Bordele

Bordele Bordeaux Bordèu
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Herrialde partikular bateko lurralde-entitate administratiboa	Bordeaux Métropole
Alkatea	Thomas Cazenave
Izen ofiziala	Bordeaux Commune-Franklin Bordeaux
Jatorrizko izena	Bordeaux Bordèu
Posta kodea	33000, 33100, 33200, 33300 eta 33800
Geografia
Koordenatuak	44°50′16″N 0°34′46″W
Azalera	49,36 km²
Altitudea	6 m, 1 m, 42 m eta 9 m
Mugakideak	Blancahòrt, Talança, Begla, Merinhac, Peçac, Bassens, Lo Boscat, Bruge, Senon, Aisinas, Floirac eta Larmont
Demografia
Biztanleria	267.991 (2023ko urtarrilaren 1a)
140.855 (%53,1)   (%46,9) 124.500
Dentsitatea	5.429 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera	K.a. V. mendea
Hiri senidetuak	Krakovia, Ramallah, Munich, Fukuoka, Axdod, Oran, Lima, Bristol, Los Angeles, Madril, Casablanca, Wuhan, San Petersburgo, Bamako, Riga, Quebec Hiria, Bilbo, Baku, Porto eta Uagadugu
bordeaux.fr

Bordele (frantsesez: Bordeaux, /bɔʁ.do/ ahoskatua; okzitanieraz: Bordèu) Frantziako hego-mendebaleko Akitania Berria eskualdearen eta Girondako departamenduaren hiriburua da, bertan prefetura baitago.

2008an, 250.000 biztanle baino gehiago zituen, eta metropoli-eremuak, 1.105.000 inguru. Zortzi kantonamendu edo auzotan banatuta dago. Herritarrek bordeles izena dute (frantsesez: bordelais).

Bordele hirigune nagusietako bat da munduko ardogintzan. Sektorearen azoka nagusia, Vinexpo, bertan egiten da eta eskualdean urtero 14,5 bilioi euroko salmentak dituzte: han, Bordeleko ardoa ospetsua VIII. mendetik ekoizten da. UNESCOk XVIII. mendeko hirigune historikoa Gizateriaren Ondare izendatu zuen hiri eta arkitektura-multzo aparta delako.

Geografia

Inguru naturala

Ozeano Atlantikotik 98 kilometrora, Paristik 500 kilometrora, Pauetik 172 kilometrora, Tolosa Okzitaniatik 220 kilometrora eta Donostiatik 200 kilometrora dago.

Garona ibaiak hiria zeharkatzen du; hirigunearen parean ia 500 metroko zabalera du. Horri esker, itsasontzi handiak hara iristeko gai dira, nahiz eta egun gehienak bokalean geratzen diren. Garona zeharkatzen duen azken zubia Bordelen bertan dago. Ibaiaren ezkerraldean ordoki zabala du, batzutan padurek ureztatua.

Klima

Klima ozeanikoa da (Köppenen sailkapenaren arabera Cfb); hala ere, eskualde ozeanikoak baino uda beroagoak eta negu epelagoak ditu. Edonola ere, euri ugari egiten duenez ezin dugu klima mediterraneoaren barnean sailkatu.

Atlantikotik datozen mendebaldeko haizeek neguak epeltzen dituzte eta, era berean, Bizkaiko golkoko uraren tenperaturak udak epeldu eta luzatzen ditu. Bataz besteko neguko tenperatura 6,53 °Ckoa da, baina klima aldaketa dela eta, azken neguak zertxobait beroagoak izan dira. Hotza arrunta bada ere, bitxia da elurra ikustea, hiru urtetik behin egiten baino ez duena. Bataz besteko udako tenperatura 19,51 °Ckoa den arren, 2001etik aurrera uda guztiak hori baino beroagoak izan dira, 2003koa (23,3 °C bataz besteko tenperatura izan zuena) errekorra izanik.

