan usul tidak percaya. Pihak pemerintah juga boleh, berdasarkan Perkara 49(3) Perlembagaan, mengaitkan kelangsungan jawatannya dengan penerimaan sesuatu rang undang-undang. Dalam keadaan tersebut, teks berkenaan dianggap diterima tanpa pengundian melainkan usul tidak percaya diluluskan. Penggunaan mekanisme ini tertakluk pada had yang diperkenalkan melalui pindaan Perlembagaan tahun 2008.

Majlis Perlembagaan menilai kesesuaian undang-undang dengan Perlembagaan, mengawasi keteraturan pilihan raya kebangsaan dan referendum serta mengesahkan keputusan pilihan raya presiden. Semakan boleh dilakukan sebelum sesuatu undang-undang dimasyhurkan. Sejak tahun 2010, pihak yang terlibat dalam prosiding mahkamah juga boleh mencabar peruntukan undang-undang yang telah berkuat kuasa melalui prosedur question prioritaire de constitutionnalité atau persoalan keutamaan keperlembagaan. Majlis Perlembagaan bukan mahkamah tertinggi bagi susunan kehakiman atau pentadbiran, tetapi sebuah institusi tersendiri yang bertanggungjawab terhadap kawalan keperlembagaan.

Undang-undang dan kehakiman

Sistem undang-undang Perancis tergolong dalam tradisi undang-undang sivil dan sebahagian besar peraturannya dihimpunkan dalam kod bertulis. Kod Sivil tahun 1804 memberikan pengaruh yang besar terhadap perkembangan undang-undang persendirian di Perancis dan di banyak negara lain. Sumber undang-undang moden merangkumi Perlembagaan, undang-undang yang diluluskan oleh Parlimen, ordinan dan peraturan eksekutif, perjanjian antarabangsa serta undang-undang Kesatuan Eropah. Pangkalan data rasmi Légifrance menerbitkan teks perundangan, peraturan dan keputusan mahkamah yang berkuat kuasa.

Kehakiman Perancis dibahagikan kepada dua susunan bidang kuasa yang berasingan, iaitu susunan kehakiman dan susunan pentadbiran. Susunan kehakiman mengendalikan pertikaian sivil antara individu atau badan persendirian serta kes jenayah. Kes biasanya bermula di mahkamah peringkat pertama dan boleh dirayu kepada mahkamah rayuan. Mahkamah Kasasi berada di puncak susunan kehakiman. Mahkamah tersebut tidak membicarakan semula keseluruhan fakta kes, tetapi menentukan sama ada mahkamah bawahan telah mentafsir dan menggunakan undang-undang dengan betul.

Susunan pentadbiran mengendalikan pertikaian yang melibatkan keputusan atau tindakan pihak berkuasa awam. Ia terdiri daripada tribunal pentadbiran pada peringkat pertama, mahkamah rayuan pentadbiran dan Majlis Negara sebagai mahkamah pentadbiran tertinggi. Selain menjalankan fungsi kehakiman, Majlis Negara memberikan nasihat perundangan kepada pemerintah dan Parlimen mengenai rang undang-undang serta peraturan tertentu sebelum diterima pakai. Pertikaian mengenai sama ada sesuatu kes berada di bawah susunan kehakiman atau pentadbiran diputuskan oleh Tribunal Konflik.

Sebagai sebuah negara anggota Kesatuan Eropah, Perancis tertakluk pada undang-undang Kesatuan dalam bidang kuasa yang diberikan kepada institusi tersebut. Berdasarkan prinsip keutamaan undang-undang Kesatuan Eropah, mahkamah kebangsaan perlu memberikan kesan penuh kepada peruntukan Kesatuan dan tidak menggunakan undang-undang kebangsaan yang bercanggah dalam bidang berkaitan. Mahkamah Perancis juga boleh meminta keputusan awal daripada Mahkamah Keadilan Kesatuan Eropah mengenai tafsiran undang-undang Kesatuan.

Perlindungan hak dan kebebasan berasaskan Perlembagaan 1958, Pengisytiharan Hak Asasi Manusia dan Warganegara tahun 1789, mukadimah Perlembagaan 1946 dan Piagam Alam Sekitar 2004, yang secara bersama membentuk asas piawaian keperlembagaan Perancis. Perancis turut terikat dengan Konvensyen Eropah mengenai Hak Asasi Manusia, yang mula berkuat kuasa bagi negara itu pada 3 Mei 1974. Setelah saluran perundangan dalam negara digunakan, individu boleh membawa aduan terhadap Perancis ke Mahkamah Hak Asasi Manusia Eropah.

Pilihan raya dan landskap kepartian

Perancis mengadakan pilihan raya presiden, perundangan, senator, perbandaran, jabatan, kawasan dan Parlimen Eropah. Presiden dan ahli Perhimpunan Kebangsaan dipilih melalui sistem dua pusingan, manakala pilihan raya Eropah menggunakan perwakilan berkadar. Perlembagaan juga membenarkan referendum diadakan bagi perkara tertentu. Hak mengundi diberikan kepada warganegara Perancis yang berumur sekurang-kurangnya 18 tahun, sementara warganegara Kesatuan Eropah yang menetap di Perancis boleh mengundi dalam pilihan raya perbandaran dan Parlimen Eropah tertakluk pada syarat yang ditetapkan.

Sepanjang sebahagian besar sejarah Republik Kelima, sistem pilihan raya dua pusingan menggalakkan persaingan antara gabungan besar berhaluan kiri dengan gabungan Gaullis atau kanan tengah. Parti-parti utama tradisional termasuk golongan Gaullis dan republikan di sebelah kanan serta sosialis, komunis dan sekutu mereka di sebelah kiri. Menjelang penghujung dekad 2010-an, landskap tersebut menjadi semakin berpecah kepada beberapa kutub politik, termasuk golongan kiri radikal dan sederhana, pusat liberal, kanan konservatif dan kanan jauh.

Selepas pembubaran Perhimpunan Kebangsaan pada Jun 2024, pilihan raya perundangan awal diadakan pada 30 Jun dan 7 Julai. Keputusan tersebut tidak memberikan majoriti mutlak 289 kerusi kepada mana-mana parti atau gabungan. Pada Julai 2026, Perhimpunan Kebangsaan bagi penggal perundangan ke-17 masih terbahagi kepada sebelas kumpulan politik serta beberapa ahli tidak berkelompok, tanpa sebuah kumpulan pun menguasai majoriti mutlak. Keadaan ini meningkatkan kepentingan rundingan antara kumpulan, kompromi mengikut rang undang-undang serta mekanisme perlembagaan yang mengawal hubungan antara pemerintah dengan Parlimen.

Undang-undang Perancis menetapkan peraturan mengenai pembiayaan parti dan kempen, perisytiharan kepentingan serta akses kepada media semasa tempoh pilihan raya. Sejak penghujung abad ke-20, beberapa undang-undang turut diperkenalkan bagi menggalakkan kesetaraan antara lelaki dengan wanita dalam pencalonan pilihan raya, walaupun tahap perwakilan yang seimbang berbeza mengikut jenis institusi dan sistem pengundian.

Hubungan luar

Rencana utama: Hubungan luar Perancis

Dasar luar Perancis dilaksanakan oleh presiden dan pemerintah, dengan Kementerian Eropah dan Hal Ehwal Luar mengendalikan rangkaian diplomatik dan konsularnya. Presiden lazimnya memainkan peranan penting dalam diplomasi, pertahanan dan hubungan di peringkat ketua negara, manakala pemerintah dan Parlimen terlibat dalam pelaksanaan dasar, belanjawan, pengesahan perjanjian tertentu serta pengawasan tindakan eksekutif.

Penyepaduan Eropah merupakan salah satu kerangka utama dasar luar Perancis. Negara ini ialah salah sebuah daripada enam anggota pengasas Komuniti Arang Batu dan Keluli Eropah dan Komuniti Ekonomi Eropah, yang kemudian berkembang menjadi Kesatuan Eropah. Presiden mewakili Perancis dalam Majlis Eropah, manakala para menteri mewakili negara itu dalam Majlis Kesatuan Eropah. Hubungan Perancis–Jerman, yang diperkukuh melalui Perjanjian Élysée tahun 1963 dan Perjanjian Aachen tahun 2019, memainkan peranan penting dalam kerjasama dan pembentukan dasar Kesatuan Eropah.

Perancis ialah anggota pengasas Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu dan salah sebuah daripada lima anggota tetap Majlis Keselamatan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, dengan hak veto. Negara ini turut menganggotai Pertubuhan Perjanjian Atlantik Utara, G7, Pertubuhan Kerjasama dan Pembangunan Ekonomi, Pertubuhan Perdagangan Dunia, Majlis Eropah dan Pertubuhan Antarabangsa Francophonie. Melalui keanggotaan dan perwakilannya dalam pertubuhan tersebut, Perancis mengambil bahagian dalam perundingan mengenai keselamatan antarabangsa, perdagangan, pembangunan, hak asasi manusia, perubahan iklim, pelucutan senjata dan pencegahan percambahan senjata nuklear.

Perancis mempunyai rangkaian kedutaan, konsulat, perwakilan tetap dan institusi kebudayaan yang luas. Selain mewakili kepentingan negara dan memberikan perkhidmatan konsular, rangkaian tersebut terlibat dalam diplomasi ekonomi, kerjasama pembangunan, pendidikan, penyelidikan, promosi bahasa Perancis dan hubungan kebudayaan. Wilayah seberang lautnya turut memberikan Perancis kehadiran politik dan maritim di Caribbean, Amerika Selatan, Lautan Hindi dan Lautan Pasifik.

Hubungan dengan bekas tanah jajahan, khususnya di Afrika, kekal sebagai dimensi penting dan sering diperdebatkan dalam dasar luar Perancis. Selepas proses dekolonisasi, hubungan politik, ketenteraan, kewangan dan peribadi yang rapat dengan beberapa negara Afrika sering dihuraikan melalui istilah Françafrique. Pemerintah-pemerintah Perancis secara beransur-ansur berusaha menggantikan jaringan tersebut dengan kerjasama yang lebih terbuka dan berbilang hala, tetapi tahap perubahan dan kesinambungan pengaruh pascapenjajahan masih menjadi bahan perbahasan dalam kalangan penyelidik.

Pertahanan

Rencana utama: Angkatan Tentera Perancis

Presiden Republik ialah ketua angkatan tentera dan mempengerusikan majlis serta jawatankuasa tertinggi pertahanan negara. Pemerintah pula menguasai angkatan tentera, manakala perdana menteri bertanggungjawab terhadap pertahanan negara dan penyelarasan pelaksanaan dasar pertahanan. Kawalan terhadap angkatan tentera dengan itu dibahagikan antara presiden, pemerintah dan Parlimen. Parlimen meluluskan belanjawan serta undang-undang perancangan ketenteraan dan perlu dimaklumkan mengenai penempatan tentera di luar negara; kelanjutan sesuatu operasi melebihi empat bulan memerlukan kebenaran Parlimen.

Angkatan Tentera Perancis terdiri daripada Tentera Darat Perancis, Tentera Laut Perancis, Tentera Udara dan Angkasa Perancis serta Gendarmerie Kebangsaan. Gendarmerie merupakan pasukan tentera yang menjalankan sebahagian besar tugas polisnya di bawah Kementerian Dalam Negeri, tetapi boleh ditempatkan di bawah Kementerian Angkatan Tentera bagi misi ketenteraan tertentu. Angkatan tersebut disokong oleh perkhidmatan bersama, termasuk perkhidmatan kesihatan, perisikan, logistik, keselamatan siber dan perolehan persenjataan.

Misi angkatan tentera merangkumi pertahanan wilayah dan penduduk Perancis, perlindungan ruang udara dan perairan, pencegahan nuklear, pengumpulan risikan, tindak balas terhadap serangan siber, bantuan ketika bencana serta penyertaan dalam operasi antarabangsa. Pasukan Perancis ditempatkan secara tetap di beberapa wilayah seberang laut bagi mempertahankan kedaulatan negara dan zon maritimnya. Perancis juga mengekalkan pasukan kehadiran di beberapa negara rakan serta mengambil bahagian dalam operasi di bawah kerangka kebangsaan, Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, NATO, Kesatuan Eropah atau gabungan antarabangsa.

Pencegahan nuklear merupakan unsur teras strategi pertahanan Perancis. Doktrin rasmi mentakrifkannya sebagai bersifat mempertahankan dan bertujuan menghalang serangan oleh sesebuah negara terhadap kepentingan penting Perancis. Keupayaan nuklear negara ini berasaskan dua komponen yang saling melengkapi, iaitu komponen lautan yang dikendalikan oleh kapal selam pelancar peluru berpandu balistik dan komponen udara yang menggunakan pesawat serta peluru berpandu nuklear. Pemerintah Perancis menyifatkan saiz senjatanya sebagai berasaskan prinsip “kecukupan ketat” dan menyatakan bahawa negara itu mempunyai kurang daripada 300 kepala peledak nuklear.

