Mei 68

Mei 68
Poster pada sebuah dinding di Paris pada Julai 1968, selepas fasa utama pergolakan berakhir
Tarikh	Mei–Jun 1968
Lokasi	Perancis, terutamanya Paris, Nanterre dan pusat perindustrian di seluruh negara
Punca	Pembesaran pesat pendidikan tinggi; ketidakpuasan terhadap struktur universiti dan bentuk autoriti; tuntutan pekerja mengenai gaji, syarat kerja dan hak kesatuan; penentangan terhadap masyarakat pengguna, kapitalisme, imperialisme dan Gaullisme
Matlamat	Berbeza mengikut kelompok, termasuk pembaharuan universiti, kenaikan gaji, peluasan hak kesatuan, perubahan hubungan kerja dan pendemokrasian institusi
Kaedah	Tunjuk perasaan, mogok umum, pendudukan kampus dan tempat kerja, perhimpunan umum serta pembinaan penghadang jalan
Kesan	Pergolakan berakhir secara beransur-ansur pada Jun 1968; Perhimpunan Kebangsaan dibubarkan dan pilihan raya perundangan diadakan; hak kesatuan diperluas dan pendidikan tinggi diperbaharui melalui Undang-undang Faure
Penyerahan	Kenaikan gaji minimum dan konsesi sosial serta perburuhan hasil rundingan Grenelle

Mei 68 (Perancis: Mai 68) ialah nama lazim bagi gelombang pergolakan sosial dan politik yang berlaku di Perancis pada Mei dan Jun 1968. Istilah tersebut, yang sebahagian besarnya dibentuk oleh media dan ingatan awam, merangkumi tunjuk perasaan pelajar, pertempuran jalanan, pendudukan universiti dan tempat kerja serta mogok umum yang hampir melumpuhkan negara. Gerakan itu bermula daripada pertikaian di kampus Nanterre, merebak ke Sorbonne dan Quartier Latin di Paris, kemudian berkembang menjadi gerakan nasional selepas pekerja di kilang, pengangkutan, perkhidmatan awam dan pelbagai sektor lain menyertai mogok. Pada kemuncaknya, jumlah pekerja yang mogok sering dianggarkan sekitar 10 juta orang.

Mei 68 tidak mempunyai satu kepimpinan, program atau matlamat tunggal. Golongan pelajar mengkritik struktur universiti, autoritarianisme, kapitalisme, masyarakat pengguna dan Perang Vietnam, manakala tuntutan pekerja lebih banyak tertumpu pada gaji, waktu serta syarat kerja, kuasa dalam perusahaan dan hak kesatuan sekerja. Hubungan antara kedua-dua gerakan kadangkala erat tetapi turut diselubungi ketegangan, khususnya kerana organisasi pekerja utama berhati-hati terhadap kelompok revolusioner pelajar.

Krisis itu mencapai kemuncak politiknya pada penghujung Mei. Rundingan antara kerajaan, majikan dan kesatuan sekerja menghasilkan kenaikan besar gaji minimum serta konsesi sosial lain, tetapi hasilnya pada mulanya ditolak oleh sebahagian pekerja. Presiden Charles de Gaulle kemudiannya membubarkan Perhimpunan Kebangsaan pada 30 Mei dan mengadakan pilihan raya baharu. Parti-parti Gaullis memenangi majoriti besar dalam pilihan raya Jun, sementara mogok dan pendudukan tempat kerja berakhir secara beransur-ansur. Walaupun tidak menggulingkan kerajaan, Mei 68 diikuti oleh perubahan penting dalam hubungan perusahaan dan pendidikan tinggi. Peristiwa itu juga kekal sebagai lambang penentangan terhadap autoriti dan sebagai titik rujukan yang dipertikaikan dalam sejarah politik, sosial dan budaya Perancis.