Datu klimatikoak (Bordele-Mérignac (1971–2000))
Hila	Urt	Ots	Mar	Api	Mai	Eka	Uzt	Abu	Ira	Urr	Aza	Abe	Urtekoa
Batez besteko tenperatura maximoa (°C)	10.0	11.7	14.5	16.5	20.5	23.5	26.4	26.6	23.7	18.8	13.4	10.7	18.1
Batez besteko tenperatura (ºC)	6.4	7.6	9.6	11.6	15.4	18.3	20.8	20.9	18.1	14.2	9.4	7.3	13.3
Batez besteko tenperatura minimoa (°C)	2.8	3.4	4.6	6.6	10.3	13.0	15.1	15.2	12.5	9.5	5.5	3.8	8.5
Pilatutako prezipitazioa (mm)	92	83	70	80	84	64	55	60	90	94	107	107	984.2
Prezipitazio egunak (≥ 1 mm)	12.5	11.3	11.2	12.0	11.5	8.9	7.0	7.8	9.6	11.3	12.5	12.6	128.2
Eguzki orduak	107	114	180	177	222	225	243	243	183	134	91	72	1992
Iturria: Météo France

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Blancahòrt, Talança, Begla, Merinhac, Peçac, Bassens, Lo Boscat, Bruge, Senon, Aisinas, Floirac eta Larmont.

Historia

Harrizko Zubia Garona ibaia zeharkatzeko.

Sakontzeko, irakurri: «Bordeleko konderria»

Erromatarren Burdigalaren aztarnak ikusgai dira oraindik Bordeleko kaleetan. Cardus Maximus eta Decumanus Maximus delako antzinako kaleak egungo hiriko erdiguneko kale nagusiak dira (Rue Sainte-Catharine eta Cours de l'Intendance, hurrenez hurren). Izan ere, Biturigarren hiriburua erromatarren garaian (Vituriges Vivisci, Burdigala), IV. mendetik aurrera, Akitaniako II. hiriburu bihurtu zen Bordele. Erromako inperioaren garaian, Euskal Herria hego-iparralde zeharkatzen zuen galtzada batek lotzen zituen Galiako Burdigala (Bordele) eta Hispaniako Asturica (Astorga).

498. urtean frankoek Bordele hartu zuten, mendeetan amaitu ez zen gatazka bati hasiera emanez. Akitaniarrek eta euskaldunek, frankoen aurka bat eginik gehienetan, eutsi behar izan zioten 732. urtean Abdul Rahman Al Ghafiqiren erasoari, baina Oto I.a Handia gidari zuten oste eusko-akitaniarrek Bordele aldean makurtu behar izan zuten arabiarren aurrean; geroago, ordea, musulmanen aurrean garaipena erdietsi zuten frankoekin batera (Poitiersko gudua (732)). 816. urtean, Sigin Bordeleko kondea euskaldunekin batera altxatu zen frankoen kontra, baina Iruñean babesturik egon ondoren, gudu batean hil zuten franko germaniarrek. Akitaniako dukerriarekin batera, Bordele Ingalaterrako koroaren mende geratu zen 1154an.

XV. mendean, Frantziako koroak betiko konkistatu zuen Bordele (1453, Castillongo gudua) eta Luis XI.ak bertan ezarri zuen Guienako parlamentua. Merkatari eta itsas hiri garrantzitsua izaki betidanik, lotura estuak izan zituen Bordelek euskal portu guztiekin eta XVIII. mendean Espainiako inperioaren ahuleziak erakusten hasi orduko Garonako portuak hazkunde handia izan zuen, Antillekiko merkataritzari eta esklaboen salerosketari esker. Girondinoen hiriburua izan zen, Iraultzaren garaian, eta borboitarren alde agertu zen 1814an.

Bigarren Mundu Gerran, Euskal Gudarien Brigadaren ekintzek berebiziko garrantzia izan zuten, Bordeleko hiria alemaniar naziengandik askatzeko (1944).

Demografia

1999ko erroldaren arabera, udalerriak 215.363 biztanle zituen. 2005ekoan berriz hazkunde handia nabari zen 230.600 biztanle erroldatuak zeudelako. Gehienak frantziarrak izan arren, badaude italiar, espainiar (Bordeleko biztanleriaren % 20k espainiar arbasoren bat du), portugaldar, turkiar, alemaniar eta magrebtar komunitate handiak ere.

Bordelek egun 235.000 biztanle inguru dituenez, Frantziako bederatzigarren hiririk handiena da, baina inguruko eremu metropolitarra kontuan harturik, milioi bat biztanle baino gehiago izanik, seigarren handiena da.

