Suriname

Republik Suriname Republiek Suriname
Bendera Jata
Cogan kata: Latin: Justitia, Pietas, Fides "Keadilan, ketakwaan dan kesetiaan"
Lagu kebangsaan: God zij met ons Suriname "Semoga Tuhan bersama Suriname kita"
Kedudukan Suriname di Amerika Selatan. Kawasan berlorek menunjukkan wilayah yang dituntut oleh lebih daripada satu negara.
Ibu negara dan bandar terbesar}	Paramaribo
Bahasa rasmi	Bahasa Belanda
Kumpulan etnik (2012)	27.4% Hindustani 21.7% Maroon 15.7% Kreol 13.7% Jawa 13.4% campuran 8.1% lain-lain atau tidak dinyatakan
Agama (2012)	48.4% Kristian 22.3% Hindu 13.9% Islam 7.5% tiada agama 7.9% lain-lain atau tidak dinyatakan
Demonim	Orang Suriname
Pemerintah	Republik berpresiden kesatuan
• Presiden	Jennifer Simons
• Naib Presiden	Gregory Rusland
Badan perundangan	Dewan Kebangsaan
Kemerdekaan  daripada Belanda
• Pemerintahan sendiri dalam Kerajaan Belanda	15 Disember 1954
• Kemerdekaan	25 November 1975
Keluasan
• Jumlah	163,820 km2 (63,250 bt2)
Populasi
• Perkiraan 2025	639,850
• Bancian penduduk tahun 2012	541,638
• Kepadatan	3.9/km2 (10.1/sq mi)
KDNK (nominal)	2025
• Jumlah	AS$4.52 bilion
• Per kapita	AS$7,069.9
HDI (2023)	0.722 tinggi (ke-114)
Mata wang	Dolar Suriname (SRD)
Zon waktu	UTC−3 (Waktu Suriname)
Kod panggilan	+597
Kod ISO 3166	SR
DPT internet	.sr

Suriname (Tulisan Jawi: سورينام), secara rasmi Republik Suriname (ريڤوبليك سورينام; Belanda: Republiek Suriname), ialah sebuah negara di pesisir timur laut Amerika Selatan. Negara ini terletak di Perisai Guiana dan bersempadan dengan Guyana di barat, Brazil di selatan, Guiana Perancis di timur dan Lautan Atlantik di utara. Ibu negara serta bandar terbesarnya ialah Paramaribo. Dengan keluasan 163,820 km², Suriname ialah negara berdaulat terkecil di Amerika Selatan dari segi keluasan. Penduduknya dianggarkan seramai 639,850 orang pada 2025, tetapi taburannya sangat tidak sekata kerana sebahagian besar penduduk tertumpu di dataran pesisir utara, sedangkan pedalaman selatan diliputi hutan tropika yang luas.

Bahasa Belanda ialah satu-satunya bahasa rasmi, manakala bahasa Sranan Tongo digunakan secara meluas sebagai bahasa perhubungan antara kumpulan masyarakat. Penduduk Suriname terbentuk daripada masyarakat peribumi, keturunan orang Afrika yang diperhambakan dan komuniti Maroon, serta keturunan buruh kontrak dari India, Jawa dan kawasan lain. Sejarah migrasi ini menjadikan negara tersebut antara masyarakat paling berbilang etnik, bahasa dan agama di benua Amerika. Bancian 2012 merekodkan Hindustani sebagai kumpulan etnik terbesar, diikuti oleh Maroon, Kreol dan Jawa.

Wilayah ini menjadi pusat penempatan perladangan Inggeris pada abad ke-17 sebelum ditawan oleh Belanda pada 1667. Ekonomi kolonialnya berasaskan perhambaan dan pengeluaran komoditi perladangan. Perhambaan dimansuhkan secara undang-undang pada 1863, tetapi ramai bekas hamba diwajibkan terus bekerja di bawah pengawasan negara selama sepuluh tahun lagi. Suriname memperoleh pemerintahan sendiri dalam Kerajaan Belanda pada 1954 dan mencapai kemerdekaan pada 25 November 1975. Rampasan kuasa tentera pada 1980 diikuti pemerintahan autoritarian, pelanggaran hak asasi manusia dan konflik bersenjata di pedalaman. Pemerintahan awam dipulihkan melalui pilihan raya, manakala perjanjian damai 1992 menamatkan konflik tersebut.