Latar belakang

Perubahan sosial, ekonomi dan pendidikan

Mei 68 berlaku pada penghujung tempoh pertumbuhan ekonomi pascaperang yang dikenali sebagai Trente Glorieuses. Pertumbuhan perindustrian, pembandaran, penggunaan isi rumah dan peluasan pendidikan telah mengubah masyarakat Perancis dengan pantas. Namun begitu, kemakmuran tersebut tidak dinikmati secara sama rata, sementara hierarki sosial, hubungan perusahaan dan sebahagian besar institusi politik serta pendidikan masih dianggap kaku.

Pendidikan tinggi mengalami pertambahan pelajar yang amat pesat. Bilangan pelajar universiti meningkat kira-kira tiga kali ganda dalam tempoh sepuluh tahun, tetapi kemudahan, tenaga pengajar dan bentuk pentadbiran tidak berkembang pada kadar yang sama. Masalah kesesakan, kekurangan ruang, hubungan yang berhierarki antara pensyarah dengan pelajar serta kebimbangan mengenai peluang pekerjaan siswazah menyumbang kepada ketidakpuasan. Kampus Nanterre, yang dibangunkan di pinggir barat Paris bagi menampung pertambahan pelajar, menjadi salah satu pusat utama kritikan terhadap universiti dan masyarakat.

Dalam dunia pekerjaan, pertumbuhan ekonomi wujud bersama perbezaan gaji, pekerjaan berulang dalam industri, kuasa pengurusan yang luas serta ruang yang terhad bagi kegiatan kesatuan di peringkat perusahaan. Tuntutan mengenai kenaikan gaji, pengurangan waktu kerja, keselamatan pekerjaan, kebebasan berorganisasi dan penyertaan pekerja dalam pembuatan keputusan telah pun muncul dalam pertikaian perusahaan sebelum Mei 1968. Oleh itu, penyertaan pekerja tidak semata-mata merupakan tindak balas terhadap tunjuk perasaan pelajar, tetapi berpunca daripada ketegangan sosial dan tuntutan buruh yang tersendiri.

Keadaan politik dan pengaruh antarabangsa

Perancis ketika itu berada di bawah Republik Kelima Perancis, yang diasaskan pada 1958 dan memberikan kuasa besar kepada jawatan presiden. De Gaulle telah menjadi presiden sejak penubuhan republik tersebut, manakala Georges Pompidou menjadi perdana menteri sejak 1962. Walaupun kerajaan masih berkuasa, kedudukan parlimennya menjadi lebih rapuh selepas pilihan raya 1967. Dua kumpulan utama yang menyokong kerajaan mempunyai 242 orang anggota, sedangkan ambang majoriti mutlak ialah 244.

Golongan kiri pula terbahagi antara Parti Komunis Perancis dan organisasi yang berkaitan dengannya, pihak sosialis serta kelompok Kiri Baru yang lebih kecil. Parti Komunis dan kesatuan sekerja yang rapat dengannya mempunyai pengaruh besar dalam kalangan pekerja, tetapi kelompok pelajar radikal sering mengkritik organisasi tersebut sebagai terlalu berhierarki dan berhati-hati. Golongan Trotskyis, Maois, anarkis dan situasionis pula berbeza antara satu sama lain dalam strategi dan matlamat mereka.

Pergolakan Perancis merupakan sebahagian daripada gelombang bantahan antarabangsa yang lebih luas. Gerakan menentang Perang Vietnam, gerakan hak awam di Amerika Syarikat, revolusi antikolonial, Revolusi Kebudayaan di China dan gerakan mahasiswa di Itali, Jerman Barat, Belgium, Poland, Mexico, Jepun serta Amerika Syarikat menjadi sumber rujukan atau inspirasi bagi pelbagai kelompok. Walau bagaimanapun, gerakan tersebut tidak mempunyai pusat penyelarasan antarabangsa dan perkembangan di setiap negara dipengaruhi keadaan tempatan.