Perancis merupakan anggota pengasas NATO tetapi menarik diri daripada struktur pemerintahan ketenteraan bersepadu pertubuhan tersebut pada tahun 1966 di bawah Presiden Charles de Gaulle sambil kekal sebagai anggota politik perikatan. Negara itu kembali menyertai sepenuhnya struktur pemerintahan bersepadu pada tahun 2009, tetapi tidak menyertai Kumpulan Perancangan Nuklear NATO dan mengekalkan kawalan kebangsaan sepenuhnya terhadap angkatan pencegahan nuklearnya. Pada masa yang sama, Perancis menyokong pembangunan keupayaan pertahanan Kesatuan Eropah dan kerjasama ketenteraan dua hala dengan negara-negara rakan.

Pembahagian pentadbiran

Rencana utama: Pembahagian pentadbiran Perancis

Pembahagian Perancis kepada kawasan dan jabatan sejak 1 Januari 2016. Wilayah seberang laut ditunjukkan dalam petak sisipan.

Perancis ialah sebuah negara kesatuan yang organisasi pentadbirannya berasaskan desentralisasi. Perkara 72 Perlembagaan Perancis mengiktiraf komun, jabatan, kawasan, kolektiviti berstatus khas dan kolektiviti seberang laut sebagai kategori utama kolektiviti wilayah. Setiap kolektiviti mempunyai sebuah perhimpunan yang dipilih serta bidang kuasa pentadbiran sendiri, tetapi tidak mempunyai kuasa perundangan yang setara dengan negeri dalam sebuah negara persekutuan.

Susunan wilayah

Pada 1 Januari 2026, pembahagian pentadbiran utama Perancis terdiri daripada 18 kawasan, 101 jabatan dan 34,875 komun. Daripada 18 kawasan tersebut, 13 terletak di Perancis Metropolitan dan lima lagi (Guadeloupe, Martinique, Guiana Perancis, Réunion dan Mayotte) terletak di seberang laut. Jumlah kawasan metropolitan dikurangkan daripada 22 kepada 13 melalui pembaharuan wilayah yang berkuat kuasa pada 1 Januari 2016.

Kawasan merupakan peringkat terbesar dalam susunan wilayah biasa. Bidang kuasanya tertumpu pada pembangunan ekonomi, perancangan wilayah, pengangkutan serantau, latihan vokasional, pengurusan dana Eropah dan sekolah menengah atas (Perancis: lycées). Setiap kawasan biasa ditadbir oleh sebuah majlis kawasan yang dipilih secara langsung, manakala negara diwakili pada peringkat tersebut oleh seorang prefek kawasan (Perancis: préfet de région).

Kawasan-kawasan dibahagikan kepada 101 jabatan, termasuk 96 di Perancis Metropolitan dan lima di seberang laut. Jabatan biasanya mengendalikan bantuan sosial, perlindungan kanak-kanak, perkhidmatan untuk warga tua dan orang kurang upaya, jalan jabatan, perkhidmatan bomba dan penyelamat serta sekolah menengah rendah (Perancis: collèges). Kebanyakan jabatan ditadbir oleh sebuah majlis jabatan, manakala seorang prefek yang dilantik pemerintah mewakili negara dan menyelaraskan perkhidmatan pemerintah pusat.

Jabatan seterusnya dibahagikan kepada 333 arrondissement, yang digunakan terutamanya untuk penyelarasan pentadbiran negara. Sebahagian besar arondisemen di luar ibu kota jabatan diketuai oleh seorang subprefek (Perancis: sous-préfet). Jabatan turut dibahagikan kepada kanton, yang kini berfungsi terutamanya sebagai kawasan pilihan raya bagi pemilihan anggota majlis jabatan. Arondisemen dan kanton bukan kolektiviti wilayah dan tidak mempunyai perhimpunan tempatan autonomi.

Komun ialah unit pemerintahan tempatan yang paling kecil dan tertua. Setiap komun mempunyai sebuah majlis perbandaran serta seorang datuk bandar, tanpa mengira jumlah penduduknya. Komun bertanggungjawab terhadap hal ehwal tempatan seperti perancangan bandar, pendaftaran awam, sekolah rendah, jalan tempatan, perumahan tertentu dan perkhidmatan perbandaran. Perbezaan saiz antara komun amat besar: Paris mempunyai lebih dua juta penduduk, sedangkan banyak komun luar bandar mempunyai kurang daripada seratus orang penduduk.

Kerjasama antara komun

Oleh sebab bilangan komun yang tinggi dan saiz kebanyakannya yang kecil, hampir semua komun bekerjasama melalui pertubuhan awam kerjasama antara komun (Perancis: établissement public de coopération intercommunale, EPCI). Badan-badan ini membolehkan beberapa komun mengurus bersama pengangkutan awam, pembangunan ekonomi, pengurusan sisa, bekalan air, perancangan bandar dan kemudahan awam.

Pada 1 Januari 2026, terdapat 1,252 EPCI yang mempunyai kuasa percukaian sendiri, terdiri daripada 21 metropolis, 14 komuniti bandar, 230 komuniti aglomerasi dan 987 komuniti komun. Hanya empat komun tidak tergolong dalam badan kerjasama antara komun jenis ini. EPCI merupakan pertubuhan awam yang diwujudkan oleh komun-komun anggotanya dan bukannya kategori kolektiviti wilayah yang berasingan.

Status khas dan wilayah seberang laut

Susunan wilayah Perancis mempunyai beberapa pengecualian daripada struktur kawasan–jabatan–komun biasa. Kolektiviti Corsica melaksanakan kuasa yang lazimnya diberikan kepada kawasan dan jabatan. Guiana Perancis dan Martinique masing-masing mempunyai sebuah kolektiviti wilayah tunggal yang menggabungkan institusi kawasan dengan jabatan. Sejak 1 Januari 2026, Mayotte juga ditadbir oleh sebuah kolektiviti tunggal bernama Jabatan-Kawasan Mayotte (Perancis: Département-Région de Mayotte).

Paris merupakan kolektiviti berstatus khas yang menggabungkan kuasa sebuah komun dengan sebuah jabatan. Metropolis Lyon pula melaksanakan kuasa jabatan dalam wilayahnya secara berasingan daripada Jabatan Rhône. Sejak tahun 2021, Kolektiviti Eropah Alsace menggabungkan pentadbiran jabatan Bas-Rhin dan Haut-Rhin, walaupun kedua-duanya kekal sebagai kawasan pentadbiran negara dan unit geografi rasmi.

Di luar lima kawasan dan jabatan seberang laut, Saint-Barthélemy, Saint-Martin, Saint-Pierre dan Miquelon, Wallis dan Futuna serta Polinesia Perancis ialah kolektiviti seberang laut yang ditadbir menurut Perkara 74 Perlembagaan. Setiap satunya mempunyai statut, institusi dan pembahagian kuasa tersendiri yang mengambil kira keadaan tempatannya.

Kaledonia Baru mempunyai kedudukan khas yang berasingan di bawah Tajuk XIII Perlembagaan. Wilayah Selatan dan Antartika Perancis serta Pulau Clipperton pula ditadbir menurut aturan perundangan tersendiri dan tidak termasuk dalam susunan 18 kawasan dan 101 jabatan tersebut.

Geografi

Rencana utama: Geografi Perancis

Peta fizikal Perancis Metropolitan, yang menunjukkan banjaran utama, sungai, laut dan negara-negara jiran.

Perancis ialah sebuah negara rentas benua yang wilayahnya tersebar di Eropah, benua Amerika serta lautan Atlantik, Hindi, Pasifik dan Selatan. Bahagian utamanya, Perancis Metropolitan, terdiri daripada wilayah tanah besar di Eropah Barat, pulau Corsica dan pulau-pulau pesisir yang lebih kecil. Wilayah metropolitan tersebut terletak di antara Laut Utara, Selat Inggeris, Lautan Atlantik dan Laut Mediterranean.

Perancis Metropolitan bersempadan darat dengan Belgium dan Luxembourg di timur laut; Jerman dan Switzerland di timur; Itali dan Monaco di tenggara; serta Sepanyol dan Andorra di barat daya. Di seberang laut, Guiana Perancis bersempadan dengan Brazil dan Suriname, manakala bahagian Perancis di pulau Saint Martin bersempadan dengan Sint Maarten, sebuah negara konstituen Kerajaan Belanda. Perancis juga mempunyai sempadan laut dengan beberapa negara lain, termasuk United Kingdom di seberang Selat Inggeris.

Menurut data geografi yang diterbitkan oleh Direktorat Jeneral Kolektiviti Tempatan berdasarkan angka INSEE, 13 kawasan di Perancis Metropolitan meliputi 543,941 km² (210,017 bt²). Apabila lima kawasan seberang laut (Guadeloupe, Martinique, Guiana Perancis, Réunion dan Mayotte) turut dihitung, jumlah keluasan bagi 18 kawasan Perancis ialah 633,109 km² (244,445 bt²). Angka keluasan bagi seluruh Republik boleh berbeza mengikut kaedah pengukuran dan sama ada kolektiviti seberang laut, wilayah tidak berpenghuni atau kawasan Antartika dimasukkan. Perancis Metropolitan merupakan wilayah negara anggota Kesatuan Eropah yang terbesar dari segi keluasan.

Wilayah seberang laut dan ruang maritim

Perancis Metropolitan dan wilayah-wilayah Perancis di seberang laut. Kedudukan wilayah ini memberikan Perancis kehadiran di beberapa benua dan lautan.

Rencana utama: Perancis Seberang Laut

Wilayah Perancis di seberang laut terdiri daripada beberapa kategori perlembagaan dan pentadbiran. Lima jabatan dan kawasan seberang laut ialah Guadeloupe, Martinique, Guiana Perancis, Réunion dan Mayotte. Kolektiviti seberang laut merangkumi Saint-Barthélemy, Saint-Martin, Saint-Pierre dan Miquelon, Wallis dan Futuna serta Polinesia Perancis, manakala Kaledonia Baru mempunyai kedudukan perlembagaan yang tersendiri.

Perancis turut mentadbir Wilayah Selatan dan Antartika Perancis, yang terdiri daripada kepulauan sub-Antartika, Kepulauan Tersebar di Lautan Hindi dan Tanah Adélie di Antartika, serta Pulau Clipperton di timur Lautan Pasifik. Tuntutan Perancis terhadap Tanah Adélie tertakluk pada Sistem Perjanjian Antartik. Perjanjian tersebut mengekalkan keadaan tuntutan wilayah sedia ada tanpa mengesahkannya atau membenarkan tindakan baharu bagi menguatkuasakan kedaulatan; kawasan itu dikhaskan untuk tujuan keamanan dan penyelidikan saintifik.

Penyebaran wilayah seberang laut memberikan Perancis ruang maritim di semua lautan utama kecuali Lautan Artik. Kawasan laut di bawah kedaulatan, bidang kuasa atau tanggungjawab negara meliputi lebih daripada 10.2 juta km², selain kira-kira 730,000 km² peluasan pentas benua. Perancis dengan itu mempunyai salah satu ruang maritim terbesar di dunia dan berkongsi sempadan laut dengan sekitar 30 negara. Sebahagian besar ruang tersebut terhasil daripada wilayah seberang laut, bukannya pesisir Perancis Metropolitan.

Bentuk muka bumi

Bentuk muka bumi Perancis Metropolitan dicirikan oleh dataran dan lembangan enapan yang luas di utara dan barat serta kawasan tanah tinggi dan pergunungan di selatan dan timur. Lembangan Paris merangkumi sebahagian besar kawasan utara-tengah, manakala Lembangan Aquitaine terletak di barat daya. Dataran rendah turut terbentang di sepanjang pesisir Atlantik, lembah sungai utama dan kawasan utara berhampiran Belgium.

Kawasan tanah tinggi yang lebih tua termasuk Massif Armorican di barat, Massif Central di selatan-tengah, Pergunungan Vosges di timur laut dan Ardennes di sepanjang sempadan Belgium. Banjaran yang lebih tinggi dan secara geologi lebih muda terdiri daripada Alps di tenggara, Pyrenees di sepanjang sempadan Sepanyol serta Pergunungan Jura berhampiran Switzerland. Massif Central mengandungi bentuk muka bumi gunung berapi lama, termasuk rangkaian kubah dan kawah di Chaîne des Puys.

Mont Blanc, yang terletak di Alps pada kawasan sempadan Perancis–Itali, merupakan puncak tertinggi di Alps dan Eropah Barat. Ketinggian puncaknya tidak tetap kerana bahagian teratasnya terdiri daripada lapisan salji dan ais yang berubah mengikut angin serta pemendapan salji. Puncak tersebut diukur pada ketinggian 4,805.59 m (15,766.4 ka) pada September 2023.