Suriname kini merupakan sebuah republik berpresiden dengan badan perundangan satu dewan. Jennifer Simons menjadi presiden wanita pertama negara itu selepas dipilih oleh Dewan Kebangsaan pada Julai 2025, dengan Gregory Rusland sebagai naib presiden. Ekonominya bergantung pada perlombongan emas, minyak, hasil pertanian dan perkhidmatan, serta masih terdedah kepada turun naik harga komoditi dan tekanan kewangan awam. Pembangunan medan minyak luar pesisir GranMorgu dijangka memulakan pengeluaran pada 2028 dan berpotensi mengubah struktur ekonomi negara. Pada masa yang sama, sekitar 94.4% keluasan daratannya masih berhutan pada 2023, dan tiga tapak di Suriname telah disenaraikan sebagai Tapak Warisan Dunia oleh UNESCO.

Etimologi

Nama Suriname berasal daripada nama masyarakat peribumi yang pernah mendiami kawasan sekitar Sungai Suriname. Sumber sejarah dan toponimi mengaitkannya dengan kumpulan yang disebut sebagai Surinen atau bentuk nama yang serupa, tetapi ejaan dan penjelasan tepat tentang peralihannya kepada nama moden tidak sepenuhnya seragam dalam catatan Eropah awal. Dalam penggunaan kolonial, wilayah ini turut disebut sebagai Surinam dan, secara tidak rasmi, Guiana Belanda. Bentuk Suriname diteruskan sebagai nama negara selepas kemerdekaan.

Sejarah

Rencana utama: Sejarah Suriname

Kubu Zeelandia di Paramaribo, sebuah tapak penting dalam sejarah penjajahan dan politik Suriname.

Masyarakat peribumi dan penjajahan Eropah

Sebelum kedatangan orang Eropah, kawasan yang kini membentuk Suriname dihuni oleh pelbagai masyarakat peribumi, termasuk kumpulan berbahasa Arawak dan Karib. Penempatan mereka tertumpu di sepanjang sungai dan dataran pesisir, yang menyediakan laluan perhubungan serta sumber makanan. Hubungan dengan pelayar dan pedagang Eropah bermula pada penghujung abad ke-15 dan abad ke-16, tetapi usaha penempatan kekal pada peringkat awal sering gagal akibat penyakit, persaingan antara kuasa penjajah dan tentangan masyarakat tempatan.

Inggeris membangunkan sebuah koloni perladangan di sepanjang Sungai Suriname pada pertengahan abad ke-17. Tentera Belanda menawan koloni itu pada 1667 semasa Perang Inggeris-Belanda Kedua. Wilayah tersebut kemudiannya kekal sebagai koloni Belanda, selain beberapa tempoh pendudukan British ketika peperangan Eropah, dan kembali berada di bawah pemerintahan Belanda selepas penyelesaian pasca-Perang Napoleon.

Perhambaan dan buruh kontrak

Ekonomi kolonial dibina berasaskan ladang gula, kopi, koko, kapas dan tanaman dagangan lain yang menggunakan tenaga orang Afrika yang diperhambakan. Ramai melarikan diri ke pedalaman dan membentuk masyarakat Maroon yang mempertahankan autonomi mereka melalui peperangan serta perjanjian dengan pihak kolonial. Komuniti tersebut kemudiannya menjadi unsur penting dalam sejarah sosial dan politik Suriname.