Pelaku dan tuntutan

Gerakan pelajar

Gerakan pelajar terdiri daripada pelbagai persatuan, jawatankuasa tindakan dan kelompok politik. Antaranya ialah Kesatuan Kebangsaan Pelajar Perancis (UNEF), Pergerakan 22 Mac, kesatuan pensyarah, kelompok Trotskyis dan Maois serta aktivis anarkis dan situasionis. Pergerakan 22 Mac yang terbentuk di Nanterre menjadi salah satu lambang awal pergolakan. Kritikan para pesertanya berkembang daripada persoalan kehidupan kampus kepada penolakan yang lebih luas terhadap struktur universiti, masyarakat pengguna dan hubungan autoriti.

Gerakan itu tidak mempunyai pemimpin tunggal. Daniel Cohn-Bendit menjadi antara tokoh yang paling dikenali oleh media, tetapi keputusan di banyak kampus dan bangunan yang diduduki dibuat melalui perhimpunan agung, jawatankuasa tindakan dan perdebatan terbuka. Tuntutan pelajar merangkumi pembaharuan kurikulum, penyertaan dalam pentadbiran universiti, kebebasan politik dan peribadi, penolakan tindakan polis di kampus serta perubahan menyeluruh terhadap masyarakat.

Omar Blondin Diop dan Daniel Cohn-Bendit ketika pendudukan Sorbonne pada 14 Mei 1968.

Pekerja dan kesatuan sekerja

Gerakan pekerja jauh lebih besar dari segi bilangan dan kesan ekonomi. Kesatuan utama termasuk Konfederasi Umum Buruh (CGT), Konfederasi Buruh Demokratik Perancis (CFDT) dan Force Ouvrière. Walaupun kesatuan-kesatuan tersebut membantu menyelaraskan tindakan dan rundingan, banyak mogok serta pendudukan kilang dimulakan oleh pekerja di peringkat tempatan sebelum mendapat pengesahan organisasi kebangsaan.

Strategi kesatuan berbeza-beza. CGT memberi keutamaan kepada tuntutan gaji dan perundingan melalui organisasi pekerja yang sedia ada serta berhati-hati terhadap usaha kelompok pelajar untuk mempengaruhi gerakan buruh. CFDT lebih terbuka kepada perbincangan mengenai penyertaan pekerja dan pengurusan kendiri, walaupun pendirian anggotanya juga tidak seragam. Perbezaan tersebut menunjukkan bahawa mogok umum bukanlah sebuah gerakan yang dikawal sepenuhnya oleh satu kesatuan atau parti.

Pekerja di hadapan sebuah kilang yang diduduki di selatan Perancis pada 2 Jun 1968. Papan tanda menyatakan bahawa kilang tersebut diduduki oleh pekerja.

Tuntutan pekerja turut berubah mengikut perusahaan dan sektor. Selain kenaikan gaji, tuntutan lazim merangkumi pengurangan waktu bekerja, pemansuhan perbezaan gaji tertentu, kebebasan berkesatuan, keselamatan pekerjaan dan kuasa yang lebih besar dalam pengurusan tempat kerja. Di sesetengah kilang, pendudukan menjadi ruang perdebatan mengenai penyusunan semula hubungan antara pekerja dengan pengurusan.

Kerajaan dan parti politik

Kerajaan bertindak melalui gabungan penguatkuasaan polis, rundingan dan langkah politik. Pompidou memainkan peranan utama dalam usaha meredakan konflik pelajar serta dalam rundingan dengan kesatuan sekerja dan pertubuhan majikan. De Gaulle pada mulanya menekankan pemulihan ketenteraman dan kemudian mengusulkan pungutan suara mengenai penyertaan masyarakat dalam institusi.