Corsica ialah sebuah pulau bergunung-ganang di Laut Mediterranean, terpisah daripada tanah besar oleh Laut Liguria. Sebahagian besar kawasan pedalamannya terdiri daripada rabung, lembah sempit dan puncak tinggi; Monte Cinto ialah titik tertinggi pulau tersebut. Bentuk muka bumi di seberang laut pula jauh lebih pelbagai. Guiana Perancis terletak di atas Perisai Guiana dan sebahagian besarnya diliputi hutan hujan Amazon, manakala banyak pulau di Antillen, Lautan Hindi dan Pasifik berasal daripada kegiatan gunung berapi. Polinesia Perancis merangkumi pulau gunung berapi serta atol karang, sementara Kaledonia Baru mempunyai banjaran tengah, lagun dan kawasan batuan ultrabes yang kaya dengan mineral.

Hidrografi dan pesisir

Rangkaian sungai Perancis mempunyai jumlah panjang kira-kira 623,464 km. Tujuh lembangan sungai besar meliputi sebahagian besar Perancis Metropolitan, iaitu lembangan Adour, Garonne, Loire, Meuse, Rhine, Rhône dan Seine.

Loire ialah sungai terpanjang yang mengalir sepenuhnya di Perancis. Sungai ini berpunca di Massif Central dan mengalir ke Lautan Atlantik. Seine mengalir melalui Paris sebelum bermuara di Selat Inggeris, manakala Garonne dan Dordogne bergabung untuk membentuk muara Gironde. Rhône berpunca di Switzerland, melintasi Tasik Geneva dan tenggara Perancis sebelum membentuk delta Camargue di Laut Mediterranean. Rhine dan Meuse pula merupakan sebahagian daripada sistem sungai antarabangsa yang menghubungkan Perancis dengan negara-negara Eropah yang lain.

Perancis mempunyai lebih daripada 38,000 tasik, kolam dan badan air semula jadi atau buatan. Tasik utama termasuk Tasik Geneva, yang dikongsi dengan Switzerland, serta Tasik Bourget, tasik semula jadi terbesar yang terletak sepenuhnya di Perancis Metropolitan. Tasik takungan turut digunakan untuk penjanaan hidroelektrik, pengawalan banjir dan bekalan air.

Pesisir Perancis Metropolitan memperlihatkan bentuk muka bumi yang berbeza-beza, termasuk tebing kapur Normandie, pantai dan teluk berbatu di Brittany, bukit pasir yang panjang di pesisir Aquitaine, kawasan paya di sepanjang Atlantik serta lagun dan delta di Mediterranean. Fenomena pasang surut sangat ketara di Selat Inggeris dan Atlantik, khususnya di sekitar Mont-Saint-Michel, manakala pesisir Mediterranean mengalami julat pasang surut yang lebih kecil. Wilayah seberang laut menambahkan terumbu karang, atol, bakau, lagun tropika dan pesisir sub-Antartika kepada kepelbagaian bentuk pesisir negara.

Iklim

Perancis Metropolitan mempunyai iklim sederhana yang dipengaruhi oleh kedudukannya di latitud pertengahan, Lautan Atlantik, Laut Mediterranean dan bentuk muka bumi. Météo-France membezakan lima jenis iklim utama, iaitu iklim lautan, iklim lautan peralihan, iklim separa benua, iklim pergunungan dan iklim Mediterranean.

Iklim lautan meliputi sebahagian besar pesisir barat dan barat laut. Kawasan ini mengalami musim sejuk yang sederhana, musim panas yang tidak terlalu panas dan hujan yang tersebar sepanjang tahun. Lebih jauh ke pedalaman, termasuk Lembangan Paris, pengaruh lautan semakin lemah dan perbezaan suhu bermusim menjadi lebih besar. Timur laut dan beberapa lembah pedalaman mempunyai iklim separa benua, dengan musim sejuk yang lebih dingin dan musim panas yang lebih panas serta ribut petir yang lebih kerap.

Kawasan Alps, Pyrenees, Jura, Vosges dan Massif Central mempunyai iklim pergunungan yang berubah mengikut ketinggian dan kedudukan cerun. Suhu lazimnya menurun dengan peningkatan altitud, sementara hujan dan salji lebih banyak di cerun yang terdedah kepada angin lembap. Pesisir tenggara dan sebahagian besar Corsica mempunyai iklim Mediterranean, dengan musim panas yang panas dan kering, musim sejuk yang sederhana serta hujan lebat yang kadangkala tertumpu dalam tempoh singkat pada musim luruh.

Purata hujan tahunan di Perancis Metropolitan berbeza daripada kira-kira 500 mm di kawasan paling kering kepada lebih daripada 1,500 mm di kawasan pergunungan. Angin wilayah yang ketara termasuk mistral di lembah Rhône dan Provence serta tramontane di kawasan Languedoc dan Roussillon.

Wilayah seberang laut merangkumi beberapa zon iklim. Guiana Perancis mempunyai iklim khatulistiwa yang panas dan lembap; Antillen Perancis, Mayotte, Réunion, Wallis dan Futuna serta Polinesia Perancis sebahagian besarnya mempunyai iklim tropika atau tropika maritim. Kaledonia Baru mempunyai iklim subtropika dengan musim panas yang lembap dan musim sejuk yang lebih sejuk serta kering. Saint-Pierre dan Miquelon pula mempunyai iklim lautan sejuk yang dipengaruhi oleh pertemuan arus laut dan jisim udara benua.

Perubahan iklim telah meningkatkan suhu purata dan mengubah kekerapan kejadian cuaca ekstrem. Bagi tempoh 2015–2024, suhu purata Perancis Metropolitan dan Corsica dianggarkan sekitar 2.1 °C lebih tinggi berbanding awal abad ke-20. Gelombang haba menjadi lebih kerap dan lebih kuat, sementara kemarau, hujan lebat, kebakaran hutan, pengunduran glasier dan pengurangan litupan salji memberikan kesan yang berbeza-beza mengikut kawasan.

Alam sekitar dan biodiversiti

Rencana utama: Alam sekitar Perancis

Kedudukan Perancis di beberapa benua dan lautan menghasilkan kepelbagaian ekosistem yang luar biasa. Ekosistemnya merangkumi hutan sederhana, padang rumput, tanah lembap, kawasan Alps dan Mediterranean, hutan hujan khatulistiwa, savana, bakau, terumbu karang, atol serta pulau sub-Antartika. Wilayah seberang laut menempatkan kira-kira 80% daripada biodiversiti Perancis dan empat perlima spesies endemik yang terdapat di wilayah negara itu.

Rangkaian kawasan perlindungan merangkumi taman negara, taman alam semula jadi wilayah, rizab alam semula jadi, taman alam semula jadi laut dan tapak Natura 2000. Pada September 2025, sekitar 33.5% daripada wilayah daratan dan ruang maritim Perancis diliputi sekurang-kurangnya satu bentuk kawasan perlindungan, sementara 4.9% diklasifikasikan sebagai kawasan perlindungan kuat. Negara ini mempunyai 11 taman negara, termasuk beberapa yang terletak di Guadeloupe, Guiana Perancis dan Réunion.

Walaupun demikian, habitat semula jadi menghadapi tekanan akibat pembandaran, pembangunan prasarana, pertanian intensif, pencemaran, eksploitasi sumber, spesies asing invasif dan perubahan iklim. Tekanan terhadap terumbu karang, hutan tropika, tanah lembap dan ekosistem gunung mempunyai kepentingan khusus kerana banyak spesies yang terlibat mempunyai taburan yang sangat terhad.

Risiko semula jadi

Kepelbagaian geografi Perancis turut mendedahkan negara ini kepada pelbagai bahaya alam. Pihak pemerintah Perancis mengenal pasti lapan risiko semula jadi utama yang boleh diramal, iaitu banjir, gempa bumi, letusan gunung berapi, pergerakan tanah, runtuhan salji, kebakaran hutan, siklon dan ribut.

Banjir merupakan risiko semula jadi terbesar di Perancis dari segi jumlah kawasan, penduduk dan komun yang terdedah serta nilai kerosakan ekonomi. Kawasan Mediterranean berisiko mengalami hujan lebat dan banjir kilat, manakala pesisir Atlantik dan Selat Inggeris boleh terjejas oleh ribut dan limpahan laut. Alps dan Pyrenees menghadapi risiko runtuhan salji, tanah runtuh dan banjir pergunungan, sementara kawasan Mediterranean, Corsica dan hutan di barat daya terdedah kepada kebakaran.

Risiko seismik paling tinggi terdapat di Guadeloupe dan Martinique kerana kedudukannya berhampiran sempadan plat tektonik. Gunung berapi aktif termasuk La Soufrière di Guadeloupe, Gunung Pelée di Martinique dan Piton de la Fournaise di Réunion. Kebanyakan wilayah tropika seberang laut juga terdedah kepada siklon, hujan ekstrem, gelombang ribut dan hakisan pesisir.

Ekonomi

Rencana utama: Ekonomi Perancis

La Défense di kawasan metropolitan Paris merupakan pusat perniagaan dan kewangan utama Perancis.

Perancis mempunyai sebuah ekonomi campuran maju dan berpendapatan tinggi yang menggabungkan kegiatan perusahaan swasta, perkhidmatan awam yang luas serta penglibatan negara dalam beberapa sektor strategik. Berdasarkan KDNK nominal, negara ini merupakan antara ekonomi terbesar di dunia dan ekonomi kedua terbesar dalam Kesatuan Eropah selepas Jerman. Perancis menganggotai zon euro; euro diperkenalkan sebagai mata wang perakaunan pada 1 Januari 1999 sebelum wang kertas dan syiling euro menggantikan franc Perancis pada 1 Januari 2002.

Pada tahun 2025, keluaran dalam negara kasar (KDNK) Perancis berjumlah kira-kira €2.99 trilion pada harga semasa. KDNK benar meningkat sebanyak 0.8%, berbanding 1.5% pada tahun sebelumnya. Pertumbuhan tersebut disokong oleh penggunaan dalam negeri, pelaburan yang meningkat sedikit dan penambahan inventori, manakala perdagangan luar memberikan sumbangan negatif kepada pertumbuhan.

Struktur ekonomi dan peranan negara

Sektor tertier mendominasi kegiatan ekonomi Perancis. Pada tahun 2025, perkhidmatan pasaran menyumbang sekitar 58% daripada keseluruhan nilai ditambah, manakala sektor perindustrian menyumbang kira-kira 14%. Antara kegiatan perkhidmatan yang utama ialah perdagangan, kewangan, perkhidmatan perniagaan, teknologi maklumat, pengangkutan, pendidikan, kesihatan dan pelancongan. Pentadbiran awam dan perkhidmatan sosial turut membentuk sebahagian besar guna tenaga dan perbelanjaan negara.

Paris dan Île-de-France membentuk pusat ekonomi terbesar Perancis serta menempatkan ibu pejabat banyak syarikat, institusi kewangan dan organisasi antarabangsa. Kegiatan ekonomi juga tertumpu di kawasan metropolitan seperti Lyon, Marseille, Toulouse, Lille, Bordeaux, Nantes, Strasbourg dan Nice. Setiap kawasan mempunyai pengkhususan tersendiri, termasuk aeroangkasa di Toulouse, kimia dan farmaseutikal di Lyon, kegiatan pelabuhan di Marseille dan Le Havre serta industri digital dan kreatif di Paris.

Walaupun penswastaan dan liberalisasi sejak penghujung abad ke-20 telah mengurangkan pemilikan langsung Pemerintah dalam sesetengah sektor, negara masih menjadi pemegang saham penting dalam perusahaan yang dianggap mempunyai kepentingan strategik. Pada 30 Jun 2025, portfolio yang diuruskan oleh Agence des participations de l'État merangkumi 87 buah perusahaan dengan nilai keseluruhan yang dianggarkan sebanyak €209.1 bilion. Portfolio tersebut meliputi sektor aeroangkasa, pertahanan, tenaga, pengangkutan, telekomunikasi dan perkhidmatan, termasuk kepentingan dalam Airbus, Safran, Thales, Engie, Renault, Orange, Air France–KLM dan Aéroports de Paris. Negara juga mengawal kumpulan perkhidmatan awam utama seperti SNCF dan EDF.

Model ekonomi Perancis turut dicirikan oleh sistem perlindungan sosial yang luas, perundingan kolektif, gaji minimum kebangsaan dan peraturan pekerjaan. Cukai dan caruman sosial membiayai pencen, penjagaan kesihatan, bantuan keluarga, insurans pengangguran serta pelbagai perkhidmatan awam. Model tersebut menyumbang kepada pengagihan semula pendapatan, tetapi perbelanjaan awam yang tinggi juga menimbulkan perdebatan mengenai kecekapan, pembiayaan dan kemampanan jangka panjang.

Perindustrian dan pertanian

Sebuah Airbus A350 di barisan pemasangan akhir di Toulouse. Aeroangkasa merupakan salah satu sektor eksport dan teknologi utama Perancis.

Perancis mempunyai asas perindustrian yang pelbagai, khususnya dalam bidang aeroangkasa dan pertahanan, automotif, pengangkutan rel, tenaga, farmaseutikal, kimia, elektronik, barangan mewah serta pemprosesan makanan. Negara ini merupakan tempat asal atau pusat operasi utama bagi syarikat seperti Airbus, Safran, Thales, Dassault Aviation, Renault, Stellantis, Alstom, Sanofi, L'Oréal, LVMH dan Danone.

