Belize

Belize
Bendera Jata
Cogan kata: Latin: Sub umbra floreo "Di bawah naungan, aku berkembang"
Lagu kebangsaan: Land of the Free Lagu diraja: God Save the King
Lokasi Belize di Amerika Tengah
Ibu negara	Belmopan 17°15′U 88°46′B
Bandar terbesar	Bandar Raya Belize
Bahasa rasmi	Bahasa Inggeris
Bahasa lain yang digunakan	Kriol Belize, bahasa Sepanyol, bahasa-bahasa Maya, bahasa Garifuna dan Plautdietsch
Kumpulan etnik (2022)	51.7% Mestizo/Hispanik/Latino 25.2% Kreol 9.8% Maya 4.0% Garifuna 1.5% India Timur 7.8% lain-lain atau tidak dinyatakan
Agama (2022)	31.8% Katolik Roma 31.0% tiada agama 9.2% Pentakosta 4.7% Advent Hari Ketujuh 4.0% Anglikan 19.2% lain-lain atau tidak dinyatakan
Demonim	Orang Belize
Pemerintah	Negara kesatuan dengan sistem raja berperlembagaan dan demokrasi berparlimen
• Raja	Charles III
• Gabenor Jeneral	Froyla Tzalam
• Perdana Menteri	Johnny Briceño
Badan perundangan	Perhimpunan Kebangsaan
• Dewan pertuanan	Senat
• Dewan rakyat	Dewan Perwakilan
Kemerdekaan  daripada United Kingdom
• Jajahan Mahkota Honduras British	1862
• Pemerintahan sendiri	Januari 1964
• Dinamakan semula sebagai Belize	Jun 1973
• Kemerdekaan	21 September 1981
Keluasan
• Jumlah	22,966 km2 (8,867 bt2)
Populasi
• Perkiraan 2026	426,368
• Bancian penduduk tahun 2022	397,483
• Kepadatan	18.6/km2 (48.2/sq mi)
KDNK (nominal)	2025
• Jumlah	AS$3.33 bilion
• Per kapita	AS$7,865.5
HDI (2023)	0.721 tinggi (115)
Mata wang	Dolar Belize (BZD)
Zon waktu	UTC−6 (CST)
Kod panggilan	+501
Kod ISO 3166	BZ
DPT internet	.bz

Belize (Jawi: بيليز‎) ialah sebuah negara di pesisir timur laut Amerika Tengah, menghadap Laut Caribbean. Negara ini bersempadan dengan Mexico di utara dan barat laut serta Guatemala di barat dan selatan. Ibu negaranya ialah Belmopan, manakala Bandar Raya Belize ialah bandar terbesar dan pusat perdagangan utamanya. Belize meliputi keluasan 22,966 km² (8,867 bt²) dan dianggarkan mempunyai 426,368 orang penduduk pada 2026. Bahasa Inggeris ialah satu-satunya bahasa rasmi, tetapi Kriol Belize dan bahasa Sepanyol digunakan secara meluas bersama-sama beberapa bahasa Maya, bahasa Garifuna dan Plautdietsch.

Wilayah Belize merupakan sebahagian daripada kawasan kebudayaan Maya sebelum kedatangan orang Eropah. Sepanyol menuntut kedaulatan ke atas rantau itu, tetapi tidak mewujudkan penguasaan yang berkesan. Petempatan British berkembang sejak abad ke-17 berasaskan kegiatan pembalakan, khususnya pokok logwood dan mahogani, sebahagian besarnya melalui buruh orang Afrika yang diperhambakan. Wilayah itu menjadi Jajahan Mahkota Honduras British pada 1862, memperoleh pemerintahan sendiri pada 1964, dinamakan semula sebagai Belize pada 1973 dan mencapai kemerdekaan pada 21 September 1981.