Parti-parti pembangkang cuba memanfaatkan krisis tetapi tidak mempunyai strategi bersama. Parti Komunis dan CGT menyokong tuntutan pekerja, namun menolak gagasan bahawa kelompok pelajar revolusioner harus menentukan arah gerakan buruh. François Mitterrand, Pierre Mendès France dan Parti Sosialis Bersatu pula mengemukakan pendekatan yang berbeza terhadap kemungkinan peralihan politik. Usul tidak percaya terhadap kerajaan Pompidou memperoleh 233 undi pada 22 Mei, tetapi tidak diluluskan.

Perkembangan peristiwa

Dari Nanterre ke Sorbonne

Ketegangan di Nanterre meningkat sepanjang awal 1968. Pada 22 Mac, satu kejadian pendudukan di fakulti tersebut membawa kepada pembentukan Pergerakan 22 Mac. Pertikaian berterusan pada April dan awal Mei sehingga dekan fakulti, Pierre Grappin, menggantung kuliah pada 2 Mei.

Pada 3 Mei, pelajar dan aktivis berkumpul di halaman Sorbonne bagi membincangkan penutupan Nanterre dan tindakan tatatertib terhadap beberapa aktivis. Polis memasuki kawasan universiti, mengosongkan halaman dan membuat tangkapan. Tindakan itu mencetuskan pertempuran di Quartier Latin. Sorbonne ditutup pada 4 Mei, manakala beberapa orang yang ditangkap dijatuhi hukuman melalui prosiding segera pada hari berikutnya.

Pada 6 Mei, tunjuk perasaan baharu berlaku ketika beberapa aktivis Nanterre menghadiri prosiding tatatertib. Pertempuran antara penunjuk perasaan dengan polis berlangsung di beberapa bahagian Paris. Protes berikutnya menuntut pembukaan semula universiti, pengunduran polis dan pembebasan mereka yang ditahan.

Malam penghadang dan mogok 13 Mei

Pada malam 10 hingga 11 Mei, penunjuk perasaan membina puluhan penghadang di Quartier Latin. Selepas rundingan gagal, polis membersihkan kawasan tersebut menggunakan gas pemedih mata dan kekerasan. Pertempuran itu mengakibatkan ramai orang cedera serta merosakkan kenderaan dan bangunan. Liputan radio dan gambar kejadian meningkatkan simpati awam terhadap pelajar dan memburukkan persepsi terhadap tindak balas kerajaan.

Sebagai tindak balas, kesatuan sekerja dan pertubuhan pelajar menyeru mogok selama sehari serta tunjuk perasaan pada 13 Mei. Perarakan besar berlaku di Paris dan bandar-bandar lain. Sorbonne, yang dibuka semula, diduduki oleh pelajar dan dijadikan pusat perhimpunan, perdebatan serta kegiatan politik.

Sorbonne ketika diduduki oleh pelajar pada 28 Mei 1968.

Mogok umum dan pendudukan tempat kerja

Pada 14 Mei, pekerja kilang Sud-Aviation di Bouguenais berhampiran Nantes menduduki tempat kerja mereka. Pendudukan kemudian berlaku di kilang Renault di Cléon pada 15 Mei dan merebak ke kilang-kilang Renault yang lain serta perusahaan automobil, logam, kimia, pembuatan kapal dan industri berat.

Menjelang 20 Mei, mogok telah melibatkan pengangkutan, perkhidmatan pos, perlombongan, pelabuhan, bank, gedung, sekolah dan sebahagian besar perkhidmatan awam. Bekalan bahan api terganggu, kereta api dan pengangkutan bandar terhenti atau beroperasi secara terhad, manakala pengeluaran di banyak perusahaan dihentikan. Anggaran penyertaan mencapai kira-kira 10 juta pekerja, menjadikannya salah satu mogok terbesar dalam sejarah moden Perancis.