Industri aeroangkasa berpusat terutamanya di sekitar Toulouse, tempat Airbus mengendalikan barisan pemasangan akhir bagi beberapa keluarga pesawat komersialnya. Safran menghasilkan enjin pesawat dan peralatan aeroangkasa, manakala Thales dan Dassault Aviation terlibat dalam avionik, elektronik, pesawat tentera dan sistem pertahanan. Sektor automotif pula mempunyai rangkaian pengeluaran dan pembekal yang luas, walaupun menghadapi persaingan antarabangsa serta peralihan kepada kenderaan elektrik.

Sejak penghujung abad ke-20, bahagian sektor perindustrian dalam guna tenaga dan KDNK telah menurun akibat peningkatan produktiviti, pemindahan pengeluaran dan perkembangan sektor perkhidmatan. Dasar perindustrian kontemporari memberikan tumpuan kepada pengeluaran domestik, penyahkarbonan, semikonduktor, bateri, hidrogen, kecerdasan buatan, kesihatan, pertahanan dan teknologi tenaga bersih. Pelaksanaan dasar tersebut melibatkan gabungan perolehan awam, penyelidikan, subsidi, pembiayaan Kesatuan Eropah dan kerjasama dengan sektor swasta.

Walaupun pertanian menyumbang bahagian yang kecil kepada keseluruhan KDNK, Perancis merupakan pengeluar pertanian terbesar dalam Kesatuan Eropah berdasarkan nilai pengeluaran. Pada tahun 2024, negara ini menghasilkan sekitar 18% daripada nilai pengeluaran pertanian keseluruhan EU-27.

Hasil pertanian utama merangkumi bijirin, wain, produk tenusu, daging, gula bit, buah-buahan dan sayur-sayuran. Corak pengeluaran berbeza mengikut kawasan: tanaman bijirin tertumpu di dataran utara dan tengah, penternakan lembu serta pengeluaran tenusu penting di barat, manakala buah-buahan, sayur-sayuran, zaitun dan wain banyak dihasilkan di selatan. Pertanian dan industri agromakanan mempunyai kepentingan besar terhadap ekonomi luar bandar, eksport, landskap serta warisan gastronomi negara. Sektor tersebut bagaimanapun menghadapi tekanan akibat perubahan iklim, kemerosotan biodiversiti, turun naik harga, persaingan antarabangsa dan pembaharuan dasar pertanian Kesatuan Eropah.

Perdagangan dan pelaburan

Perancis merupakan sebuah ekonomi terbuka yang sangat bersepadu dengan Pasaran Tunggal Eropah. Sebahagian besar perdagangan barangan dan perkhidmatannya berlaku dengan negara anggota Kesatuan Eropah. Jerman merupakan salah satu rakan dagang terbesarnya, diikuti oleh negara seperti Belgium, Itali, Sepanyol dan Belanda. Di luar Kesatuan Eropah, Amerika Syarikat, China, Switzerland dan United Kingdom merupakan antara rakan dagang utama.

Eksport utama Perancis merangkumi pesawat dan peralatan aeroangkasa, produk farmaseutikal, mesin, kenderaan, bahan kimia, kosmetik, barangan mewah, minuman serta produk pertanian dan makanan. Import pula merangkumi hidrokarbon, barangan elektronik, mesin, kenderaan, produk kimia serta pelbagai barangan perantaraan dan pengguna.

Pada tahun 2025, eksport barangan meningkat sebanyak 2.5% kepada €614.7 bilion, terutamanya hasil peningkatan penghantaran produk aeroangkasa, farmaseutikal, elektronik dan logam. Negara itu bagaimanapun terus mencatatkan defisit perdagangan barangan sebanyak €69.2 bilion, walaupun jumlah tersebut bertambah baik sebanyak €10 bilion berbanding tahun 2024. Pemulihan tersebut sebahagian besarnya disokong oleh imbangan tenaga dan peralatan pengangkutan, manakala lebihan perdagangan pertanian dan agromakanan merosot kepada €200 juta, paras terendah sejak sekurang-kurangnya tahun 2000.

Perdagangan perkhidmatan, termasuk pelancongan, pengangkutan, kewangan dan perkhidmatan perniagaan, turut memberikan sumbangan besar kepada pendapatan luar negara. Oleh itu, defisit perdagangan barangan tidak dengan sendirinya menggambarkan keseluruhan imbangan perdagangan barangan dan perkhidmatan atau akaun semasa Perancis.

Perancis juga menerima pelaburan langsung asing dalam sektor pengeluaran, perkhidmatan, penyelidikan, logistik dan pusat pentadbiran. Menurut kaedah pengiraan Business France, sebanyak 1,878 keputusan pelaburan asing direkodkan pada tahun 2025, yang dijangka mewujudkan atau mengekalkan 47,734 pekerjaan. Pada masa yang sama, syarikat Perancis mempunyai pelaburan dan operasi yang luas di luar negara, khususnya dalam sektor kewangan, tenaga, pengangkutan, peruncitan, telekomunikasi dan industri.

Tenaga

Rencana utama: Tenaga di Perancis

Tenaga nuklear mempunyai peranan utama dalam sistem elektrik Perancis sejak pembinaan sejumlah besar reaktor pada dekad 1970-an dan 1980-an. Pada tahun 2025, Perancis Metropolitan menghasilkan sebanyak 547.5 terawatt-jam elektrik, termasuk 373.0 terawatt-jam daripada tenaga nuklear, bersamaan kira-kira 68% daripada jumlah penjanaan.

Apabila tenaga nuklear dan sumber boleh diperbaharui digabungkan, 95.2% daripada elektrik yang dijana di Perancis Metropolitan pada tahun 2025 berasal daripada sumber rendah karbon. Tenaga boleh diperbaharui menyumbang sekitar 27%, dengan penjanaan daripada tenaga suria dan angin terus berkembang. Keamatan pelepasan penjanaan elektrik ialah 19.6 gram setara karbon dioksida bagi setiap kilowatt-jam, antara kadar terendah dalam sistem elektrik Eropah. Campuran elektrik tersebut membolehkan Perancis menjadi pengeksport bersih elektrik pada tahun-tahun apabila pengeluaran reaktornya tinggi.

Walaupun penjanaan elektrik mempunyai pelepasan karbon yang rendah, petroleum dan gas masih penting dalam pengangkutan, pemanasan bangunan dan beberapa kegiatan perindustrian. Perancis mengimport sebahagian besar bahan api fosil yang digunakannya. Dasar tenaga oleh itu memberikan tumpuan kepada pembaharuan reaktor nuklear, pembangunan tenaga boleh diperbaharui, kecekapan tenaga, pengubahsuaian bangunan, elektrifikasi pengangkutan serta pengurangan penggunaan bahan api fosil. Dasar tersebut menjadi bahan perdebatan mengenai kos, keselamatan bekalan, pengurusan sisa nuklear, penggunaan tanah dan kesan terhadap pengguna.

Pengangkutan dan prasarana

Rencana utama: Pengangkutan di Perancis

Rangkaian kereta api berkelajuan tinggi TGV menghubungkan bandar-bandar utama Perancis dan beberapa negara Eropah.

Perancis mempunyai rangkaian pengangkutan yang luas dan berpusat pada beberapa koridor utama yang menghubungkan Paris dengan bandar-bandar lain, negara jiran serta pelabuhan laut. Jalan raya merupakan kaedah utama bagi kebanyakan perjalanan penumpang dan pengangkutan barangan domestik. Rangkaian lebuh raya menghubungkan kawasan metropolitan utama, tetapi pergantungan pada kenderaan persendirian lebih tinggi di kawasan luar bandar dan pinggir bandar berbanding di pusat bandar yang mempunyai pengangkutan awam yang padat.

Rangkaian kereta api kebangsaan terdiri daripada kira-kira 28,000 km landasan yang masih beroperasi, termasuk sekitar 2,700 km landasan berkelajuan tinggi, serta kira-kira 3,000 buah stesen. Rangkaian tersebut mengendalikan lebih daripada lima juta perjalanan penumpang setiap hari. Perkhidmatan TGV menghubungkan Paris dengan bandar seperti Lyon, Marseille, Lille, Strasbourg, Bordeaux dan Rennes serta menyediakan hubungan antarabangsa ke negara jiran. Perkhidmatan wilayah dikendalikan melalui rangkaian Transport express régional (TER), manakala kawasan Paris dilayani oleh kereta api pinggir bandar, RER, metro dan trem.

Bandar-bandar besar lain, termasuk Lyon, Marseille, Lille, Toulouse dan Rennes, mempunyai rangkaian metro, trem, bas atau kereta api pinggir bandar. Sejak dekad 1980-an, banyak bandar sederhana turut membina semula rangkaian trem sebagai sebahagian daripada dasar mengurangkan kesesakan, pencemaran dan penggunaan kereta. Pembiayaan dan pengendalian pengangkutan bandar lazimnya melibatkan pemerintah tempatan, pihak berkuasa pengangkutan dan syarikat awam atau swasta.

Pengangkutan udara tertumpu pada lapangan terbang Paris–Charles de Gaulle dan Paris–Orly, di samping lapangan terbang wilayah seperti Nice, Lyon, Marseille, Toulouse, Bordeaux dan Nantes. Lapangan terbang juga mempunyai kepentingan khusus bagi hubungan antara Perancis Metropolitan dengan Corsica dan wilayah seberang laut.

Pelabuhan laut utama termasuk Marseille-Fos, Le Havre, Dunkirk, Nantes–Saint-Nazaire, Rouen dan La Rochelle. Marseille-Fos mengendalikan perdagangan Mediterranean dan tenaga, manakala kompleks pelabuhan Le Havre–Rouen–Paris menghubungkan perdagangan laut dengan lembangan Sungai Seine. Sungai dan terusan seperti Seine, Rhône dan Rhine turut digunakan bagi pengangkutan barangan, walaupun bahagiannya lebih kecil berbanding jalan raya.

Prasarana digital berkembang pesat melalui program pemasangan gentian optik. Pada akhir tahun 2025, sebanyak 42.4 juta daripada kira-kira 45 juta premis yang direkodkan oleh pengendali di Perancis Metropolitan boleh disambungkan kepada rangkaian gentian optik, bersamaan liputan 94.3%. Walau bagaimanapun, penyambungan terakhir dan mutu perkhidmatan masih berbeza antara pusat bandar, kawasan luar bandar dan sesetengah wilayah seberang laut.

Sains dan teknologi

Rencana utama: Sains dan teknologi di Perancis

Perancis mempunyai sistem penyelidikan yang menggabungkan universiti, grandes écoles, makmal awam, hospital universiti dan pusat penyelidikan perusahaan. Organisasi awam utama termasuk Pusat Kebangsaan Perancis bagi Penyelidikan Saintifik (CNRS), Suruhanjaya Tenaga Atom dan Tenaga Alternatif Perancis (CEA), Inserm, INRAE, Inria dan Pusat Kebangsaan bagi Kajian Angkasa Lepas (CNES).

Pada tahun 2024, perbelanjaan domestik bagi penyelidikan dan pembangunan berjumlah €64.1 bilion, meningkat sebanyak 1.8% mengikut volum berbanding tahun sebelumnya. Perbelanjaan tersebut bersamaan dengan 2.18% daripada KDNK. Nisbah tersebut berada di bawah sasaran Kesatuan Eropah sebanyak 3% daripada KDNK, tetapi penyelidikan Perancis mempunyai kekuatan dalam bidang matematik, fizik, sains hayat, perubatan, pertanian, aeroangkasa, tenaga nuklear dan kejuruteraan.

Perusahaan menjalankan sebahagian besar penyelidikan gunaan dan pembangunan teknologi, khususnya dalam sektor automotif, aeroangkasa, elektronik, farmaseutikal, perisian dan perkhidmatan digital. Pada tahun 2024, perusahaan yang beroperasi di Perancis menggaji sekitar 321,500 orang bersamaan sepenuh masa dalam kegiatan penyelidikan dan pembangunan. Île-de-France, Auvergne-Rhône-Alpes dan Occitanie secara bersama menyumbang 68% daripada keseluruhan perbelanjaan penyelidikan perusahaan.

Perancis memainkan peranan penting dalam program angkasa Eropah. Pusat Angkasa Guiana berhampiran Kourou, Guiana Perancis, merupakan pusat pelancaran utama Eropah bagi roket Ariane 6 dan Vega C. Kedudukannya berhampiran khatulistiwa membolehkan pelancaran dilakukan dengan kelebihan kelajuan putaran Bumi, terutama bagi satelit yang menuju orbit geopegun.

Penyelidik dan institusi Perancis turut mengambil bahagian dalam program Horizon Europe, Agensi Angkasa Eropah, Pertubuhan Eropah bagi Penyelidikan Nuklear (CERN) dan pelbagai prasarana penyelidikan antarabangsa. Pihak pemerintah menyokong inovasi melalui pembiayaan penyelidikan, kredit cukai, pelaburan awam dan kerjasama antara universiti dengan perusahaan. Antara cabaran yang dikenal pasti ialah penggunaan teknologi yang tidak sekata dalam kalangan perusahaan, kekurangan kemahiran tertentu, persaingan mendapatkan penyelidik serta kesukaran memindahkan hasil penyelidikan kepada pengeluaran komersial.