Belanda memansuhkan perhambaan di Suriname pada 1 Julai 1863. Walau bagaimanapun, ramai orang yang dibebaskan diwajibkan terus bekerja di ladang di bawah sistem pengawasan negara sehingga 1 Julai 1873. Kekurangan tenaga buruh selepas pemansuhan perhambaan mendorong pengambilan pekerja kontrak dari China, India British dan Hindia Timur Belanda. Lebih 35,000 pekerja dari India dibawa ke Suriname antara 1873 dengan 1916; kira-kira satu pertiga kemudian kembali ke India. Penghijrahan pekerja Jawa bermula pada 1890 dan berterusan hingga dekad 1930-an. Proses ini mewujudkan komuniti Hindustani dan Jawa yang besar serta mengubah komposisi penduduk, bahasa, agama dan budaya negara.

Pemerintahan sendiri dan kemerdekaan

Perkembangan politik berparti dan peluasan hak mengundi selepas Perang Dunia Kedua meningkatkan tuntutan terhadap pemerintahan sendiri. Melalui Piagam Kerajaan Belanda yang berkuat kuasa pada 15 Disember 1954, Suriname menjadi sebuah negara berautonomi dalam Kerajaan Belanda dan mengendalikan kebanyakan urusan dalamannya sendiri. Dasar luar dan pertahanan kekal sebagai urusan kerajaan persekutuan.

Rundingan kemerdekaan dipercepatkan pada awal 1970-an di bawah kerajaan Perdana Menteri Henck Arron. Suriname mencapai kemerdekaan secara aman pada 25 November 1975, dengan Johan Ferrier sebagai presiden pertama. Negara itu diterima menjadi anggota Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu pada Disember 1975.

Pemerintahan tentera dan konflik pedalaman

Pada 25 Februari 1980, sekumpulan anggota tentera yang dipimpin oleh Dési Bouterse menggulingkan kerajaan awam. Pemerintahan tentera mengehadkan kegiatan politik dan kebebasan awam. Pada Disember 1982, 15 pengkritik kerajaan, termasuk wartawan, peguam, tokoh kesatuan sekerja dan ahli akademik, dibunuh di Kubu Zeelandia dalam peristiwa yang dikenali sebagai Pembunuhan Disember. Bouterse dan beberapa tertuduh lain kemudiannya disabitkan kesalahan berhubung pembunuhan tersebut selepas proses kehakiman yang panjang.

Konflik bersenjata di pedalaman bermula pada 1986 antara tentera dan Jungle Commando, sebuah gerakan yang dipimpin oleh Ronnie Brunswijk dan mendapat sokongan terutamanya dalam kalangan masyarakat Maroon. Keganasan, termasuk pembunuhan beramai-ramai Moiwana, menyebabkan kematian, pemindahan penduduk dan kemusnahan penempatan. Perlembagaan baharu diterima pada 1987 dan pilihan raya mengembalikan pentadbiran awam, tetapi tentera sekali lagi menyingkirkan kerajaan melalui Rampasan kuasa Telefon pada Disember 1990. Pilihan raya Mei 1991 menghasilkan kerajaan di bawah Presiden Ronald Venetiaan. Perjanjian keamanan dan pembangunan yang ditandatangani pada 8 Ogos 1992 menamatkan konflik pedalaman secara rasmi.

Perkembangan sejak 2000

Politik selepas 2000 terus dicirikan oleh kerajaan gabungan. Venetiaan kembali memegang jawatan presiden dari 2000 hingga 2010. Bouterse kemudiannya dipilih oleh Dewan Kebangsaan sebagai presiden pada 2010 dan dipilih semula pada 2015. Tempoh pemerintahannya terus dibayangi proses kehakiman berhubung Pembunuhan Disember; sabitannya dikekalkan pada 2023.

Gabungan pembangkang memenangi majoriti dalam pilihan raya 2020. Chan Santokhi dilantik sebagai presiden pada 16 Julai 2020, dengan Ronnie Brunswijk sebagai naib presiden. Kerajaannya melaksanakan program penstabilan ekonomi dan penstrukturan hutang dengan sokongan Tabung Kewangan Antarabangsa, dalam keadaan inflasi tinggi dan tekanan terhadap taraf hidup.