Belize ialah sebuah raja berperlembagaan dan demokrasi berparlimen dalam Alam Komanwel, dengan Charles III sebagai raja yang diwakili oleh seorang gabenor jeneral. Perhimpunan Kebangsaan terdiri daripada Dewan Perwakilan yang dipilih dan Senat yang dilantik. Parti Bersatu Rakyat memenangi 26 daripada 31 kerusi dalam pilihan raya umum 2025, dan Johnny Briceño memulakan penggal keduanya sebagai perdana menteri. Belize menganggotai Komuniti Caribbean (CARICOM), Sistem Integrasi Amerika Tengah (SICA), Pertubuhan Negara-Negara Amerika, Komanwel dan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. Tuntutan wilayah Guatemala terhadap Belize dirujuk kepada Mahkamah Keadilan Antarabangsa pada 2019 dan masih belum diputuskan.

Ekonomi Belize bergantung pada perkhidmatan, pelancongan, pertanian dan pemprosesan hasil pertanian, serta mempunyai hubungan perdagangan dan pelancongan yang rapat dengan Amerika Syarikat. Bentuk muka buminya merangkumi dataran pantai rendah di utara, Pergunungan Maya di selatan dan barat, serta ratusan pulau kecil yang dikenali sebagai cayes. Sistem Rizab Terumbu Sawar Belize, sebuah Tapak Warisan Dunia UNESCO, merangkumi terumbu sawar terbesar di Hemisfera Utara dan menjadi asas penting bagi kepelbagaian biologi marin serta ekonomi pesisir negara.

Penamaan

Asal usul nama Belize tidak dapat dipastikan. Bentuk ejaan yang menyerupai Belize, Belice dan Balis muncul dalam peta dan catatan Eropah sejak abad ke-17 dan ke-18, pada mulanya berkaitan dengan Sungai Belize dan petempatan di muaranya. Beberapa penjelasan popular mengaitkan nama itu dengan kata dalam bahasa Maya yang dikatakan bermaksud “air berlumpur”, atau dengan nama seorang pelaut British, Peter Wallace. Namun begitu, ahli sejarah Matthew Restall menyatakan bahawa bukti linguistik dan dokumentari bagi kedua-dua teori tersebut tidak muktamad dan bahawa perubahan nama itu berlaku secara beransur-ansur melalui amalan pemetaan kolonial.

Nama rasmi jajahan itu ialah British Honduras atau Honduras British sehingga Jun 1973, apabila ia ditukar kepada Belize sebagai sebahagian daripada proses menuju kemerdekaan.

Sejarah

Tamadun Maya dan hubungan awal

Caana di tapak arkeologi Caracol, salah sebuah pusat bandar Maya utama di wilayah Belize.

Manusia telah mendiami wilayah Belize selama beribu-ribu tahun. Menjelang zaman Praklasik dan Klasik Mesoamerika, kawasan itu menjadi sebahagian penting daripada dunia Maya, dengan pusat bandar, rangkaian perdagangan dan kawasan pertanian yang luas. Tapak seperti Caracol, Lamanai, Altun Ha dan Xunantunich memperlihatkan tahap organisasi politik, seni bina dan pertukaran serantau yang tinggi. Kemerosotan banyak pusat bandar Maya selepas abad ke-9 tidak menyebabkan penduduk Maya lenyap; masyarakat Maya terus mendiami kawasan tersebut ketika orang Eropah tiba pada abad ke-16.

Sepanyol menuntut wilayah itu sebagai sebahagian daripada jajahannya di Amerika, tetapi tidak pernah menguasainya secara berkesan. Tentangan penduduk Maya, keadaan geografi dan keutamaan kolonial Sepanyol di kawasan lain mengehadkan penempatan tetap. Walaupun demikian, mubaligh dan pegawai Sepanyol melakukan beberapa ekspedisi ke pedalaman dan pesisir.

Petempatan British dan Honduras British

Government House di Bandar Raya Belize, bekas kediaman rasmi gabenor Honduras British.