Pelancongan

Rencana utama: Pelancongan di Perancis

Pelancongan merupakan salah satu kegiatan perkhidmatan, sumber pekerjaan dan pendapatan luar negara yang utama. Perancis menawarkan gabungan warisan sejarah dan kebudayaan, bandar raya, kawasan pesisir, pergunungan, kawasan luar bandar dan wilayah seberang laut. Antara destinasi utamanya ialah Paris, Riviera Perancis, lembah Sungai Loire, Alps Perancis, Normandie, Provence, Corsica dan tapak ziarah Lourdes.

Pada tahun 2025, Perancis merekodkan kira-kira 102 juta ketibaan pelancong antarabangsa, berbanding 100 juta pada tahun sebelumnya, dan kekal sebagai negara yang menerima jumlah ketibaan antarabangsa terbesar. Perbelanjaan pelawat asing menghasilkan pendapatan sebanyak €77.5 bilion, meningkat 9% berbanding tahun 2024.

Kegiatan pelancongan secara langsung menyumbang sekitar 3.8% kepada KDNK pada tahun 2023, manakala penggunaan pelancongan domestik dan antarabangsa mempunyai kesan yang lebih luas terhadap penginapan, restoran, pengangkutan, perdagangan, kebudayaan dan rekreasi. Pelancongan domestik membentuk sebahagian besar perjalanan dan perbelanjaan pelancongan dalam negara.

Kebergantungan sesetengah kawasan terhadap pelancongan menimbulkan cabaran berkaitan pekerjaan bermusim, kemampuan perumahan, kesesakan, penggunaan air dan perlindungan alam sekitar. Perubahan iklim turut mempengaruhi pusat peranginan ski, kawasan pesisir, tapak semula jadi dan corak perjalanan bermusim.

Cabaran ekonomi

Ekonomi Perancis menghadapi beberapa cabaran jangka sederhana dan panjang, termasuk pertumbuhan produktiviti yang sederhana, jurang pekerjaan berbanding negara OECD berpendapatan tertinggi, penuaan penduduk, kekurangan kemahiran, ketidakseimbangan wilayah dan tekanan terhadap kewangan awam. Peralihan digital dan alam sekitar memerlukan pelaburan besar dalam tenaga, pengangkutan, bangunan, latihan dan teknologi, sementara perusahaan turut menghadapi persaingan antarabangsa dan kos penyesuaian peraturan.

Pada suku pertama tahun 2026, kadar pengangguran menurut takrif Pertubuhan Buruh Antarabangsa ialah 8.1% daripada tenaga buruh, bersamaan kira-kira 2.6 juta orang. Angka tersebut meliputi Perancis kecuali Mayotte. Tahap pengangguran berbeza mengikut umur, kelayakan dan kawasan, dengan golongan muda serta penduduk di sesetengah kawasan bekas perindustrian dan seberang laut menghadapi kadar yang lebih tinggi.

Kewangan awam merupakan salah satu cabaran ekonomi utama. Defisit am pemerintah berjumlah €152.5 bilion atau 5.1% daripada KDNK pada tahun 2025, berbanding 5.8% pada tahun sebelumnya. Hutang awam berdasarkan takrif Maastricht mencapai €3.46 trilion atau 115.6% daripada KDNK pada penghujung tahun tersebut.

Perbelanjaan berkaitan pencen, kesihatan, pertahanan, faedah hutang serta peralihan digital dan alam sekitar dijangka terus memberikan tekanan kepada belanjawan. Perdebatan dasar ekonomi oleh itu tertumpu pada usaha mengimbangi pengurangan defisit, pertumbuhan, daya saing, pelaburan awam, perlindungan sosial dan kesaksamaan. OECD menekankan peningkatan kecekapan perbelanjaan, pengurangan halangan terhadap pelaburan dan perusahaan, peningkatan kemahiran serta penggunaan teknologi sebagai antara langkah penting bagi meningkatkan pertumbuhan jangka panjang.

Demografi

Rencana utama: Demografi Perancis

Kepadatan penduduk Perancis pada tahun 2023. Penduduk tertumpu di sekitar Paris, kawasan metropolitan utama serta beberapa lembah sungai dan kawasan pesisir.

Penduduk dan perubahan demografi

Pada 1 Januari 2026, jumlah penduduk Perancis dianggarkan seramai 69.1 juta orang, meningkat sebanyak 0.25% berbanding setahun sebelumnya. Angka ini merangkumi Perancis Metropolitan serta lima jabatan dan kawasan seberang laut, iaitu Guadeloupe, Martinique, Guiana Perancis, Réunion dan Mayotte. Ia tidak merangkumi kolektiviti seberang laut seperti Polinesia Perancis, Kaledonia Baru, Saint-Pierre dan Miquelon serta Wallis dan Futuna, yang mempunyai siri statistik penduduk tersendiri.

Pertumbuhan penduduk semakin perlahan akibat penurunan bilangan kelahiran dan penuaan penduduk. Pada tahun 2025, kira-kira 645,000 bayi dilahirkan, iaitu 24% lebih rendah berbanding kemuncak terakhir pada tahun 2010. Kadar kesuburan jumlah menurun daripada 1.61 anak bagi setiap wanita pada tahun 2024 kepada 1.56 pada tahun 2025, paras terendah sejak berakhirnya Perang Dunia Pertama.

Pada tahun yang sama, sekitar 651,000 kematian dicatatkan. Bilangan kematian melebihi kelahiran sebanyak kira-kira 6,000 orang, menyebabkan imbangan semula jadi penduduk menjadi negatif buat kali pertama sejak berakhirnya Perang Dunia Kedua. Pertumbuhan keseluruhan penduduk oleh itu bergantung pada imbangan migrasi yang positif. Walaupun demikian, jangka hayat ketika lahir meningkat kepada 85.9 tahun bagi wanita dan 80.3 tahun bagi lelaki.

Struktur umur penduduk turut berubah. Pada awal tahun 2026, sekitar 22% penduduk berusia 65 tahun ke atas, hampir menyamai bahagian penduduk yang berusia kurang daripada 20 tahun. Peningkatan bilangan warga tua memberi kesan terhadap pembiayaan pencen, penjagaan kesihatan, bantuan kehilangan autonomi, perumahan serta keperluan tenaga kerja.

Menurut unjuran asas INSEE, jumlah penduduk mungkin meningkat sedikit sehingga mencapai kira-kira 69.8 juta orang pada tahun 2037 sebelum menurun kepada 65.9 juta pada tahun 2070. Unjuran tersebut bukan ramalan yang pasti, sebaliknya bergantung pada andaian mengenai kesuburan, kematian dan migrasi. Semua senario utama menjangkakan peningkatan besar dalam bahagian penduduk berusia 65 tahun ke atas.

Taburan penduduk dan pembandaran

Unit bandar di Perancis yang mempunyai lebih daripada 100,000 penduduk berdasarkan data tahun 2022.

Penduduk Perancis tertumpu terutamanya di kawasan bandar. Menurut takrif INSEE, sebuah unit bandar (Perancis: unité urbaine) ialah kawasan binaan berterusan yang mempunyai sekurang-kurangnya 2,000 penduduk dan tidak terputus oleh ruang tidak dibangunkan yang melebihi jarak tertentu. Pada tahun 2022, sebanyak 51.9 juta orang atau 78.8% penduduk Perancis Metropolitan tinggal dalam unit bandar, walaupun kawasan tersebut hanya meliputi 24.3% daripada keseluruhan keluasan wilayah metropolitan.

Perbandingan bandar di Perancis bergantung pada sempadan statistik yang digunakan. Sebuah komun hanya merujuk kepada wilayah pentadbiran sesebuah bandar, manakala unit bandar turut merangkumi kawasan binaan yang bersambung di komun-komun sekitarnya. INSEE juga menggunakan konsep kawasan tarikan bandar untuk mengukur hubungan perjalanan harian antara pusat pekerjaan dengan kawasan kediaman di sekelilingnya.

Pada tahun 2023, unit bandar Paris mempunyai sekitar 11.0 juta penduduk, jauh mengatasi unit bandar Lyon dengan 1.72 juta orang dan Marseille–Aix-en-Provence dengan 1.65 juta orang. Kawasan bandar utama yang lain termasuk Lille, Toulouse, Bordeaux, Nice, Nantes, Toulon, Strasbourg, Montpellier dan Rennes.

Kepadatan penduduk sangat berbeza mengikut kawasan. Île-de-France, kawasan perindustrian dan bandar di utara dan timur, lembah Rhône, pesisir Mediterranean serta sebahagian pesisir Atlantik mempunyai kepadatan yang tinggi. Sebaliknya, kawasan pergunungan dan sebahagian pedalaman yang dikenali sebagai diagonale des faibles densités mempunyai bilangan penduduk yang lebih rendah. Wilayah seberang laut juga menunjukkan corak yang berbeza-beza, daripada kepadatan tinggi di Mayotte dan Réunion kepada penempatan yang jarang di kawasan pedalaman Guiana Perancis.

Imigrasi dan asal usul penduduk

Imigrasi telah memainkan peranan penting dalam perkembangan penduduk Perancis sejak abad ke-19, khususnya semasa perindustrian, pembinaan semula selepas kedua-dua perang dunia dan tempoh pertumbuhan ekonomi pascaperang yang dikenali sebagai Trente Glorieuses. Gelombang awal imigrasi moden sebahagian besarnya datang dari negara Eropah seperti Itali, Sepanyol, Poland, Belgium dan Portugal. Selepas Perang Dunia Kedua, penghijrahan dari bekas tanah jajahan dan wilayah naungan Perancis di Afrika Utara, Afrika Sub-Sahara, Asia Tenggara, Caribbean dan Lautan Hindi semakin meningkat.

Dalam perangkaan Perancis, istilah imigran merujuk kepada seseorang yang dilahirkan di luar negara sebagai warga asing dan kemudiannya menetap di Perancis. Seseorang kekal dikategorikan sebagai imigran walaupun telah memperoleh kewarganegaraan Perancis. Istilah warga asing pula merujuk kepada penduduk yang tidak mempunyai kewarganegaraan Perancis dan boleh merangkumi individu yang dilahirkan di Perancis. Kedua-dua kategori tersebut oleh itu bertindih tetapi tidak bersamaan.

Pada tahun 2025, kira-kira 8.0 juta imigran tinggal di Perancis, bersamaan 11.6% daripada keseluruhan penduduk. Daripada jumlah tersebut, sekitar 2.6 juta telah memperoleh kewarganegaraan Perancis. Pada tahun yang sama, terdapat kira-kira 6.3 juta warga asing atau 9.1% daripada penduduk.

Hampir separuh daripada penduduk imigran dilahirkan di Afrika, sekitar tiga persepuluh di Eropah dan selebihnya terutamanya di Asia serta benua Amerika dan Oceania. Negara kelahiran yang paling banyak diwakili termasuk Algeria, Maghribi, Portugal, Tunisia, Itali, Turki dan Sepanyol. Penduduk berketurunan imigran turut merangkumi generasi kedua dan berikutnya yang dilahirkan sebagai warganegara Perancis dan oleh itu tidak dikategorikan sebagai imigran dalam statistik rasmi.

Perangkaan rasmi biasa tidak mengelaskan seluruh penduduk mengikut kategori kaum atau etnik yang tetap. Sebaliknya, banci dan tinjauan INSEE merekodkan maklumat seperti negara kelahiran, kewarganegaraan ketika lahir, kewarganegaraan semasa dan, dalam sesetengah tinjauan, negara kelahiran serta kewarganegaraan ibu bapa. Tinjauan khusus juga boleh mengkaji diskriminasi, perasaan kekitaan dan identiti, tertakluk pada syarat kerahsiaan, penyamaran identiti dan perlindungan data.

Bahasa

Menurut Perkara 2 Perlembagaan Perancis, “bahasa Republik ialah bahasa Perancis”. Bahasa Perancis digunakan dalam pentadbiran, sistem kehakiman, pendidikan awam dan sebahagian besar media kebangsaan. Kedudukannya sebagai bahasa Republik dimasukkan ke dalam Perlembagaan pada tahun 1992.

Walau bagaimanapun, Perancis mempunyai kepelbagaian bahasa serantau dan minoriti yang luas, baik di wilayah metropolitan mahupun di seberang laut. Antaranya ialah bahasa Breton, bahasa Occitan, bahasa Basque, bahasa Corsica, bahasa Catalan, bahasa-bahasa Alsace dan Moselle, bahasa Flemish, pelbagai bahasa Kreol, bahasa-bahasa Kanak, bahasa Tahiti, bahasa Wallis dan bahasa Futuna. Bahasa bukan wilayah yang telah lama digunakan oleh sebahagian penduduk termasuk beberapa ragam bahasa Arab, bahasa Berber, bahasa Romani, bahasa Armenia Barat dan bahasa Yiddish.