Pendudukan tempat kerja mempunyai bentuk yang berbeza-beza. Di sesetengah kilang, pintu masuk dikawal dan kegiatan tertumpu pada tuntutan perusahaan. Di tempat lain, jawatankuasa mogok menganjurkan mesyuarat, bekalan makanan dan perbincangan politik. Usaha pelajar untuk memasuki beberapa kilang atau berhubung secara langsung dengan pekerja kadangkala dihalang oleh anggota kesatuan yang mahu mengekalkan kawalan organisasi pekerja.

Rundingan Grenelle dan kemuncak krisis politik

Pada 24 Mei, de Gaulle mengumumkan cadangan pungutan suara mengenai pembaharuan dan penyertaan masyarakat. Ucapan itu gagal menghentikan pergolakan, manakala pertempuran baharu berlaku di Paris dan beberapa bandar lain. Pada 25 Mei, kerajaan, kesatuan sekerja dan Majlis Kebangsaan Majikan Perancis memulakan rundingan di Kementerian Hal Ehwal Sosial di Rue de Grenelle.

Hasil rundingan yang diumumkan pada 27 Mei, lazimnya disebut sebagai Perjanjian Grenelle, merangkumi kenaikan gaji minimum antara sektor yang dijamin (SMIG) sebanyak kira-kira 35 peratus, kenaikan gaji lain yang akan dilaksanakan melalui rundingan perusahaan atau sektor serta pengiktirafan lebih luas terhadap hak kesatuan di tempat kerja. Kerajaan kemudian menetapkan SMIG pada tiga franc sejam mulai 1 Jun.

Walau bagaimanapun, hasil rundingan itu tidak serta-merta menamatkan mogok. Pekerja di Renault-Billancourt dan beberapa perusahaan besar lain menolak cadangan tersebut atau menuntut penambahbaikan. Pada hari yang sama, UNEF dan Parti Sosialis Bersatu mengadakan perhimpunan besar di Stadium Charléty dengan penyertaan CFDT dan kehadiran Mendès France.

Pada 28 Mei, Mitterrand mengisytiharkan bahawa beliau bersedia bertanding dalam pilihan raya presiden sekiranya berlaku kekosongan jawatan. Keesokan harinya, de Gaulle meninggalkan Paris tanpa memaklumkan rancangan lengkapnya kepada beberapa anggota kanan kerajaan. Beliau pergi ke Colombey-les-Deux-Églises sebelum bertemu Jeneral Jacques Massu di Baden-Baden, Jerman Barat. Ketiadaannya selama beberapa jam menimbulkan ketidakpastian mengenai masa depan kerajaan.

Tindak balas de Gaulle dan pengakhiran pergolakan

De Gaulle kembali dan menyampaikan ucapan radio pada 30 Mei. Beliau menolak peletakan jawatan, mengekalkan Pompidou sebagai perdana menteri, menangguhkan pungutan suara dan membubarkan Perhimpunan Kebangsaan. Pilihan raya perundangan ditetapkan pada 23 dan 30 Jun. Pada petang yang sama, penyokong kerajaan mengadakan perarakan besar di Champs-Élysées.

Perarakan menyokong Charles de Gaulle di Paris pada 30 Mei 1968.

Pengumuman tersebut mengubah suasana politik. Kerajaan mula mendapatkan semula kawalan pentadbiran dan pengangkutan, sementara majikan serta kesatuan mengadakan rundingan pada peringkat sektor dan perusahaan. Kerja disambung semula secara berperingkat pada awal Jun, tetapi beberapa pertikaian berakhir dengan pertembungan. Kejadian ganas berlaku di kilang Renault di Flins pada 7 Jun dan di kompleks Peugeot di kawasan Sochaux-Montbéliard pada 11 Jun.

Pihak berkuasa mengosongkan beberapa bangunan yang diduduki. Sorbonne dikosongkan pada 16 Jun, manakala kerja dalam sektor logam dan automobil sebahagian besarnya disambung semula menjelang 18 Jun. Pilihan raya pada penghujung bulan memberikan kemenangan besar kepada kumpulan Gaullis dan mengakhiri fasa politik utama krisis tersebut.