Dalam pilihan raya 25 Mei 2025, Parti Demokratik Nasional memperoleh bilangan kerusi terbanyak tetapi tidak mencapai majoriti. Enam parti kemudian menyokong pencalonan Jennifer Simons dan Gregory Rusland. Kedua-duanya dipilih tanpa pertandingan oleh Dewan Kebangsaan pada 6 Julai dan mengangkat sumpah pada 16 Julai 2025.

Geografi

Rencana utama: Geografi Suriname

Pemandangan dari Voltzberg di Rizab Alam Semula Jadi Suriname Tengah.

Suriname terletak di pesisir Atlantik timur laut Amerika Selatan, antara Guyana dengan Guiana Perancis dan di utara Brazil. Keluasan rasminya ialah 163,820 km². Garis sempadannya sebahagian besarnya mengikuti sungai dan kawasan tadahan air.

Bentuk muka bumi dan iklim

Negara ini lazimnya dibahagikan kepada dataran pesisir muda di utara, jalur savana dan tanah tinggi yang lebih tua di bahagian tengah, serta kawasan pedalaman berhutan yang merupakan sebahagian daripada Perisai Guiana. Dataran pesisirnya rendah, berpaya dan dibentuk oleh mendapan sungai serta laut. Sebahagian kawasan pertanian dan bandar dilindungi oleh terusan, tambak dan sistem saliran.

Pedalaman didominasi bukit, banjaran rendah dan hutan hujan tropika. Titik tertinggi negara terletak di kawasan Pergunungan Wilhelmina. Sungai utama, termasuk Sungai Courantyne, Sungai Coppename, Sungai Suriname dan Sungai Marowijne, mengalir ke arah utara menuju Lautan Atlantik. Sungai berfungsi sebagai laluan pengangkutan penting ke banyak penempatan pedalaman yang tidak dihubungkan oleh jalan raya.

Suriname mempunyai iklim khatulistiwa yang panas dan lembap sepanjang tahun. Corak hujan dipengaruhi pergerakan Zon Pertemuan Antara Tropika, lalu menghasilkan tempoh hujan dan tempoh yang lebih kering tanpa perubahan suhu bermusim yang besar. Kawasan pesisir terdedah kepada banjir akibat hujan lebat, saliran yang terhad dan kedudukannya yang rendah. Lebih 87% penduduk tinggal di dataran pesisir, termasuk kawasan bandar Paramaribo, menyebabkan risiko banjir dan kenaikan aras laut mempunyai kepentingan nasional.

Alam sekitar dan pemuliharaan

Hutan meliputi kira-kira 94.4% keluasan daratan Suriname pada 2023. Kepadatan penduduk yang rendah di pedalaman membantu mengekalkan kawasan hutan yang luas, tetapi perlombongan, pembinaan prasarana, pembandaran, pertanian dan pembalakan menyumbang kepada kehilangan atau kemerosotan hutan.

Kawasan perlindungan terbesar ialah Rizab Alam Semula Jadi Suriname Tengah, yang merangkumi kira-kira 1.6 juta hektar hutan tropika dan disenaraikan sebagai Tapak Warisan Dunia UNESCO pada 2000. Tapak semula jadi ini melindungi ekosistem dari tanah rendah hingga kawasan pergunungan dan menjadi sebahagian penting daripada usaha pemuliharaan negara.

Politik dan pentadbiran

Rencana utama: Politik Suriname

Bangunan Dewan Kebangsaan di Paramaribo.

Perlembagaan dan institusi

Suriname ialah sebuah republik berpresiden dan negara kesatuan. Perlembagaan 1987, sebagaimana dipinda, menetapkan pemisahan fungsi antara badan perundangan, eksekutif dan kehakiman. Dewan Kebangsaan (Belanda: De Nationale Assemblée) mempunyai 51 orang ahli yang dipilih untuk tempoh lima tahun melalui undi sejagat, bebas dan rahsia berdasarkan perwakilan berkadar. Dewan menggubal undang-undang bersama-sama kerajaan dan meluluskan belanjawan negara.