Sejak pindaan Perlembagaan pada tahun 2008, Perkara 75-1 menetapkan bahawa bahasa-bahasa serantau merupakan sebahagian daripada warisan Perancis. Bahasa-bahasa tersebut diajarkan pada tahap yang berbeza-beza di sesetengah sekolah dan digunakan dalam media, kegiatan kebudayaan serta pentadbiran tempatan tertentu, tetapi tidak mempunyai kedudukan yang sama dengan bahasa Perancis pada peringkat negara.

Bahasa yang digunakan dalam kehidupan seharian turut mencerminkan sejarah imigrasi dan hubungan antarabangsa negara. Selain bahasa Perancis, pelbagai ragam bahasa Arab, Portugis, Sepanyol, Itali, Turki, Inggeris, bahasa-bahasa Afrika dan bahasa-bahasa Asia digunakan dalam keluarga dan komuniti tertentu. Walau bagaimanapun, ketiadaan soalan bahasa yang menyeluruh dalam banci menyukarkan pengiraan tepat bilangan penutur bagi setiap bahasa.

Agama

Rencana utama: Agama di Perancis

Perancis ialah sebuah negara sekular dan banci penduduk tidak mengumpulkan maklumat mengenai agama. Oleh itu, anggaran komposisi agama biasanya berdasarkan tinjauan sampel dan bukannya pendaftaran menyeluruh. Salah satu sumber rasmi utama ialah tinjauan Trajectoires et Origines 2 yang dijalankan bersama oleh INSEE dan Institut Kebangsaan bagi Kajian Demografi pada tahun 2019–2020.

Dalam kalangan penduduk berusia antara 18 hingga 59 tahun yang tinggal di kediaman biasa di Perancis Metropolitan, 51% menyatakan bahawa mereka tidak menganut sebarang agama. Sekitar 29% mengenal pasti diri sebagai Katolik, 10% sebagai Muslim dan 9% sebagai penganut aliran Kristian yang lain; sebahagian kecil yang lain mengenal pasti diri dengan agama Yahudi, Buddha atau agama lain. Angka tersebut tidak merangkumi semua kumpulan umur, penduduk institusi atau wilayah seberang laut dan oleh itu tidak boleh dianggap sebagai pecahan tepat bagi seluruh penduduk Perancis.

Agama Katolik mempunyai pengaruh sejarah yang besar terhadap seni, seni bina, pendidikan dan kehidupan masyarakat Perancis, tetapi tahap amalan agama telah menurun sejak abad ke-20. Islam merupakan agama minoriti terbesar dan berkembang terutamanya melalui imigrasi serta keturunan pendatang dari Afrika Utara, Afrika Sub-Sahara dan Turki. Perancis turut mempunyai komuniti Protestan, Yahudi, Buddha, Hindu, Kristian Timur dan agama lain, di samping sebahagian besar penduduk yang tidak beragama atau tidak mengaitkan diri dengan mana-mana institusi keagamaan.

Prinsip laïcité menjamin kebebasan beragama dan kebebasan untuk tidak beragama, sambil mengekalkan kenetralan negara terhadap agama. Pelaksanaannya, khususnya berkaitan penggunaan lambang keagamaan, tempat ibadat, pembiayaan persatuan keagamaan dan kedudukan agama dalam ruang awam, menjadi bahan perdebatan politik dan kehakiman. Alsace dan Moselle mempunyai aturan sejarah tertentu yang berbeza daripada undang-undang pemisahan gereja dengan negara tahun 1905.

Pendidikan

Sistem pendidikan Perancis berasaskan prinsip akses awam, sekularisme dan kenetralan. Pendidikan di sekolah awam tidak dikenakan yuran pengajian dan kebanyakan kurikulum, kelayakan serta pengambilan guru ditentukan pada peringkat kebangsaan. Sekolah swasta boleh beroperasi di bawah kontrak dengan negara atau di luar kontrak; sekolah yang berada di bawah kontrak menerima pembiayaan awam dan perlu mengikuti sebahagian besar kurikulum kebangsaan.

Pendidikan wajib dikenakan kepada semua kanak-kanak yang menetap di Perancis dari usia tiga hingga 16 tahun, tanpa mengira kewarganegaraan. Pendidikan tersebut lazimnya dilaksanakan di sekolah awam atau swasta, manakala pendidikan di rumah hanya dibenarkan dalam keadaan tertentu dan memerlukan kebenaran terlebih dahulu. Sejak tahun 2020, golongan muda berusia antara 16 hingga 18 tahun turut tertakluk pada kewajipan mengikuti pendidikan, latihan, perantisan, pekerjaan atau program sokongan yang diiktiraf.

Pendidikan formal bermula di sekolah prasekolah (Perancis: école maternelle), diikuti sekolah rendah (Perancis: école élémentaire). Pendidikan menengah terdiri daripada collège, yang lazimnya berlangsung selama empat tahun, dan lycée, yang menawarkan aliran umum, teknologi atau vokasional. Pada penghujung collège, murid boleh mengambil diplôme national du brevet, manakala pengajian di lycée biasanya berakhir dengan baccalauréat umum, teknologi atau profesional. Kelayakan baccalauréat membolehkan pemegangnya memohon ke pendidikan tinggi, walaupun sesetengah program mempunyai proses pemilihan tambahan.

Pendidikan tinggi merangkumi universiti, institut teknologi, bahagian juruteknik tinggi, sekolah seni dan profesional, kelas persediaan serta institusi pilihan yang dikenali sebagai grandes écoles. Universiti menawarkan ijazah mengikut struktur lesen, sarjana dan kedoktoran yang diselaraskan dengan Proses Bologna. Grandes écoles, termasuk sekolah kejuruteraan, perniagaan dan pentadbiran awam, lazimnya menggunakan proses kemasukan yang lebih terpilih.

Pada tahun akademik 2024–2025, jumlah pendaftaran pendidikan tinggi melepasi tiga juta pelajar buat kali pertama, meningkat sebanyak 1.4% berbanding tahun sebelumnya. Lebih satu perempat daripada pelajar tersebut mengikuti pengajian di institusi swasta, manakala hampir satu perlima mengikuti program perantisan. Île-de-France menempatkan bahagian pelajar yang terbesar, tetapi pusat universiti dan penyelidikan utama turut terdapat di Lyon, Toulouse, Lille, Bordeaux, Strasbourg, Montpellier, Aix–Marseille, Grenoble dan bandar-bandar lain.

Sistem pendidikan Perancis menghasilkan tahap penyertaan sekolah dan pendidikan tinggi yang tinggi, tetapi turut menghadapi ketidaksamaan sosial dan wilayah. Dalam penilaian PISA tahun 2022, pencapaian murid berusia 15 tahun di Perancis hampir dengan purata negara OECD dalam matematik, bacaan dan sains. Walau bagaimanapun, murid daripada suku latar belakang sosioekonomi paling berada mengatasi murid daripada suku paling kurang berada sebanyak 113 mata dalam matematik, berbanding jurang purata OECD sebanyak 93 mata. Perbezaan pencapaian juga berkait dengan kawasan kediaman, latar belakang keluarga, pemilihan aliran dan akses kepada institusi pendidikan tinggi yang terpilih.

Kesihatan dan perlindungan sosial

Sistem penjagaan kesihatan Perancis menggabungkan insurans kesihatan berkanun dengan penyedia rawatan awam dan swasta. Hospital awam menyediakan sebahagian besar rawatan kecemasan, kompleks dan pengajaran, manakala hospital swasta bukan berasaskan keuntungan, klinik swasta, doktor persendirian, pusat kesihatan, farmasi dan profesional kesihatan lain turut memainkan peranan penting. Pesakit pada umumnya mempunyai kebebasan memilih doktor dan kemudahan rawatan, tertakluk pada aturan rujukan dan pembayaran balik.

Sejak tahun 2016, protection universelle maladie (PUMa) memberikan hak berterusan untuk mendapatkan pembayaran balik sebahagian perbelanjaan kesihatan kepada individu yang bekerja atau menetap di Perancis secara stabil dan sah. Hak tersebut diberikan secara individu dan lazimnya tidak terputus apabila seseorang kehilangan pekerjaan atau mengalami perubahan keadaan keluarga.

Insurans kesihatan berkanun membayar sebahagian besar kos rawatan berdasarkan kadar yang ditetapkan. Sebahagian penduduk turut mempunyai insurans kesihatan tambahan melalui majikan, pertubuhan saling membantu atau syarikat insurans bagi menampung sebahagian bayaran yang tidak dibayar oleh skim asas. Bantuan awam disediakan kepada isi rumah berpendapatan rendah melalui skim perlindungan kesihatan tambahan bersubsidi.

Pada tahun 2024, perbelanjaan kesihatan semasa mengikut takrif antarabangsa berjumlah €333 bilion, bersamaan 11.4% daripada KDNK. Bagi penggunaan rawatan dan barangan perubatan, pentadbiran awam dan keselamatan sosial membiayai 79.4%, organisasi insurans tambahan membiayai 12.8%, manakala isi rumah membayar secara langsung sebanyak 7.8%. Bahagian yang dibayar terus oleh isi rumah merupakan antara yang lebih rendah dalam Kesatuan Eropah, walaupun kos sebenar berbeza mengikut rawatan, perlindungan tambahan dan keadaan pesakit.

Pada 1 Januari 2026, sebanyak 242,200 orang doktor aktif direkodkan di Perancis, meningkat sebanyak 5,000 orang berbanding tahun sebelumnya. Walau bagaimanapun, taburan doktor dan profesional kesihatan tidak sekata. Sesetengah kawasan luar bandar, pinggir bandar dan wilayah seberang laut menghadapi kekurangan doktor am atau pakar, masa menunggu yang panjang dan jarak perjalanan yang lebih jauh untuk mendapatkan rawatan.

Perlindungan sosial Perancis meliputi risiko kesihatan, usia tua dan kehilangan pasangan, keluarga, kehilangan pekerjaan, perumahan, kemiskinan, ketidakupayaan dan kehilangan autonomi. Sistem tersebut dibiayai melalui caruman sosial, cukai khusus dan sumbangan pemerintah serta menyediakan faedah dalam bentuk wang tunai dan perkhidmatan. Antara komponennya ialah pencen, insurans pengangguran, elaun keluarga, bantuan perumahan, pendapatan minimum, bantuan ketidakupayaan dan penjagaan jangka panjang.

Pada tahun 2024, perbelanjaan faedah perlindungan sosial berjumlah €932.5 bilion atau 31.9% daripada KDNK. Faedah berkaitan usia tua dan kehilangan pasangan serta kesihatan secara bersama membentuk sekitar empat perlima daripada jumlah tersebut. Penuaan penduduk meningkatkan tekanan terhadap pencen, penjagaan kesihatan dan bantuan kehilangan autonomi, sementara kemiskinan kanak-kanak, perumahan, ketidakupayaan serta ketidaksamaan akses kepada perkhidmatan kekal sebagai cabaran sosial.

Budaya

Rencana utama: Budaya Perancis

Cour Carrée di Louvre, antara institusi muzium dan warisan seni utama Perancis.

Budaya Perancis terbentuk melalui pertemuan warisan Gallo-Rom, agama Kristian, pemerintahan beraja, Zaman Pencerahan, Revolusi Perancis, perindustrian, peluasan penjajahan serta penghijrahan moden. Paris telah lama menjadi pusat kegiatan intelektual, seni, penerbitan, fesyen dan perfileman, tetapi kehidupan kebudayaan negara ini tidak terbatas pada ibu kota. Bandar seperti Lyon, Marseille, Toulouse, Lille, Strasbourg, Bordeaux, Nantes dan Montpellier turut mempunyai institusi, festival dan tradisi seni yang tersendiri.

Tradisi Brittany, Occitania, Negara Basque, Corsica, Alsace dan Flanders Perancis, serta budaya Kreol, Kanak, Polinesia dan tradisi lain di Perancis Seberang Laut, membentuk sebahagian daripada kepelbagaian kebudayaan Republik. Kebudayaan kontemporari Perancis turut dipengaruhi oleh masyarakat yang berasal dari Eropah, Afrika Utara, Afrika Sub-Sahara, Caribbean, Timur Tengah dan Asia. Pengaruh tersebut dapat dilihat dalam kesusasteraan, muzik, perfileman, seni visual, bahasa harian, fesyen dan masakan.

Bidang kebudayaan juga mempunyai kepentingan ekonomi. Pada tahun 2023, kegiatan audiovisual, seni persembahan, penerbitan, akhbar, pengiklanan, seni bina, seni visual, warisan dan pendidikan seni menghasilkan nilai ditambah sebanyak €49.5 bilion. Sektor audiovisual merupakan penyumbang terbesar, diikuti oleh seni persembahan.