Kronologi utama

Kronologi utama Mei–Jun 1968

Tarikh	Tempat atau pihak	Peristiwa	Kepentingan
22 Mac	Nanterre	Pergerakan 22 Mac terbentuk selepas satu pendudukan di fakulti.	Menjadi antara pusat awal gerakan pelajar radikal.
2–3 Mei	Nanterre dan Sorbonne	Kuliah di Nanterre digantung; polis mengosongkan Sorbonne dan membuat tangkapan.	Konflik kampus berkembang menjadi pertempuran jalanan di Paris.
6 Mei	Quartier Latin	Tunjuk perasaan dan pertempuran besar antara pelajar dengan polis.	Menambahkan sokongan terhadap tuntutan pembukaan universiti dan pembebasan mereka yang ditahan.
10–11 Mei	Quartier Latin	Malam penghadang; polis membersihkan puluhan penghadang yang dibina penunjuk perasaan.	Kekerasan tersebut mendorong kesatuan sekerja menyokong tindakan nasional.
13 Mei	Seluruh Perancis	Mogok dan tunjuk perasaan besar; Sorbonne dibuka semula lalu diduduki.	Menandakan penyatuan sementara gerakan pelajar dan pekerja.
14–20 Mei	Kilang dan perkhidmatan awam	Pendudukan bermula di Sud-Aviation dan Renault sebelum merebak ke seluruh negara.	Mogok berkembang menjadi krisis ekonomi dan sosial nasional.
22 Mei	Perhimpunan Kebangsaan	Usul tidak percaya terhadap kerajaan memperoleh 233 undi dan gagal diluluskan.	Kerajaan kekal berkuasa tetapi tekanan politik berterusan.
25–27 Mei	Rue de Grenelle	Kerajaan, kesatuan sekerja dan majikan mengadakan rundingan; hasilnya termasuk kenaikan besar SMIG.	Konsesi itu menjadi asas penyelesaian banyak pertikaian, tetapi pada mulanya ditolak di beberapa kilang.
29 Mei	Colombey dan Baden-Baden	De Gaulle meninggalkan Paris dan bertemu Jeneral Massu.	Ketiadaannya mencetuskan ketidakpastian mengenai kelangsungan kerajaan.
30–31 Mei	Paris	De Gaulle membubarkan Perhimpunan Kebangsaan; perarakan penyokong kerajaan diadakan; SMIG ditetapkan pada tiga franc sejam.	Kerajaan mengambil semula inisiatif politik dan menetapkan pilihan raya baharu.
3–18 Jun	Seluruh Perancis	Kerja disambung semula secara berperingkat; beberapa kilang dan universiti dikosongkan.	Gelombang mogok berakhir selepas perundingan dan beberapa pertembungan terakhir.
23 dan 30 Jun	Seluruh Perancis	Pilihan raya perundangan menghasilkan majoriti besar bagi UDR dan sekutunya.	Mengukuhkan kerajaan dalam jangka pendek dan menamatkan krisis parlimen.

Kesan dan warisan

Politik dan pilihan raya

Dalam jangka pendek, keputusan de Gaulle untuk mengadakan pilihan raya memihak kepada kerajaan. Kebimbangan terhadap kekacauan, pemulihan beransur-ansur perkhidmatan awam serta ketidakupayaan pembangkang membentuk alternatif bersama membantu pihak Gaullis. Kesatuan untuk Pertahanan Republik (UDR) memperoleh 293 daripada 487 kerusi, manakala Republikan Bebas yang bersekutu dengannya memperoleh 61 kerusi.

Jadual berikut membandingkan jumlah anggota kumpulan parlimen selepas pilihan raya 1967 dengan komposisi yang dibentuk selepas pilihan raya Jun 1968. Nama dan susunan beberapa kumpulan berubah antara kedua-dua pilihan raya.