Presiden ialah ketua negara, ketua kerajaan dan pemegang kuasa eksekutif. Presiden serta naib presiden biasanya dipilih oleh Dewan Kebangsaan dengan sokongan sekurang-kurangnya dua pertiga daripada semua ahli. Sekiranya majoriti itu tidak dicapai, pemilihan boleh dirujuk kepada Perhimpunan Rakyat Bersatu, yang menghimpunkan wakil negara, daerah dan kawasan pentadbiran. Presiden melantik para menteri, mengetuai dasar luar dan menjadi panglima tertinggi angkatan tentera, manakala naib presiden mempengerusikan Majlis Menteri.

Kuasa kehakiman dilaksanakan oleh badan kehakiman yang bebas. Mahkamah Keadilan ialah mahkamah rayuan tertinggi bagi kebanyakan perkara, manakala Perlembagaan turut memperuntukkan Mahkamah Perlembagaan untuk menilai keserasian undang-undang dengan Perlembagaan dan perjanjian hak asasi manusia.

Pilihan raya 2025

Pilihan raya umum pada 25 Mei 2025 memilih kesemua 51 ahli Dewan Kebangsaan. Keputusan rasmi memberikan kerusi kepada tujuh parti.

Keputusan pilihan raya Dewan Kebangsaan 2025

Parti	Singkatan	Kerusi
Parti Demokratik Nasional	NDP	18
Parti Pembaharuan Progresif	VHP	17
Parti Kebangsaan Suriname	NPS	6
Parti Pembebasan dan Pembangunan Umum	ABOP	6
Pertjajah Luhur	PL	2
Persaudaraan dan Perpaduan dalam Politik	BEP	1
Alternatif 2020	A20	1

NDP, NPS, ABOP, PL, BEP dan A20 membentuk pakatan yang mencalonkan Simons dan Rusland. Simons, pemimpin NDP, menjadi presiden wanita pertama Suriname, manakala Rusland ialah pemimpin NPS.

Hubungan luar

Dasar luar Suriname mencerminkan kedudukannya di antara Amerika Selatan dengan rantau Caribbean. Negara ini menjadi anggota Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu sejak 1975 dan menyertai Komuniti Caribbean (CARICOM) pada 4 Julai 1995 sebagai anggota pertama pertubuhan itu yang bahasa rasminya bukan bahasa Inggeris. Suriname turut menganggotai Pertubuhan Negara-negara Amerika dan Pertubuhan Kerjasama Islam, yang disertainya pada 1996.

Pembahagian pentadbiran

Rencana utama: Daerah di Suriname

Peta sepuluh daerah Suriname.

Suriname dibahagikan kepada sepuluh daerah (Belanda: districten), yang seterusnya dibahagikan kepada 62 ressort. Setiap daerah ditadbir oleh seorang pesuruhjaya daerah yang dilantik oleh presiden, bersama majlis daerah dan majlis ressort yang mempunyai fungsi perwakilan tempatan. Perbezaan keluasan dan kepadatan penduduk amat besar antara Paramaribo dan Wanica yang berbandar dengan Sipaliwini yang luas serta jarang penduduk.

Daerah Suriname menurut Bancian 2012

Daerah	Keluasan (km²)	Penduduk (2012)	Kepadatan penduduk (orang/km²)
Brokopondo	7,364	15,909	2.2
Commewijne	2,353	31,420	13.4
Coronie	3,902	3,391	0.9
Marowijne	4,627	18,294	4.0
Nickerie	5,353	34,233	6.4
Para	5,393	24,700	4.6
Paramaribo	182	240,924	1,323.8
Saramacca	3,636	17,480	4.8
Sipaliwini	130,567	37,065	0.3
Wanica	443	118,222	266.9
Suriname	163,820	541,638	3.3

Ekonomi

Rencana utama: Ekonomi Suriname

Lombong emas Rosebel di Suriname.

Suriname diklasifikasikan oleh Bank Dunia sebagai ekonomi berpendapatan sederhana tinggi. Keluaran dalam negara kasar nominalnya berjumlah kira-kira AS$4.52 bilion pada 2025, bersamaan AS$7,069.9 seorang. Saiz ekonomi yang kecil dan kebergantungan pada komoditi menjadikannya mudah terjejas oleh perubahan harga eksport, kejutan luaran dan ketidakstabilan dasar.