Pelaut, pemotong kayu dan pedagang British mula menetap di pesisir pada abad ke-17. Mereka pada awalnya menebang pokok logwood untuk menghasilkan pewarna, sebelum kegiatan ekonomi beralih kepada mahogani. Perjanjian Anglo-Sepanyol pada 1783 dan 1786 memberikan hak terhad kepada penduduk British untuk menebang kayu di kawasan tertentu, tanpa memindahkan kedaulatan rasmi daripada Sepanyol.

Industri pembalakan bergantung pada buruh orang Afrika yang diperhambakan. Mereka dan keturunan mereka membentuk asas masyarakat Kreol Belize, manakala hubungan antara masyarakat Afrika, Eropah, Maya dan kumpulan lain menghasilkan struktur sosial yang berlapis. Pertempuran St. George's Caye pada 1798, yang diperingati dalam sejarah kebangsaan Belize, menandai percubaan ketenteraan besar terakhir Sepanyol untuk mengusir penduduk British.

Pengaruh pentadbiran British meningkat pada abad ke-19. Perhambaan dihapuskan secara berperingkat pada 1830-an, tetapi pemilikan tanah dan industri kayu kekal tertumpu pada sebilangan kecil syarikat dan pemilik. Wilayah itu diisytiharkan sebagai Jajahan Mahkota Honduras British pada 1862 dan ditadbir sebagai sebuah koloni berasingan dari 1884. Ekonomi kolonial terus didominasi oleh mahogani dan hasil hutan, menyebabkan petempatan serta pengangkutan berkembang di sepanjang sungai dan pesisir.

Pemerintahan sendiri dan kemerdekaan

George Cadle Price, tokoh utama gerakan kemerdekaan dan perdana menteri pertama Belize.

Gerakan buruh dan nasionalisme berkembang pada pertengahan abad ke-20, khususnya selepas kemelesetan ekonomi dan kemusnahan akibat taufan. George Cadle Price dan Parti Bersatu Rakyat menjadi tokoh serta organisasi utama dalam kempen bagi pemerintahan sendiri dan kemerdekaan. Hak mengundi sejagat untuk orang dewasa diperkenalkan pada 1954, dan Honduras British memperoleh pemerintahan sendiri pada Januari 1964.

Taufan Hattie memusnahkan sebahagian besar Bandar Raya Belize pada 1961. Kerentanan ibu kota pesisir itu mendorong kerajaan membina pusat pentadbiran baharu di pedalaman. Tapak Belmopan dipilih pada 1962, pembinaan bermula pada 1967 dan fasa pertama pusat kerajaan dibuka pada 1970.

Jajahan itu dinamakan semula sebagai Belize pada Jun 1973. Rundingan kemerdekaan menjadi rumit oleh tuntutan Guatemala terhadap wilayah tersebut, tetapi sokongan antarabangsa terhadap hak penentuan nasib sendiri Belize semakin meluas. Belize mencapai kemerdekaan pada 21 September 1981 dengan George Price sebagai perdana menteri pertama negara merdeka itu.

Selepas kemerdekaan

Belize mengekalkan sistem pemerintahan berparlimen dan statusnya sebagai sebuah Alam Komanwel. Politik selepas kemerdekaan didominasi oleh persaingan antara Parti Bersatu Rakyat dan Parti Demokratik Bersatu, dengan pertukaran kerajaan secara berkala melalui pilihan raya.

Guatemala mengiktiraf kemerdekaan dan kedaulatan Belize pada 11 September 1991, tetapi pertikaian mengenai wilayah, pulau dan kawasan maritim berterusan. Selepas pungutan suara di kedua-dua negara, pertikaian itu dirujuk kepada Mahkamah Keadilan Antarabangsa pada 2019. Kedua-dua kerajaan terus menyatakan komitmen terhadap penyelesaian aman dan proses mahkamah tersebut.

Geografi

Bentuk muka bumi dan iklim

Landskap berhutan di Pergunungan Maya.

