Izhuatl
.JPG)
Izhuatl, no mihtoa ahtlapalli. Ca monequi cecniquizaliztli ica mixhuiltia in tlanelhuayotl īpampa in izhuatl quiltequi in tlalli iyeliz, teyacatica in tecolli, ic in izhuaxoxohuitl[1] īhuān tlatzintlan ichicahuaca in tlanextli. Ipan itlanehuiltiliz[2] mocuepa in tlacuallamantli ic tlanelhuayotl.
Ic nohuianyoh tlatecpantzintli, in tzincuauhyohuah tlanelhuayotl no izhuahuah. Miyacpa -ma tel- zan neci ipan cequi cahuitl ahnozo mopatla achi ye iuhqui. Intla mochihuaz in, in tzincuauhyotl quixiptlati in izhuatl itech itlamaniliz.
In izhuatl achi mochipa ca tlaatezcamantli cecniquizaliztli cueponi ipan iilpica in tzincuauhyotl. Quitlatechtia izhuatlacotl[3] ihuan izhuatlactli[4] cequi izhuatl no ipan oncah tzinizhuatl[5] ihuan vaina. In tzinizhuatl ca izhuatl mopatla ipan izhuatlacotl ic quiyaotlatia in xocoyotilizhuatl. Ipan cequi tlanelhuayotl zan no iuhqui chicharo, miyac hueyiya in tzinizhuatl ihuan quichihua itequiuh in izhuatl. In vaina mochihua in ic quipatlahua in itzintiliz izhuatlacotl in quimalcochoa achi ye iuhqui in tzincuauhyotl.
In izhuatlacotl hueli ahtlapalti auh zan ica neci, in iquin motenehua "motlalihqui izhuatl". Ipan izhuatlactli oncah in izhuatlalhuatl[6], in tlamantlanelhuayotl, in izhuatentli (bordes), in izhuayacatl (apice o punta).
Quinextia ome tlaixpayotl: in tlacpan (mihtoa ic caxtillantlahtolli "haz") ihuan in huehcatlan (mihtoa ic caxtillāntlahtolli "envés"). Ahmo neneuhqui in tlapalli, in tochomitl, in huitztli in ic itequiuh quiyaotlatia.
In izhuatlalhuatl ca tlalhuacocohtli, ca cuauhuatzalloh, quiza ipan tzincuauhyotl, quihuica in tlanelhuayoatl[7] ihuan quihuipana ipan tlamantlanelhuayotl.