Dasar dan institusi kebudayaan

Pemerintah Perancis memainkan peranan penting dalam pemuliharaan warisan, pembiayaan kesenian dan peluasan akses kepada kebudayaan. Sebuah kementerian khusus bagi hal ehwal kebudayaan ditubuhkan pada tahun 1959 di bawah André Malraux. Mandat asalnya adalah untuk menjadikan karya utama kemanusiaan lebih mudah diakses oleh masyarakat, memperluas penyebaran warisan kebangsaan dan menggalakkan penciptaan karya seni baharu.

Tanggungjawab Kementerian Kebudayaan kini merangkumi warisan, seni bina, muzium, arkib, arkeologi, seni persembahan, seni visual, bahasa, kesusasteraan, media serta industri budaya dan kreatif. Dasar tersebut dilaksanakan bersama oleh pemerintah pusat, pihak berkuasa wilayah dan institusi awam melalui rangkaian seperti direktorat serantau bagi hal ehwal kebudayaan (Perancis: directions régionales des affaires culturelles, DRAC), muzium, perpustakaan, arkib, konservatori dan teater.

Pendekatan yang dikenali sebagai Perancis: exception culturelle atau “pengecualian budaya” berasaskan pandangan bahawa karya dan perkhidmatan kebudayaan tidak harus dilayan semata-mata sebagai barangan perdagangan biasa. Dasar ini merangkumi pembiayaan awam, perlindungan hak cipta, kuota penyiaran dan sokongan kepada penerbitan, perfileman, muzik dan seni persembahan bagi mempertahankan kepelbagaian karya serta bahasa dalam pasaran kebudayaan.

Antara institusi kebudayaan kebangsaan ialah Perpustakaan Negara Perancis, Louvre, Musée d'Orsay, Pusat Pompidou, Comédie-Française, Opéra de Paris dan Pusat Kebangsaan bagi Pawagam dan Imej Bergerak (CNC). Académie française, yang diasaskan pada abad ke-17, menyusun kamusnya serta membincangkan penggunaan dan perkembangan bahasa Perancis. Perpustakaan Negara Perancis pula mengumpulkan, mengelaskan, memulihara dan menyediakan akses kepada warisan dokumentari kebangsaan.

Akses kepada kebudayaan berbeza mengikut umur, tahap pendidikan, pendapatan dan tempat tinggal. Pada tahun 2024, enam daripada sepuluh penduduk Perancis pergi ke pawagam, kira-kira separuh menghadiri persembahan secara langsung dan sekitar dua pertiga melawat sebuah monumen. Kadar penyertaan umumnya lebih tinggi dalam kalangan golongan muda, individu berpendidikan tinggi dan penduduk kawasan yang mempunyai kemudahan kebudayaan yang banyak.

Kesusasteraan dan falsafah

René Descartes merupakan tokoh utama rasionalisme dan perkembangan falsafah moden.

Laman utama: Kesusasteraan Perancis dan Falsafah Perancis

Kesusasteraan Perancis mempunyai tradisi yang bermula sejak karya lisan dan manuskrip Zaman Pertengahan, termasuk puisi kepahlawanan seperti Chanson de Roland, kisah percintaan istana dan karya para penyair troubadour. Zaman Pembaharuan menyaksikan perkembangan penulisan humanis melalui tokoh seperti François Rabelais dan Michel de Montaigne, manakala abad ke-17 dikaitkan dengan teater klasik Pierre Corneille, Molière dan Jean Racine serta cerita dongeng Jean de La Fontaine.

Penulis Zaman Pencerahan seperti Voltaire, Denis Diderot, Montesquieu dan Jean-Jacques Rousseau memberikan pengaruh besar terhadap pemikiran politik dan sosial Eropah. Pada abad ke-19, aliran romantisisme, realisme, naturalisme dan simbolisme dikembangkan melalui karya Victor Hugo, Honoré de Balzac, Gustave Flaubert, Émile Zola, Charles Baudelaire dan tokoh lain.

Kesusasteraan abad ke-20 merangkumi karya Marcel Proust, André Gide, Albert Camus, Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir, Marguerite Duras dan para penulis gerakan Nouveau Roman. Penulisan kontemporari merangkumi novel, puisi, esei, memoir, kesusasteraan jenayah, fiksyen sains, novel grafik dan karya digital.

Kesusasteraan yang diterbitkan di Perancis tidak terbatas kepada penulis dari wilayah metropolitan atau karya berbahasa Perancis. Ia turut merangkumi tradisi serantau, karya penulis seberang laut dan penulisan oleh masyarakat berketurunan pendatang. Tokoh seperti Aimé Césaire, Édouard Glissant, Maryse Condé dan Patrick Chamoiseau mengembangkan penulisan yang berkaitan dengan sejarah perhambaan, penjajahan, bahasa Kreol dan identiti Caribbean.

Kesusasteraan Perancis juga perlu dibezakan daripada kesusasteraan berbahasa Perancis yang lebih luas, yang mencakupi karya dari Afrika, Caribbean, Kanada, Belgium, Switzerland dan kawasan lain dalam dunia Francophonie.

Tradisi falsafah Perancis merangkumi rasionalisme Descartes, pemikiran agama dan matematik Blaise Pascal, falsafah politik Zaman Pencerahan, positivisme Auguste Comte dan falsafah Henri Bergson. Pada abad ke-20, Perancis menjadi pusat perkembangan fenomenologi, eksistensialisme, strukturalisme dan pascastrukturalisme melalui tokoh seperti Sartre, Beauvoir, Maurice Merleau-Ponty, Claude Lévi-Strauss, Michel Foucault, Gilles Deleuze dan Jacques Derrida.

Seni visual, seni bina dan warisan

Laman utama: Seni Perancis dan Seni bina Perancis

Seni bina Perancis mencerminkan pelbagai tempoh sejarah, daripada tinggalan Rom dan gereja Romanesque kepada katedral Goth, istana Pembaharuan di lembah Sungai Loire, seni bina klasik Istana Versailles, pembangunan bandar Paris pada zaman Georges-Eugène Haussmann dan gerakan moden yang dikaitkan dengan Le Corbusier. Seni bina kontemporari pula merangkumi bangunan kebudayaan, perumahan, prasarana pengangkutan dan pembangunan bandar yang menggabungkan pemeliharaan warisan dengan reka bentuk baharu.

Bangunan keagamaan, istana, kubu, kawasan perindustrian, taman dan pusat bandar lama dilindungi melalui sistem monument historique, kawasan warisan dan peraturan pemuliharaan seni bina. Pada tahun 2025, kira-kira 46,600 bangunan dan objek tidak alih didaftarkan atau dikelaskan sepenuhnya atau sebahagiannya sebagai monumen bersejarah.

Tradisi seni lukis Perancis merangkumi klasikisme Nicolas Poussin, neoklasisisme Jacques-Louis David, romantisisme Eugène Delacroix serta realisme Gustave Courbet. Paris kemudiannya menjadi pusat perkembangan Impresionisme dan pasca-Impresionisme melalui pelukis seperti Claude Monet, Edgar Degas, Pierre-Auguste Renoir, Paul Cézanne dan Paul Gauguin.

Pada penghujung abad ke-19 dan awal abad ke-20, Paris menarik ramai pelukis dan pengarca antarabangsa serta menjadi pusat gerakan seni moden, termasuk kubisme, fauvisme, dadaisme dan surealisme. Fotografi turut berkembang melalui karya tokoh seperti Nadar, Eugène Atget, Henri Cartier-Bresson dan Robert Doisneau. Seni kontemporari merangkumi pemasangan, video, persembahan, seni jalanan dan karya digital, dengan pusat kegiatan di Paris serta rangkaian muzium, galeri, sekolah seni dan pusat seni serantau.

Koleksi awam dipelihara dalam rangkaian muzium kebangsaan dan tempatan. Pangkalan data koleksi Louvre merangkumi lebih daripada 500,000 karya dan objek daripada seni purba hingga zaman moden awal. Tapak warisan Perancis yang diiktiraf pada peringkat antarabangsa termasuk Mont-Saint-Michel, Istana Versailles, tebing Sungai Seine di Paris, pusat bersejarah Avignon dan karya seni bina Le Corbusier.

Dasar warisan kontemporari turut menghadapi persoalan mengenai pemulihan bangunan, kesan pelancongan berlebihan, perubahan iklim, pemulangan objek yang diperoleh dalam konteks penjajahan serta perwakilan sejarah perhambaan dan empayar dalam muzium dan ruang awam.

Seni persembahan dan muzik

Teater mempunyai kedudukan penting dalam budaya Perancis sejak drama keagamaan Zaman Pertengahan dan teater istana berkembang menjadi tradisi klasik abad ke-17. Comédie-Française ditubuhkan pada tahun 1680 melalui penggabungan beberapa rombongan teater dan terus mempersembahkan karya klasik serta kontemporari dengan sebuah kumpulan pelakon tetap.

Teater Perancis turut dipengaruhi oleh karya Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais, Alfred de Musset, Antonin Artaud, Jean Genet, Eugène Ionesco dan Samuel Beckett. Selain teater berinstitusi, seni persembahan merangkumi rombongan bebas, sarkas kontemporari, seni jalanan, tarian, boneka dan festival. Festival Avignon merupakan salah satu medan persembahan teater dan seni pentas yang penting.

Tradisi opera dan balet dirasmikan melalui institusi diraja pada abad ke-17. Louis XIV menubuhkan Akademi Tarian Diraja pada tahun 1661, manakala institusi yang berkembang menjadi Opéra de Paris diasaskan pada tahun 1669. Tradisi tersebut membantu membentuk teknik dan kosa kata balet klasik yang kemudiannya tersebar ke seluruh dunia.

Komposer yang dikaitkan dengan tradisi muzik Perancis termasuk Jean-Baptiste Lully, Jean-Philippe Rameau, Hector Berlioz, Georges Bizet, Camille Saint-Saëns, Claude Debussy, Maurice Ravel, Francis Poulenc dan Olivier Messiaen. Muzik klasik disokong oleh opera, orkestra, konservatori, festival dan rangkaian tempat persembahan di seluruh negara.

Muzik popular merangkumi tradisi chanson, jazz, rock, pop, muzik elektronik, reggae, zouk dan hip hop. Rap Perancis berkembang menjadi salah satu bentuk muzik popular yang utama sejak dekad 1980-an dan dipengaruhi oleh pengalaman kehidupan bandar, penghijrahan, kelas sosial dan identiti pascapenjajahan. Marseille dan kawasan metropolitan Paris menjadi antara pusat penting perkembangan genre tersebut.

Budaya muzik seberang laut dan masyarakat pendatang turut menghasilkan pertukaran antara tradisi Kreol, Caribbean, Afrika, Maghribi, Timur Tengah dan Eropah. Dasar kebudayaan menganggap rap, muzik elektronik, pop, rock, jazz, muzik tradisional dan muzik dunia sebagai sebahagian daripada kegiatan muzik semasa yang disokong melalui rangkaian tempat persembahan di wilayah metropolitan dan seberang laut.

Perfileman

Rencana utama: Pawagam Perancis

Palais des Festivals et des Congrès ialah tempat utama Festival Filem Cannes.

Perancis memainkan peranan asas dalam perkembangan awal perfileman. Adik-beradik Lumière mempatenkan Cinématographe pada tahun 1895 dan menghasilkan antara tayangan filem awam terawal, manakala Georges Méliès mengembangkan penggunaan penceritaan, latar rekaan dan kesan khas.

Pada abad ke-20, pembikin filem seperti Jean Renoir, Robert Bresson, Jacques Tati dan Jean-Pierre Melville menyumbang kepada perkembangan bahasa sinematik. Pada penghujung dekad 1950-an, gerakan Gelombang Baharu Perancis yang dikaitkan dengan François Truffaut, Jean-Luc Godard, Agnès Varda, Éric Rohmer dan Claude Chabrol mencabar kaedah penerbitan konvensional serta mempengaruhi pembikin filem di banyak negara.

Perfileman kontemporari Perancis merangkumi filem seni, komedi popular, drama sosial, dokumentari, animasi, filem genre dan penerbitan bersama antarabangsa. Pembikin filem daripada latar belakang seberang laut dan imigran telah memperluas gambaran masyarakat Perancis melalui karya tentang kelas sosial, perkauman, pinggir bandar, penjajahan, keluarga dan identiti.

Festival Filem Cannes pertama kali berlangsung pada tahun 1946 dan berkembang menjadi medan utama bagi tayangan perdana, persaingan antarabangsa dan perdagangan filem. Festival lain termasuk festival filem pendek Clermont-Ferrand, festival animasi Annecy dan festival filem Amerika Deauville.

Industri perfileman dan audiovisual disokong oleh CNC melalui bantuan untuk penulisan, penerbitan, pengedaran, pawagam, pemuliharaan filem, animasi, permainan video dan penciptaan digital. Pada tahun 2024, sebanyak 309 buah filem memperoleh kelulusan penerbitan CNC, iaitu paras kedua tertinggi dalam tempoh sepuluh tahun. Perancis juga mempunyai kira-kira 2,000 pawagam aktif, termasuk rangkaian komersial, pawagam bebas dan pawagam seni.