Belize terletak di antara Mexico di utara dan Guatemala di barat serta selatan, dengan Laut Caribbean di timur. Sungai Hondo membentuk sebahagian besar sempadan utara, manakala Sungai Sarstoon membentuk bahagian sempadan selatan. Sungai Belize mengalir dari pedalaman ke Bandar Raya Belize dan sejak dahulu menjadi laluan pengangkutan serta pembalakan yang penting.

Bahagian utara didominasi oleh dataran batu kapur rendah, paya dan lagun, manakala bahagian selatan dan barat merangkumi Pergunungan Maya serta dataran tinggi berhutan. Titik tertinggi negara ialah Doyle's Delight, kira-kira 1,124 m (3,688 ka) di Pergunungan Maya. Dataran pantai yang rendah dan sistem sungai menjadikan beberapa kawasan mudah terdedah kepada banjir.

Belize beriklim tropika dengan musim hujan dan musim kering yang ketara. Taburan hujan lazimnya lebih tinggi di selatan berbanding utara, manakala suhu dipengaruhi oleh angin pasat Caribbean dan ketinggian. Negara ini terdedah kepada taufan Atlantik, hujan lebat, banjir, hakisan pantai dan kenaikan aras laut. Risiko tersebut mempengaruhi perancangan bandar, pertanian, infrastruktur dan pengurusan bencana.

Alam sekitar

Pemandangan udara Caye Caulker dan sebahagian Terumbu Sawar Belize.

Hutan meliputi kira-kira 54.5% keluasan daratan Belize pada 2023. Ekosistem daratannya merangkumi hutan lembap tropika, hutan pain, savana, tanah lembap dan kawasan karst.

Di pesisir, ratusan cayes, atol, bakau, lagun dan padang lamun berkait rapat dengan Terumbu Sawar Belize. Sistem Rizab Terumbu Sawar Belize terdiri daripada tujuh kawasan perlindungan dan dimasukkan dalam Senarai Warisan Dunia UNESCO pada 1996. UNESCO menyifatkannya sebagai terumbu sawar terbesar di Hemisfera Utara serta habitat penting bagi spesies terancam, termasuk penyu laut, manati Hindia Barat dan buaya Amerika. Tapak itu diletakkan dalam Senarai Warisan Dunia dalam Bahaya dari 2009 hingga 2018 sebelum dikeluarkan selepas langkah perlindungan pesisir dan larangan penerokaan minyak di perairan luar pesisir diperkukuh.

Politik dan pemerintahan

Institusi perlembagaan

Bangunan Perhimpunan Kebangsaan Belize di Belmopan.

Belize ialah sebuah negara raja berperlembagaan berparlimen berbentuk kesatuan. Raja Belize ialah ketua negara dan diwakili di dalam negara oleh gabenor jeneral. Kuasa eksekutif dilaksanakan melalui Kabinet yang diketuai oleh perdana menteri, yang pada kebiasaannya ialah ahli Dewan Perwakilan yang mendapat sokongan majoriti. Setakat 2026, raja ialah Charles III, gabenor jeneral ialah Froyla Tzalam dan perdana menteri ialah Johnny Briceño.

Perhimpunan Kebangsaan bersifat dwidewan. Dewan Perwakilan mempunyai 31 ahli yang dipilih daripada kawasan pilihan raya ahli tunggal, manakala Senat mempunyai 13 ahli yang dilantik oleh gabenor jeneral berdasarkan pencalonan kerajaan, pembangkang dan beberapa badan masyarakat. Tempoh maksimum sebuah penggal Parlimen ialah lima tahun, kecuali jika dibubarkan lebih awal.