Perubahan komposisi kumpulan Perhimpunan Kebangsaan, 1967–1968

Kumpulan atau gabungan	Singkatan	Kerusi selepas pilihan raya 1967	Kerusi selepas pilihan raya 1968	Perubahan
Komunis	PCF	73	34	−39
Persekutuan Kiri Demokratik dan Sosialis	FGDS	121	57	−64
Kemajuan dan Demokrasi	PDM	41	33	−8
Gaullis	UD-Ve / UDR	200	293	+93
Republikan Bebas	RI	42	61	+19
Tidak berkelompok	NI	9	9	0

Kemenangan itu tidak menamatkan semua kesan politik Mei 68. Pompidou menggantikan de Gaulle sebagai presiden pada 1969 selepas de Gaulle meletakkan jawatan berikutan kekalahannya dalam pungutan suara mengenai pembaharuan Senat dan wilayah. Pada dekad berikutnya, pengalaman 1968 mempengaruhi organisasi Kiri Baru, gerakan pekerja, parti politik dan perdebatan mengenai penyertaan masyarakat dalam institusi.

Hubungan perusahaan dan hak kesatuan

Kesan segera yang paling nyata bagi pekerja ialah kenaikan gaji. SMIG dinaikkan kira-kira 35 peratus dan ditetapkan pada tiga franc sejam mulai 1 Jun 1968. Kenaikan gaji lain dilaksanakan melalui rundingan sektor dan perusahaan, manakala beberapa pertikaian menghasilkan konsesi tambahan mengenai waktu kerja, bayaran hari mogok atau syarat pekerjaan.

Rundingan Grenelle turut mempercepat pengiktirafan hak kesatuan dalam perusahaan. Undang-undang No. 68-1179 pada 27 Disember 1968 menyediakan asas undang-undang yang lebih kukuh bagi pelaksanaan hak kesatuan di tempat kerja. Perubahan itu memperluas keupayaan kesatuan untuk mempunyai wakil dan menjalankan kegiatan dalam perusahaan, walaupun hubungan perusahaan kekal berbeza mengikut sektor dan tempat kerja.

Gerakan tersebut juga mendedahkan batas kaedah perundingan tradisional. Kesatuan kebangsaan mampu merundingkan konsesi, tetapi tidak semestinya dapat menentukan bila pekerja akan menerima penyelesaian atau kembali bekerja. Pengalaman ini mempengaruhi perdebatan selepas 1968 mengenai demokrasi tempat kerja, pengurusan kendiri, tindakan spontan dan hubungan antara organisasi kesatuan dengan anggotanya.

Pendidikan tinggi

Kerajaan melaksanakan pembaharuan pendidikan tinggi melalui Undang-undang No. 68-978 pada 12 November 1968, yang lazim dikenali sebagai Undang-undang Faure sempena Menteri Pendidikan Edgar Faure. Undang-undang itu menyusun universiti sebagai pertubuhan awam berciri saintifik dan kebudayaan yang mempunyai keperibadian undang-undang serta autonomi kewangan. Ia menggantikan sebahagian struktur fakulti lama dengan unit pengajaran dan penyelidikan serta memperkenalkan prinsip penyertaan pensyarah, penyelidik, pelajar dan kakitangan bukan akademik dalam majlis universiti.

Edgar Faure, yang namanya diberikan kepada Undang-undang Faure 1968.

Pembaharuan itu tidak memenuhi semua cita-cita gerakan pelajar dan pelaksanaannya berbeza-beza, tetapi ia mengubah struktur pentadbiran pendidikan tinggi Perancis. Universiti Paris kemudiannya disusun semula menjadi beberapa universiti berasingan. Prinsip autonomi, kepelbagaian bidang dan penyertaan warga universiti menjadi unsur penting dalam sistem baharu, walaupun tahap autonomi sebenar terus menjadi bahan perdebatan.