Media

Rencana utama: Media di Perancis

Media Perancis merangkumi akhbar kebangsaan dan serantau, majalah, agensi berita, radio, televisyen, penerbitan digital, siar raya, podcast dan platform media sosial. Akhbar kebangsaan termasuk Le Monde, Le Figaro, Libération dan La Croix, manakala akhbar serantau seperti Ouest-France mempunyai edaran yang luas. Agence France-Presse menyediakan laporan berita kepada organisasi media di Perancis dan di seluruh dunia.

Kebebasan akhbar mempunyai asas penting dalam Undang-undang 29 Julai 1881, yang menetapkan prinsip kebebasan penerbitan sambil mengawal kesalahan seperti fitnah, penghinaan dan hasutan tertentu. Kebebasan bersuara turut tertakluk pada undang-undang mengenai privasi, hak cipta, perlindungan sumber, kebencian, keganasan dan keselamatan negara.

Sektor audiovisual awam terdiri daripada France Télévisions, Radio France, France Médias Monde, Arte France, Institut national de l'audiovisuel dan saluran Parlimen. France Télévisions mengendalikan saluran televisyen kebangsaan, wilayah dan seberang laut. Radio France mengendalikan stesen seperti France Inter, France Culture, France Musique dan France Info, manakala France Médias Monde mengendalikan France 24, Radio France Internationale dan Monte Carlo Doualiya bagi khalayak antarabangsa.

Penyiar swasta utama termasuk kumpulan TF1, M6 dan Canal+, di samping rangkaian radio komersial serta stesen tempatan dan persatuan. Media seberang laut dilayani oleh rangkaian La Première, media tempatan dan penyiar yang menggunakan bahasa Perancis, Kreol serta bahasa wilayah lain.

Autoriti Kawal Selia Komunikasi Audiovisual dan Digital (Arcom) mengawal selia radio, televisyen, perkhidmatan audiovisual atas permintaan dan sebahagian tanggungjawab platform digital. Tugasnya merangkumi perlindungan kebebasan komunikasi, pluralisme politik, hak cipta, perlindungan kanak-kanak, akses bagi orang kurang upaya, perwakilan kepelbagaian serta pengawasan kewajipan pelaburan dalam penerbitan audiovisual dan filem.

Arcom memantau masa percakapan politik dalam program berita radio dan televisyen bagi memastikan penyampaian pandangan yang berbilang. Tumpuan pemilikan media, kebebasan editorial, keadaan kewangan akhbar, penyebaran maklumat palsu dan pengawalseliaan platform antarabangsa menjadi bahan perdebatan awam.

Penggunaan media semakin beralih kepada perkhidmatan atas permintaan, laman berita, media sosial dan podcast. Walaupun demikian, televisyen dan radio tradisional masih mempunyai khalayak yang besar. Pada tahun 2025, 89% isi rumah mempunyai televisyen dan 84% daripada televisyen tersebut disambungkan kepada Internet. Tiga perempat penduduk mempunyai akses kepada sekurang-kurangnya satu perkhidmatan audiovisual berbayar, manakala 78% penduduk berusia 15 tahun ke atas menggunakan radio secara langsung.

Industri budaya digital turut merangkumi permainan video, animasi, kesan visual, penerbitan dalam talian dan kandungan audio atas permintaan. Peralihan digital telah memperluas cara karya dihasilkan dan diedarkan, tetapi turut menimbulkan persoalan mengenai pembahagian hasil, hak cipta, penemuan kandungan, penguasaan platform global dan penggunaan kecerdasan buatan.

Fesyen dan reka bentuk

Rencana utama: Fesyen Perancis

Paris telah menjadi pusat penting pakaian mewah, barang kemas, minyak wangi dan seni hiasan sejak zaman pemerintahan beraja. Asal-usul industri haute couture moden lazimnya dikaitkan dengan Charles Frederick Worth, yang menubuhkan rumah fesyennya di Paris pada tahun 1858.

Rumah fesyen seperti Chanel, Christian Dior, Yves Saint Laurent dan Givenchy kemudiannya membantu membentuk imej antarabangsa fesyen Perancis. Industri ini turut merangkumi rumah bebas, pakaian siap pakai, barangan kulit, kosmetik, minyak wangi dan syarikat mewah besar seperti LVMH, Kering dan Hermès.

Fédération de la Haute Couture et de la Mode menyelaraskan kalendar rasmi Minggu Fesyen Paris dan Minggu Haute Couture serta menentukan penyertaan rumah yang memenuhi syarat profesional tertentu. Selain pakaian, pengaruh reka bentuk Perancis merangkumi perabot, seni kaca, seramik, seni grafik, reka bentuk perindustrian dan barangan mewah.

Fesyen kontemporari turut dipengaruhi oleh budaya jalanan, sukan, muzik, masyarakat pendatang dan reka bentuk antarabangsa. Industri ini menghadapi cabaran berkaitan keadaan pekerjaan, penggunaan bahan, pengeluaran berlebihan, ketelusan rantaian bekalan dan kesan alam sekitar.

Masakan

Rencana utama: Masakan Perancis

Masakan Perancis terdiri daripada pelbagai tradisi wilayah dan bukannya sebuah gaya tunggal. Mentega dan krim lebih lazim dalam sesetengah kawasan utara dan barat, manakala minyak zaitun, herba dan sayur-sayuran lebih menonjol dalam masakan Mediterranean. Kawasan pesisir mempunyai tradisi makanan laut, sementara wilayah pedalaman terkenal dengan hidangan daging, keju, roti, pastri dan hasil pertanian tempatan.

Antara tradisi wilayah ialah masakan Provençal, Breton, Alsace, Basque, Lyonnais, Savoyard, Corsica dan Burgundy. Wilayah seberang laut mempunyai masakan tersendiri yang menggabungkan bahan dan teknik Eropah, Afrika, Asia, Amerindia dan Pasifik. Penghijrahan juga menjadikan makanan Maghribi, Afrika Barat, Vietnam, Kemboja, Lubnan, Turki dan pelbagai tradisi lain sebahagian daripada kehidupan harian di bandar Perancis.

Pengeluaran wain berkait rapat dengan identiti wilayah seperti Bordeaux, Bourgogne, Champagne, Alsace, lembah Loire dan lembah Rhône. Sistem penamaan asal dan petunjuk geografi digunakan untuk mengawal hubungan antara sesebuah produk dengan kawasan, bahan dan kaedah pengeluarannya.

Pada tahun 2010, UNESCO memasukkan “jamuan gastronomi orang Perancis” (Perancis: repas gastronomique des Français) ke dalam Senarai Perwakilan Warisan Budaya Tidak Ketara Kemanusiaan. Pengiktirafan tersebut tidak merujuk kepada satu hidangan atau keseluruhan masakan Perancis, tetapi kepada amalan sosial menyediakan dan menikmati jamuan perayaan, termasuk pemilihan bahan, padanan makanan dan minuman, susunan hidangan serta interaksi antara para tetamu.

Kemahiran pertukangan dan budaya pembuatan baguette turut disenaraikan oleh UNESCO pada tahun 2022. Pengiktirafan itu meliputi pengetahuan pembuat roti, proses menghasilkan roti secara tradisional dan peranan kedai roti dalam kehidupan sosial masyarakat, bukannya baguette sebagai produk semata-mata.

Budaya makanan kontemporari merangkumi restoran gastronomi, bistro, brasserie, pasar, kedai roti, makanan jalanan dan masakan rumah. Ia terus berkembang melalui pertukaran antara wilayah, bekas tanah jajahan, masyarakat pendatang dan aliran gastronomi antarabangsa.

Sukan

Rencana utama: Sukan di Perancis

Sukan di Perancis dijalankan melalui gabungan kegiatan bebas, kelab persatuan, persekutuan kebangsaan, sekolah, pihak berkuasa tempatan dan perusahaan swasta. Pemerintah menetapkan kerangka dasar dan perundangan, manakala Jawatankuasa Olimpik dan Sukan Kebangsaan Perancis, Jawatankuasa Paralimpik dan Sukan Perancis, Agensi Sukan Kebangsaan serta persekutuan sukan menyelaras pertandingan, pembangunan atlet dan penyertaan antarabangsa.

Pada tahun 2025, 61% penduduk berusia 15 tahun ke atas menyatakan bahawa mereka melakukan aktiviti sukan secara tetap, iaitu sekurang-kurangnya sekali seminggu secara purata. Apabila kegiatan sekali-sekala turut dihitung, 72% telah melakukan sekurang-kurangnya satu aktiviti fizikal atau sukan dalam tempoh 12 bulan sebelumnya. Kadar amalan tetap meningkat sebanyak tujuh mata peratusan berbanding tahun 2018.

Amalan sukan adalah paling tinggi dalam kalangan golongan muda. Pada tahun 2025, 84% penduduk berusia 15 hingga 29 tahun bersukan secara tetap, berbanding 75% bagi mereka yang berusia 30 hingga 59 tahun dan 61% bagi mereka yang berusia 60 tahun ke atas. Perbezaan antara kadar amalan tetap lelaki dengan wanita mengecil daripada enam mata peratusan pada tahun 2018 kepada satu mata pada tahun 2025.

Perancis mempunyai kira-kira 330,000 kemudahan, ruang dan tapak sukan, termasuk padang, gimnasium, kolam renang, gelanggang, laluan, pusat sukan air dan kawasan aktiviti luar. Taburannya tidak sekata, dengan sesetengah kawasan luar bandar, pinggir bandar dan seberang laut menghadapi kekurangan atau keusangan kemudahan.

Bola sepak merupakan sukan berpasukan yang paling meluas dari segi penyertaan kelab dan perhatian media. Pasukan kebangsaan lelaki memenangi Piala Dunia FIFA pada tahun 1998 dan 2018 serta Kejohanan Eropah UEFA pada tahun 1984 dan 2000. Bola sepak wanita dan pertandingan kelab wanita turut berkembang dari segi penyertaan dan pendedahan media.

Ragbi kesatuan mempunyai tradisi kelab dan penyokong yang kuat, manakala ragbi liga diamalkan terutamanya di bahagian selatan negara. Perancis juga mempunyai tradisi antarabangsa dalam bola baling, bola keranjang, judo, lawan pedang, renang, olahraga, mendayung, kanu, pelayaran dan sukan musim sejuk.

Berbasikal mempunyai kedudukan penting dalam budaya sukan, terutama melalui Tour de France, perlumbaan berperingkat tahunan yang melintasi bandar, kawasan luar bandar dan pergunungan serta menarik penyertaan dan liputan antarabangsa. Tenis pula diwakili oleh Terbuka Perancis, salah satu daripada empat kejohanan Grand Slam, yang dimainkan di gelanggang tanah liat Stade Roland Garros di Paris.

Sukan permotoran mempunyai tradisi melalui perlumbaan seperti 24 Jam Le Mans, Grand Prix Perancis pada beberapa tempoh sejarah dan perlumbaan rali. Sukan lain yang diamalkan secara meluas termasuk ski, luncur papan salji, mendaki, meluncur, layar, pétanque dan aktiviti berjalan atau berlari. Wilayah seberang laut mempunyai peranan penting dalam sukan air, olahraga, bola sepak, ragbi dan sukan tempur serta telah melahirkan ramai atlet yang mewakili Perancis.

Perancis telah menjadi tuan rumah Sukan Olimpik Musim Panas di Paris pada tahun 1900, 1924 dan 2024. Negara itu juga menganjurkan Sukan Olimpik Musim Sejuk di Chamonix pada tahun 1924, Grenoble pada tahun 1968 dan Albertville pada tahun 1992. Temasya Chamonix kemudiannya diiktiraf sebagai Sukan Olimpik Musim Sejuk yang pertama.

Pada tahun 2024, Jawatankuasa Olimpik Antarabangsa memilih Alps Perancis sebagai tuan rumah Sukan Olimpik dan Paralimpik Musim Sejuk 2030. Penganjuran temasya besar menimbulkan perdebatan mengenai kos, kesan alam sekitar, keselamatan, penggunaan kemudahan selepas pertandingan dan manfaat kepada penduduk tempatan.

Lihat juga

• Perhubungan di Perancis
• Pelancongan di Perancis
• Ketenteraan di Perancis
• Pengangkutan di Perancis
• Hubungan luar Perancis

Pautan luar

Laman-laman kelolaan Pemerintah Perancis

• (Inggeris) Laman rasmi perkhidmatan awam Perancis Diarkibkan 2008-05-25 di Wayback Machine
• (Inggeris) Frenchculturenow.com: Berita politik, kebudayaan dan masyarakat Perancis Diarkibkan 2009-09-04 di Wayback Machine

Profil negara

• (Inggeris) France, dari Encyclopædia Britannica
• (Inggeris) France, dari CIA World Factbook
• (Inggeris) France, dari BBC
• (Perancis) Buku Telefon Diarkibkan 2013-12-12 di Wayback Machine
• (Perancis) Ramalan cuaca

Budaya

• (Inggeris) Cocorico! French culture
• (Inggeris) Pages jaunes
• (Inggeris) Jurnal Contemporary French Civilization, Universiti Illinois.