Institusi utama negara Belize

Institusi atau jawatan	Penyandang atau komposisi	Kaedah pemilihan atau pelantikan	Peranan perlembagaan
Raja	Charles III	Pewarisan takhta	Ketua negara; kebanyakan fungsinya dilaksanakan oleh gabenor jeneral
Gabenor Jeneral	Froyla Tzalam	Dilantik oleh raja	Mewakili raja dan melaksanakan fungsi perlembagaan, termasuk pelantikan tertentu
Perdana Menteri	Johnny Briceño (PUP)	Dilantik oleh gabenor jeneral daripada ahli Dewan yang berkemungkinan besar mendapat sokongan majoriti	Ketua kerajaan dan pengerusi Kabinet
Dewan Perwakilan	31 ahli	Dipilih secara langsung daripada kawasan pilihan raya ahli tunggal	Meluluskan undang-undang, perbekalan dan usul keyakinan
Senat	13 senator	Dilantik oleh gabenor jeneral berdasarkan pencalonan kerajaan, pembangkang dan badan masyarakat	Meneliti rang undang-undang dan menjalankan fungsi semakan

Sistem kehakiman Belize berasaskan tradisi undang-undang lazim British. Mahkamah Rayuan Caribbean berfungsi sebagai mahkamah rayuan terakhir negara, menggantikan Jawatankuasa Kehakiman Majlis Privi bagi kes dari Belize pada 2010.

Pilihan raya dan parti politik

Politik pilihan raya Belize sejak sebelum kemerdekaan didominasi oleh dua parti utama, iaitu Parti Bersatu Rakyat dan Parti Demokratik Bersatu. Ahli Dewan Perwakilan dipilih melalui sistem undi terbanyak dalam kawasan pilihan raya ahli tunggal. Suruhanjaya Pilihan Raya dan Sempadan bertanggungjawab terhadap pendaftaran pemilih, penyelenggaraan kawasan pilihan raya dan pentadbiran pilihan raya.

Pilihan raya umum terbaharu diadakan pada 12 Mac 2025. Parti Bersatu Rakyat memenangi 26 daripada 31 kerusi, manakala Parti Demokratik Bersatu memenangi lima kerusi. Seramai 128,002 daripada 197,018 pemilih berdaftar mengundi, bersamaan kadar keluar mengundi 65.0%. Johnny Briceño mengangkat sumpah untuk penggal kedua sebagai perdana menteri pada 13 Mac 2025.

Hubungan luar dan pertahanan

Belize menggabungkan orientasi Caribbean dan Amerika Tengah dalam dasar luarnya. Negara ini menjadi anggota CARICOM pada 1974 dan turut menganggotai SICA, Pertubuhan Negara-Negara Amerika, Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu serta Komanwel. Hubungannya dengan Guatemala dipengaruhi oleh pertikaian wilayah yang kini berada di hadapan Mahkamah Keadilan Antarabangsa, manakala mekanisme pembinaan keyakinan di sepanjang sempadan disokong oleh Pertubuhan Negara-Negara Amerika.

Pertahanan negara dilaksanakan terutamanya oleh Pasukan Pertahanan Belize dan Pengawal Pantai Belize. Pasukan Pertahanan menjalankan tugas pertahanan kedaulatan, rondaan sempadan dan sokongan udara serta darat, manakala Pengawal Pantai bertanggungjawab terhadap keselamatan maritim, penguatkuasaan undang-undang di laut dan pertahanan ruang maritim.

Pembahagian pentadbiran

Enam daerah Belize.

Belize dibahagikan kepada enam daerah. Daerah digunakan terutamanya bagi pentadbiran wilayah, statistik dan penyampaian perkhidmatan awam, tetapi tidak mempunyai kerajaan daerah yang dipilih secara seragam. Kerajaan tempatan bandar dijalankan melalui dua majlis bandar raya dan tujuh majlis perbandaran, manakala kawasan luar bandar mempunyai majlis kampung; sesetengah komuniti Maya di selatan turut menggunakan sistem alcalde.

Jadual berikut menggunakan keluasan rasmi dan penduduk bancian 2022. Angka kepadatan dikira daripada kedua-dua set data tersebut.