Sektor utama

Perlombongan merupakan tunjang eksport dan hasil kerajaan. Emas menggantikan bauksit sebagai komoditi galian utama selepas kemerosotan dan penghentian sebahagian besar operasi bauksit serta alumina. Industri emas merangkumi lombong perindustrian besar dan perlombongan skala kecil di pedalaman. Perlombongan kecil menyediakan mata pencarian kepada sebahagian penduduk, tetapi turut dikaitkan dengan kegiatan tidak rasmi, kehilangan hasil cukai, penebangan hutan dan pencemaran merkuri. Secara keseluruhan, sektor perlombongan menyumbang hampir separuh hasil kerajaan dan lebih empat perlima eksport barangan.

Pertanian tertumpu di dataran pesisir yang bersaliran. Beras ialah tanaman makanan dan eksport utama, khususnya di Daerah Nickerie, manakala pisang, sayur-sayuran, buah-buahan, kelapa dan ternakan turut diusahakan. Perikanan udang dan ikan laut menyumbang kepada eksport dan pekerjaan di pesisir.

Sektor perkhidmatan berpusat di Paramaribo dan merangkumi pentadbiran awam, perdagangan, kewangan, telekomunikasi dan pengangkutan.

Kewangan awam dan minyak luar pesisir

Suriname mengalami krisis hutang dan inflasi yang teruk pada awal 2020-an. Kerajaan melaksanakan penyusunan semula hutang, pembaharuan fiskal dan program yang disokong oleh Tabung Kewangan Antarabangsa. Walaupun beberapa petunjuk makroekonomi bertambah baik, kelonggaran fiskal dan monetari pada 2025 meningkatkan semula tekanan terhadap inflasi, kadar pertukaran dan hutang awam. IMF menganggarkan hutang kasar mencecah sekitar 106% daripada KDNK pada 2025; angka tersebut ialah anggaran dan dipengaruhi operasi pengurusan liabiliti.

Penemuan minyak di luar pesisir membuka prospek ekonomi baharu. Keputusan pelaburan muktamad bagi projek GranMorgu di Blok 58 diumumkan pada Oktober 2024. Projek bernilai kira-kira AS$10.5 bilion itu menyasarkan sumber boleh pulih melebihi 750 juta tong dan kapasiti pengeluaran sehingga 220,000 tong sehari, dengan minyak pertama dijangka pada 2028. Skala projek tersebut boleh meningkatkan hasil negara dengan ketara. IMF menekankan keperluan memperkukuh rangka kerja fiskal, pengurusan hasil dan institusi sebelum pengeluaran bermula bagi mengurangkan risiko ketidakseimbangan baharu.

Demografi

Rencana utama: Demografi Suriname

Bancian terakhir yang lengkap dilaksanakan pada 2012 dan merekodkan 541,638 penduduk. Anggaran Bank Dunia bagi 2025 ialah 639,850 orang. Oleh sebab tiada bancian daerah yang lebih baharu diterbitkan secara lengkap, angka pentadbiran dan komposisi penduduk dalam bahagian ini menggunakan Bancian 2012 dan tidak boleh disamakan secara langsung dengan anggaran kebangsaan 2025.

Taburan penduduk dan etnik

Paramaribo menempatkan 240,924 orang atau kira-kira 44.5% penduduk negara pada 2012. Bersama-sama Wanica, kedua-dua daerah itu merangkumi kira-kira dua pertiga penduduk. Sebaliknya, Sipaliwini meliputi hampir empat perlima keluasan negara tetapi mempunyai kepadatan hanya 0.3 orang bagi setiap km². Perbezaan ini mencerminkan penumpuan sejarah pentadbiran, pertanian dan jaringan pengangkutan di pesisir.

