close
Edukira joan

Atetz

Wikipedia, Entziklopedia askea
Atetz
BERJAYA Nafarroa Garaia, Euskal Herria
BERJAYA
Beuntzako eliza
BERJAYA
Bandera

Atezko armarria
Armarria

Map
Kokapena
HerrialdeaBERJAYA Euskal Herria
LurraldeaBERJAYA Nafarroa Garaia
MerindadeaBERJAYA Iruñea
EskualdeaUltzamaldea
Administrazioa
EstatuaBERJAYA Espainia
ErkidegoaBERJAYA Nafarroa
Izen ofizialaBERJAYA Atetz
AlkateaPaula Ibero Baraibar
(EH Bildu)
Posta kodea31867
INE kodea31040
Herritarraateztar
Geografia
Koordenatuak42°56′22″N 1°42′35″W / 42.939444444444°N 1.7097222222222°W / 42.939444444444; -1.7097222222222
Azalera17,1 km²
Garaiera572 metro
Distantzia19 km (Iruñetik)
Demografia
Biztanleria227 (2025: BERJAYA 11)
alt_left 96 (%42,3)(2019) (%52,4) 119 alt_right
Dentsitatea1,33 bizt/km²
Zahartzea[1]% 22,69
Ugalkortasuna[1]‰ 0
Ekonomia
Jarduera[1]% 75 (2011)
Desberdintasuna[1]% 0 (2011)
Langabezia[1]% 10,97 (2013)
Euskara
Euskaldunak[2]% 64.3 + % 14.2 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera [3]% 
Datu gehigarriak
Webguneahttp://www.atez.es/

Atetz[4] ([atets̻]) Nafarroa Garaiko udalerria da, Iruñeko merindadekoa. Iruñetik 19 kilometrora dago. 26,40 kilometro koadroko eremua du eta 229 biztanle zituen 2025ko erroldaren arabera.

Iruñerriko Mankomunitatea arduratzen da zabor bilketa, ur-hornidura eta bestelako zerbitzuak eskaintzeaz, Iruñeko metropoli eremuko beste hainbat herritan bezala.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
BERJAYA
Eguaratseko eliza 1957an, Indalecio Ojangurenen argazkia.

Atetz Iruñeko merindadearen iparraldean dago. Ultzamarekin du muga iparraldean, Imotzekin mendebaldean, Txulapainekin hegoaldean, eta Odietarekin ekialdean.

Klima eta landaredia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Klima azpiatlantiar motakoa da, baina ohikoa baino hezeagoa (1.600mm baino euri gehiago batzen da urte batean, batez beste). Tenperaturak 8 eta 10 gradu bitartekoak dira, uda epelak eta neguak hotzak. Urteko egun euritsuak 120-140 dira.

Udalerriko jatorrizko zuhaitzak haritzak eta pagoak ziren. Haritzak herrigunean eta behealdeko ibarretan zeuden, eta gunerik menditsuenetan, pagoak. Gizakiaren eragina dela eta, asko gutxitu zen zuhaitz horien azalera, eta gaur egun, ugariagoak dira birlandaturiko pinu lariziarrak (Pinus nigra) eta alertzeak.

Herriak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerria sei herrik osatzen dute: Aroztegi, Beuntza, Beratsain, Eguarats, Eritze eta Zigandak, eta 5 etxalde ere ditu: Amalain (1857ko errolda arte udala izan zuena), Beuntzalarrea, Egillor, Hiriberri eta Labaso.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea100200300400500600700800189019201950198020102040AtetzBiztanleriaren estatistikaHonako hau Wikidata bidez sortutako biztanleria grafiko automatiko bat da. Aldaketa bat egin beharrez gero, BERJAYA bertan egin dezakezu.

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko bederatzi etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %3,67 (Nafarroa Garaiko batezbestekoaren azpitik).

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an Hemengoak herri ekimeneko Miren Egozkue Goldaratz atera zen Atezko alkate lau zinegotzirekin. Atezko Herriak zinegotzi bakarra lortu zuen. 4 boto zuri izan ziren (botoen %2,25). Abstentzioa %24,26koa izan zen.

Atezko Udala (2007)
AlderdiaBotoakAukeratua?
Miren Egozkue Goldaratz (Hemengoak)92Bai
Jose Miguel Lopez Lista (Hemengoak)89Bai
Jose Aginaga Aldaregia (Hemengoak)88Bai
Gurutze Santxo Gaskue (Atezko Herria)83Bai
Maria Carmen Ziganda Ibarrola (Hemengoak)79Bai

2011n hiru zerrenda aurkeztu ziren eta egoera aldatu egin zen: Atezko Herriak 4 zinegotzi, Hemengoak zerrendak bakarra eta Agrupación Independiente Valle de Atez izenekoak bat ere ez.

Alkateen zerrenda

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
2007-2011Miren Egozkue GoldaratzHemengoak
2011-2015Francisco Javier Nuin IberoAtezko Herria
2015-2019Ezequiel Martin MuxikaEH Bildu

Udaletxea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • HELBIDEA: San Migel Kalea, 1 (Eritze kontzejua)

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Atetzeko Ignacia Erbiti[5] eta Roman Iruritaren[6] testigantza, Atetz aldeko euskararen erabilerari buruz. Euskal Herriko Ahotsak[7][8] proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Atetz eremu mistoko udalerria zen. 2017ko ekainaren 22an Nafarroako Parlamentuak eremu euskaldunera pasatzea erabaki zuen, udal horren eskaerari jarraituz. Horren ondorioz, herria eremu mistotik eremu euskaldunera pasatu zen.[9]

Atetzeko euskara[10] Erdiguneko Nafarreraren[11] parte da, zehatzago, Ultzamako euskara[12] da bertan hitz egiten den euskara.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  3. ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  4. ↑ Euskaltzaindia. 155. araua: Nafarroako udal izendegia. .
  5. ↑ «Erbiti Ibarrola, Ignacia - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-10-01).
  6. ↑ «Irurita Ibarrola, Roman - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-10-01).
  7. ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-10-01).
  8. ↑ «Euskara gutxi Atetz aldean - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-10-01).
  9. ↑ «Nafarroako 44 herri eremu mistora igaro dira» EITB (kontsulta data: 2024-07-05).
  10. ↑ «Atetz - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-10-01).
  11. ↑ «Erdigunekoa (N) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-10-01).
  12. ↑ «Ultzamakoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-10-01).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Atetz&oldid=10494700"(e)tik eskuratuta