Daerah di Belize

Daerah	Bandar raya atau perbandaran utama	Keluasan (km²)	Penduduk (2022)	Bahagian penduduk (%)	Kepadatan penduduk (orang/km²)
Corozal	Corozal Town	1,860	45,310	11.4	24.4
Orange Walk	Orange Walk Town	4,636	54,152	13.6	11.7
Belize	Bandar Raya Belize; San Pedro	4,307	113,630	28.6	26.4
Cayo	Belmopan; San Ignacio dan Santa Elena; Benque Viejo del Carmen	5,196	99,105	24.9	19.1
Stann Creek	Dangriga	2,554	48,162	12.1	18.9
Toledo	Punta Gorda	4,414	37,124	9.3	8.4
'Jumlah		22,966	397,483	100.0	17.3

Nota: Jumlah keluasan enam daerah selepas pembundaran ialah 22,967 km², berbeza 1 km² daripada angka keluasan negara rasmi.

Ekonomi

Kilang pemprosesan tebu di Orange Walk Town. Pertanian dan pemprosesan hasil pertanian merupakan antara kegiatan ekonomi Belize.

Belize diklasifikasikan oleh Bank Dunia sebagai ekonomi berpendapatan sederhana tinggi. Ekonominya kecil dan terbuka serta sangat bergantung pada pelancongan, pertanian dan kiriman wang dari luar negara. Hubungan ekonomi yang rapat dengan Amerika Syarikat, pergantungan pada tenaga import dan pendedahan kepada bencana alam menjadikannya terdedah kepada kejutan luaran.

Pada 2025, keluaran dalam negara kasar nominal Belize berjumlah kira-kira AS$3.33 bilion, bersamaan AS$7,865.5 seorang, dan pertumbuhan KDNK ialah 2.7%. Kadar inflasi pengguna pada tahun yang sama ialah 1.1%. Dolar Belize ditambat pada kadar tetap BZ$2 bagi AS$1, suatu aturan yang dikekalkan sejak 1976 dan menjadi teras dasar monetari negara.

Pelancongan tertumpu pada warisan Maya, terumbu karang, cayes, hutan dan kawasan perlindungan, manakala pertanian dan perikanan menyokong banyak mata pencarian luar bandar. Kedua-dua bidang kegiatan itu sensitif terhadap taufan, kemerosotan ekosistem dan perubahan permintaan antarabangsa. Rangka kerja pembangunan Bank Dunia bagi 2026–2035 memberi tumpuan pada pewujudan pekerjaan, ekonomi biru, tenaga, pendidikan, pertanian dan ketahanan sektor awam.

Indeks Pembangunan Manusia Belize ialah 0.721 bagi 2023, meletakkannya pada tangga ke-115 dalam laporan UNDP 2025 dan dalam kategori pembangunan manusia tinggi.

Infrastruktur dan pengangkutan

Terminal Lapangan Terbang Antarabangsa Philip S. W. Goldson, pintu masuk udara antarabangsa utama Belize.

Pengangkutan darat bergantung terutamanya pada rangkaian jalan raya. Lebuh raya utama menghubungkan Bandar Raya Belize dan Belmopan dengan sempadan Mexico dan Guatemala, bandar daerah serta kawasan pertanian. Nama dan jajaran jalan awam utama ditetapkan melalui perundangan negara, manakala projek pemulihan semasa memberi penekanan pada keselamatan, hubungan antara kawasan dan ketahanan iklim.

Lapangan terbang antarabangsa utama ialah Lapangan Terbang Antarabangsa Philip S. W. Goldson, berhampiran Bandar Raya Belize. Lapangan terbang dan landasan domestik lain menyediakan perkhidmatan ke Belmopan, Dangriga, Punta Gorda, San Pedro dan petempatan lain, sekali gus melengkapkan rangkaian jalan raya bagi perjalanan ke kawasan pesisir dan pulau.

Pelabuhan dan pengangkutan laut penting bagi perdagangan, perikanan dan perhubungan dengan cayes. Pelabuhan Big Creek ialah pelabuhan eksport utama, khususnya bagi pisang dan gula mentah, manakala Pelabuhan Belize berhampiran pusat perdagangan terbesar negara lebih tertumpu pada import. Perkhidmatan teksi air beroperasi antara Bandar Raya Belize, San Pedro, Caye Caulker dan beberapa destinasi pesisir. Keselamatan pelayaran dan pentadbiran pelabuhan diselia oleh Pihak Berkuasa Pelabuhan Belize.