Pengelasan etnik dalam bancian Suriname berasaskan pengenalan diri. Kategori “Maroon” merangkumi beberapa komuniti keturunan orang Afrika yang melarikan diri daripada perhambaan, manakala “Kreol” lazimnya merujuk kepada penduduk keturunan Afrika yang mempunyai hubungan sejarah lebih rapat dengan masyarakat pesisir dan bandar. “Hindustani” merujuk terutamanya kepada keturunan buruh kontrak dari India British, dan “Jawa” kepada keturunan pendatang dari Hindia Timur Belanda.

Komposisi etnik menurut Bancian 2012

Kumpulan	Bilangan	Peratus
Hindustani	148,443	27.4%
Maroon	117,567	21.7%
Kreol	84,933	15.7%
Jawa	73,975	13.7%
Campuran	72,340	13.4%
Peribumi	20,344	3.8%
Cina	7,885	1.5%
Afro-Suriname	3,923	0.7%
Kaukasia	1,667	0.3%
Lain-lain, tidak diketahui atau tiada jawapan	10,561	1.9%

Agama

Sebuah masjid dan sinagog yang berdiri bersebelahan di Paramaribo, mencerminkan kepelbagaian agama Suriname.

Kepelbagaian agama berkait rapat dengan sejarah migrasi. Agama Kristian merangkumi pelbagai gereja Protestan dan Katolik, sementara agama Hindu diamalkan terutamanya dalam komuniti Hindustani. Islam berkembang dalam kalangan sebahagian masyarakat Hindustani dan Jawa. Tradisi Winti, kepercayaan peribumi serta amalan Jawa turut wujud.

Pegangan agama menurut Bancian 2012

Agama atau kategori	Bilangan	Peratus
Kristian	262,320	48.4%
Hindu	120,623	22.3%
Islam	75,053	13.9%
Tiada agama	40,718	7.5%
Winti	9,949	1.8%
Saksi-Saksi Yehuwa	6,622	1.2%
Javanisme	4,460	0.8%
Lain-lain, tidak diketahui atau tiada jawapan	21,893	4.0%

Bahasa

Bahasa Belanda ialah satu-satunya bahasa rasmi serta bahasa utama pentadbiran, undang-undang dan kebanyakan pendidikan formal. Lebih 60% penduduk menuturkannya sebagai bahasa ibunda, manakala penggunaannya sebagai bahasa kedua lebih meluas lagi. Suriname menjadi anggota bersekutu Kesatuan Bahasa Belanda pada 2004.

Sranan Tongo, sebuah bahasa kreol berasaskan Inggeris, digunakan sebagai bahasa perhubungan merentas kumpulan. Bahasa lain yang penting termasuk Sarnami Hindustani, bahasa Jawa Suriname, bahasa Maroon seperti bahasa Saramaka dan bahasa Ndyuka, serta bahasa peribumi daripada rumpun Arawak dan Karib. Lebih daripada 20 bahasa digunakan di negara ini, tetapi kedudukan tunggal bahasa Belanda dalam pendidikan boleh mewujudkan halangan pembelajaran bagi kanak-kanak yang membesar dengan bahasa lain, terutamanya di pedalaman.

Masyarakat dan kebudayaan

Pendidikan dan pembangunan manusia

Kampus Universiti Anton de Kom Suriname di Paramaribo.

Sistem pendidikan Suriname diselaraskan dan dikawal selia secara berpusat oleh Kementerian Pendidikan, Sains dan Kebudayaan. Sistem ini dibahagikan kepada pendidikan rendah, menengah dan tinggi serta merangkumi sekolah awam dan swasta; sekolah awam berada di bawah pentadbiran kerajaan. Bahasa Belanda ialah bahasa pengantar utama. Antara institusi pendidikan tingginya ialah Universiti Anton de Kom Suriname.

Akses dan hasil pendidikan berbeza mengikut kawasan. Jarak penempatan, kekurangan guru, pengangkutan sungai, kemudahan sekolah dan jurang bahasa menjejaskan komuniti pedalaman dengan lebih ketara. Menurut analisis berasaskan Tinjauan Kluster Pelbagai Penunjuk 2018, 47% kanak-kanak berumur 7 hingga 14 tahun mencapai kemahiran asas membaca pada peringkat kebangsaan, berbanding 29% di pedalaman. Data ini mengukur hasil tertentu dan tidak merangkumi keseluruhan mutu sistem pendidikan.