Perubahan sosial dan budaya

Mei 68 sering digambarkan sebagai titik perubahan dalam sikap terhadap keluarga, pendidikan, tempat kerja, seksualiti, budaya dan autoriti. Namun begitu, ahli sejarah berhati-hati daripada menganggap semua perubahan sosial pada dekad 1960-an dan 1970-an sebagai akibat langsung peristiwa tersebut. Banyak kecenderungan, termasuk pertumbuhan budaya belia, kritikan terhadap hierarki dan perubahan adat sosial, telah bermula sebelum 1968 dan berkembang melalui proses yang lebih panjang.

Walaupun demikian, pendudukan universiti, teater dan tempat kerja membuka ruang sementara bagi perdebatan awam di luar institusi biasa. Slogan mengenai hak bersuara, imaginasi, kenikmatan hidup, pengurusan kendiri dan penolakan larangan menjadi sebahagian daripada bahasa politik generasi tersebut. Pengalaman 1968 juga membantu membentuk rangkaian aktivis yang kemudiannya terlibat dalam pelbagai gerakan sosial pada tahun 1970-an.

Pelajar di dalam Teater Odéon yang diduduki pada 28 Mei 1968.

Ingatan dan budaya visual

Poster, risalah, grafiti, foto dan rakaman radio merupakan unsur utama ingatan tentang Mei 68. Selepas pendudukan sekolah seni di Paris, pelajar dan seniman menghasilkan poster melalui stensil, litografi dan kemudiannya cetakan sutera. Reka bentuk dan slogan dibincangkan dalam perhimpunan sebelum dicetak dan diedarkan oleh jawatankuasa tindakan, kumpulan kejiranan serta pekerja di kilang yang diduduki.

Poster 1968 yang menyeru pekerja dan pelajar bertindak bersama.

Poster Atelier populaire, imej penghadang di Quartier Latin dan foto pendudukan Sorbonne kemudiannya menjadi lambang yang sering digunakan dalam pameran, buku dan media. Namun, kajian mengenai budaya visual menunjukkan bahawa himpunan imej yang kini dianggap mewakili Mei 68 dibentuk secara beransur-ansur melalui penerbitan semula dan kegiatan memperingati, dan tidak semestinya mencerminkan kepelbagaian imej yang disiarkan pada 1968.

Tafsiran politik terhadap Mei 68 kekal dipertikaikan. Bagi sesetengah pihak, peristiwa itu melambangkan pembebasan sosial, peluasan hak individu dan penolakan terhadap institusi yang terlalu berhierarki. Bagi pengkritiknya, ia dikaitkan dengan kemerosotan autoriti, individualisme atau kelemahan disiplin sosial. Dalam kajian sejarah, tafsiran satu sebab atau satu akibat umumnya telah digantikan dengan penelitian terhadap kepelbagaian gerakan pelajar, pekerja, wilayah, jantina, generasi dan pengalaman setempat.

Lihat juga

• Pergerakan 22 Mac
• Bantahan 1968
• Mogok umum
• Gaullisme
• Perang Vietnam
• Kiri Baru

Bacaan lanjut

• Gallissot, René (1990). "Mai 68 : qu'est-ce qu'un mouvement social ?". L'Homme et la société (dalam bahasa Perancis). 98 (4): 87–108. doi:10.3406/homso.1990.2513.
• Mallet, Serge (1970). "L'après-mai 1968 : grèves pour le contrôle ouvrier". Sociologie du travail (dalam bahasa Perancis). 12 (3): 309–327. doi:10.3406/sotra.1970.1456.
• Suzzoni, Monique (1988). "Chronologie générale". Matériaux pour l'histoire de notre temps (dalam bahasa Perancis) (11–13): 284–303.

Pautan luar

• Esprit(s) de Mai 68, pameran maya Bibliothèque nationale de France.
• Dossier Mei 1968 oleh Fondation Charles de Gaulle.