Akses elektrik mencapai 99.6% penduduk pada 2024, manakala kira-kira 80% penduduk menggunakan Internet pada tahun yang sama.

Demografi

Penduduk dan petempatan

Pemandangan udara Bandar Raya Belize, petempatan terbesar di negara ini.

Bancian Penduduk dan Perumahan 2022 merekodkan 397,483 orang dalam penduduk isi rumah Belize, meningkat 23% berbanding bancian 2010. Institut Statistik Belize menganggarkan jumlah penduduk pertengahan tahun meningkat kepada 426,368 pada 2026.

Penduduk Belize relatif muda. Pada 2022, umur median ialah 25 tahun dan 27.6% penduduk berumur 14 tahun atau kurang. Wanita membentuk 50.8% penduduk dan lelaki 49.2%. Sebanyak 42.2% penduduk tinggal di kawasan bandar, berbanding 57.8% di kawasan luar bandar. Bancian itu merekodkan 110,719 isi rumah dengan purata 3.6 orang bagi setiap isi rumah.

Taburan penduduk tidak sekata. Daerah Belize, yang merangkumi Bandar Raya Belize dan San Pedro, mempunyai penduduk terbesar, diikuti oleh Cayo. Bandar Raya Belize kekal sebagai petempatan terbesar, walaupun fungsi kerajaan pusat dipindahkan ke Belmopan selepas 1970.

Kumpulan etnik dan bahasa

Belize mempunyai masyarakat yang sangat majmuk. Dalam bancian 2022, 51.7% penduduk mengenal pasti sebagai Mestizo, Hispanik atau Latino, 25.2% sebagai Kreol, 9.8% sebagai Maya, 4.0% sebagai Garifuna dan 1.5% sebagai India Timur; selebihnya terdiri daripada pelbagai kumpulan lain atau tidak menyatakan kumpulan etnik. Kategori ini berdasarkan pengenalpastian kendiri dan tidak semestinya saling eksklusif dalam pengalaman sosial atau keturunan seseorang.

Masyarakat Maya utama terdiri daripada Q'eqchi', Mopan dan Maya Yucatec. Masyarakat Kreol terbentuk terutamanya daripada keturunan orang Afrika yang diperhambakan dan peneroka Eropah, manakala orang Garifuna mempunyai warisan Afrika dan peribumi Caribbean. Masyarakat Mennonit, India Timur, Cina, Asia lain dan Timur Tengah turut menjadi sebahagian daripada kepelbagaian kebudayaan negara.

Bahasa Inggeris ialah bahasa rasmi dan digunakan dalam kerajaan, undang-undang serta kebanyakan pendidikan formal. Walau bagaimanapun, amalan bahasa harian bersifat berbilang bahasa. Dalam bancian 2022, 75.5% penduduk melaporkan boleh bertutur dalam bahasa Inggeris, 54.0% dalam bahasa Sepanyol dan 49.0% dalam Kriol Belize. Bahasa Q'eqchi', Mopan, Garifuna, Plautdietsch dan Maya Yucatec turut digunakan oleh komuniti masing-masing. Oleh sebab responden boleh menyatakan lebih daripada satu bahasa, peratusan tersebut tidak berjumlah 100%.

Agama

Agama Kristian kekal sebagai tradisi agama terbesar, tetapi bahagian penduduk tanpa agama meningkat dengan ketara. Bancian 2022 merekodkan 31.8% penduduk sebagai Katolik Roma, 9.2% Pentakosta, 4.7% Advent Hari Ketujuh dan 4.0% Anglikan, manakala 31.0% menyatakan tidak beragama. Kumpulan Protestan lain, Saksi-Saksi Yehuwa, Mennonit, Islam, Hindu dan tradisi lain membentuk bahagian selebihnya.