Nilai Indeks Pembangunan Manusia Suriname ialah 0.722 bagi 2023, yang meletakkannya pada kedudukan ke-114 dalam laporan UNDP 2025. Jangka hayat ketika lahir dianggarkan 74 tahun pada 2024. Jurang antara kawasan pesisir dengan pedalaman turut terlihat dalam akses kepada pendidikan dan perkhidmatan asas.

Kebudayaan dan warisan

Waterkant di pusat bersejarah Paramaribo, dilihat dari Sungai Suriname.

Kebudayaan Suriname terbentuk daripada pertemuan tradisi peribumi, Afrika, Eropah, India, Jawa, Cina dan Timur Tengah. Kepelbagaian ini dapat dilihat dalam bahasa, agama, muzik, kesusasteraan, pakaian upacara dan masakan. Identiti kebangsaan berkembang bersama identiti komuniti yang berbeza, manakala Sranan Tongo memainkan peranan penting dalam komunikasi dan budaya popular.

Tarikh 1 Julai diperingati sebagai Keti Koti, yang menandai pemansuhan perhambaan pada 1863 dan mengenang pengalaman orang yang diperhambakan serta keturunan mereka. Walaupun pengisytiharan undang-undang berlaku pada tahun itu, sistem pengawasan negara menyebabkan kebebasan penuh bagi ramai bekas hamba hanya bermula pada 1873.

Suriname mempunyai tiga Tapak Warisan Dunia UNESCO. Rizab Alam Semula Jadi Suriname Tengah disenaraikan pada 2000, diikuti Pusat Bersejarah Paramaribo pada 2002. Tapak Arkeologi Jodensavanne dan Tanah Perkuburan Cassipora Creek dimasukkan pada 2023 kerana nilai sejarahnya sebagai penempatan Yahudi awal di Amerika dan hubungannya dengan masyarakat peribumi serta orang yang diperhambakan.

Infrastruktur dan pengangkutan

Rencana utama: Pengangkutan di Suriname

Lapangan Terbang Antarabangsa Johan Adolf Pengel di Zanderij.

Jaringan pengangkutan Suriname tertumpu di dataran pesisir, tempat kebanyakan penduduk dan kegiatan ekonomi berada. Jalan Timur-Barat menghubungkan kawasan penempatan utama dari sempadan Guyana di barat melalui Paramaribo ke arah Albina di timur. Jalan ke selatan menghubungkan ibu negara dengan kawasan Brokopondo dan beberapa pusat di pinggir pedalaman, tetapi jaringan jalan raya kekal jarang di sebahagian besar wilayah selatan.

Sungai menyediakan perkhidmatan pengangkutan penting untuk penumpang, bekalan dan hasil ekonomi di pedalaman. Perjalanan antara kampung sering menggunakan bot, manakala penyeberangan sungai dan feri membentuk sebahagian hubungan dengan Guyana dan Guiana Perancis.

Pelabuhan utama terletak di Sungai Suriname berhampiran Paramaribo dan menangani sebahagian besar perdagangan laut negara. Lapangan Terbang Antarabangsa Johan Adolf Pengel, di Zanderij, ialah pintu masuk udara antarabangsa utama, sementara Lapangan Terbang Zorg en Hoop dan landasan kecil menyediakan penerbangan domestik ke penempatan pedalaman. Program pembaharuan yang disokong oleh Bank Pembangunan Antara Amerika sejak 2024 memberi tumpuan kepada keselamatan, penyeliaan dan kesalinghubungan sektor penerbangan.

Lihat juga

• Hubungan Belanda–Suriname
• Orang Suriname di Belanda
• Garis besar Suriname

Pautan luar

• Portal rasmi Kerajaan Suriname
• Biro Perangkaan Am Suriname