Pendidikan dan kesihatan

Sebahagian daripada Kampus Pusat Universiti Belize di Belmopan.

Sistem pendidikan formal Belize terdiri daripada peringkat prasekolah, rendah, menengah dan pengajian tinggi. Pendidikan rendah biasanya berlangsung selama lapan tahun dan pendidikan menengah selama empat tahun. Kehadiran ke sekolah diwajibkan bagi kanak-kanak berumur 5 hingga 14 tahun. Sekolah boleh dikendalikan secara langsung oleh kerajaan, oleh badan pengurusan yang menerima bantuan awam atau secara persendirian; gereja mempunyai peranan sejarah yang besar dalam pengurusan sekolah.

Institusi pengajian tinggi kebangsaan ialah Universiti Belize, yang ditubuhkan pada 1 Ogos 2000 melalui penggabungan lima institusi awam. Selain itu, beberapa maktab rendah, pusat latihan teknikal dan institusi swasta menyediakan pendidikan pascamenengah serta vokasional.

Jangka hayat ketika lahir ialah 73.7 tahun pada 2024. Penyakit tidak berjangkit membentuk sebahagian besar kematian, manakala kekurangan tenaga kesihatan memberi kesan khusus kepada perkhidmatan di kawasan luar bandar dan yang kurang mendapat liputan. Belize diperakui bebas malaria oleh Pertubuhan Kesihatan Sedunia pada 2023 dan turut mencapai penghapusan penularan HIV serta sifilis daripada ibu kepada anak pada tahun yang sama.

Kebudayaan

Penari Garifuna di Dangriga.

Kebudayaan Belize mencerminkan kedudukannya antara Caribbean dan Amerika Tengah serta sejarah masyarakat Maya, Kreol, Mestizo, Garifuna, Mennonit dan kumpulan pendatang lain. Dasar kebudayaan kebangsaan mengiktiraf kepelbagaian etnik, bahasa, tradisi lisan, muzik, agama dan amalan masyarakat sebagai unsur utama warisan negara.

Bahasa, tarian dan muzik Garifuna dimasukkan dalam Senarai Perwakilan Warisan Budaya Tak Ketara Kemanusiaan UNESCO pada 2008, selepas mula diisytiharkan sebagai karya agung warisan lisan dan tak ketara pada 2001. Tradisi ini dikongsi oleh komuniti Garifuna di Belize, Guatemala, Honduras dan Nicaragua, dan merangkumi bahasa Arawak, muzik gendang, nyanyian serta tarian yang berkait dengan sejarah dan kehidupan masyarakat. Pada 2025, tradisi Christmas Bram dan Sambai di Gales Point Manatee turut dimasukkan dalam senarai UNESCO, menjadikannya unsur warisan budaya tak ketara kedua Belize yang disenaraikan.

Seni bina dan warisan binaan merangkumi tapak bandar Maya, bangunan kolonial kayu di Bandar Raya Belize dan bangunan kerajaan moden di Belmopan. Institut Kebudayaan dan Sejarah Kebangsaan Belize mengurus tapak arkeologi, muzium serta rumah kebudayaan yang mendokumentasikan warisan Maya, Afrika, kolonial dan masyarakat kontemporari.

Belize mengambil bahagian dalam Sukan Olimpik dan Sukan Komanwel melalui Jawatankuasa Olimpik dan Persatuan Sukan Komanwel Belize, yang ditubuhkan dan diiktiraf pada 1967. Bola sepak ditadbir oleh Persekutuan Bola Sepak Belize, anggota FIFA.

Lihat juga

• Garis besar Belize
• Hubungan Belize–Guatemala
• Senarai negara berdaulat di Amerika Tengah

Pautan luar

• (Inggeris) Portal rasmi Kerajaan Belize
• (Inggeris) Institut Statistik Belize
• (Inggeris) Perhimpunan Kebangsaan Belize