Gertuko Communauté urbaine de Bordeaux-k 27 udalerri eta 714.727 biztanle ditu.

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 124.500 gizon, 140.855 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.15   95+   0.59 0.47   90-94   1.34 1.02   85-89   1.97 1.60   80-84   2.26 2.51   75-79   3.13 3.20   70-74   4.10 3.39   65-69   4.02 4.10   60-64   4.51 4.79   55-59   4.62 5.50   50-54   5.49 5.94   45-49   5.54 6.65   40-44   5.83 7.18   35-39   6.70 9.38   30-34   8.02 10.12   25-29   9.46 12.12   20-24   12.64 7.28   15-19   7.39 4.77   10-14   4.06 4.81   5-9   3.99 5.02   0-4   4.33
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Bordeaux udalerrian 263.007 biztanle zeuden eta 148.765 elkarbizitza unitate, hau da, 1,77 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 55,4), Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren gainetik (% 39,2).

263.007biztanle

148.765elkarbizitza-unitate

1,77lagun elkarbizitza-unitateko

60.949familia

Udalerria

% 15

% 19

% 55

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 60.949 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (27.683). Guraso bakarreko 11.339 familietatik 9.369etan ama zen guraso bakarra. 30.964 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 14.504k seme-alaba bakarra zuten etxean, 10.928k bi, eta 4.553k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 21.927 bikoteetatik 1.843tan (% 8,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.

27.683

21.927

11.339

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean30.964

Seme-alaba bat14.504

Bi seme-alaba10.928

Hiru seme-alaba3.496

Lau edo gehiago1.057

15 urte edo gehiago zituzten 232.037 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 41,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 61,0). 80 urte edo gehiagoko 12.865 biztanleetatik 11.187 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 1.678 kolektibitateren batean.

Bakarrik bizi da

15-24% 41

25-39% 33

40-54% 25

55-64% 35

65-79% 42

80 +% 49

Bikotean bizi da

15-24% 14

25-39% 54

40-54% 61

55-64% 56

65-79% 53

80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 27,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,5 izatezko bikotean eta % 6,6 PACS bidez lotuta). % 42,2 ezkongabeak ziren, % 4,3 alargunak eta % 6,5 dibortziatuak.

Ezkongabea% 42,2

Ezkonduta% 27,0

Izatezko bikotean% 13,5

PACS bidez lotuta% 6,6

Dibortziatuta% 6,5

Alarguna% 4,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: goi-mailako langileak (% 23,6), erretiratuak (% 18,4), erdi-mailako lanbideak (% 17,7), enplegatuak (% 14,8). Talde nagusia (goi-mailako langileak, % 23,6) Gironda departamenduko batez bestekoaren (% 15,2) gainetik dago. 89 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).

Udalerria

% 24

% 18

% 15

% 18

% 14

Gironda

% 15

% 17

% 16

% 12

% 28

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	21.880	% 14,7
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	27.534	% 18,5
Guraso bakarrekoak	11.217	% 7,5
Kide bakarrekoak	82.421	% 55,4
Bestelakoak	5.712	% 3,8
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	27.683	% 45,4
Seme-alabadun bikoteak	21.927	% 36,0
Guraso bakarrekoak	11.339	% 18,6
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	30.964	% 50,8
Seme-alaba bat	14.504	% 23,8
Bi seme-alaba	10.928	% 17,9
Hiru seme-alaba	3.496	% 5,7
Lau seme-alaba edo gehiago	1.057	% 1,7
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	62.570	% 27,0
Izatezko bikotean	31.272	% 13,5
PACS bidez lotuta	15.360	% 6,6
Ezkongabea	97.833	% 42,2
Alarguna	9.909	% 4,3
Dibortziatuta	15.092	% 6,5
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	89	% 0,1
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	7.242	% 4,9
Goi-mailako langileak	35.164	% 23,6
Erdi-mailako lanbideak	26.370	% 17,7
Enplegatuak	21.954	% 14,8
Eskulangileak	10.032	% 6,7
Erretiratuak	27.388	% 18,4
Bestelakoak	20.526	% 13,8
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 171.777 etxebizitza zeuden. Horietatik 148.377 egoitza nagusi ziren, 11.808 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 11.591 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (135.735), etxeak baino gehiago (34.830). Egoitza nagusietatik 48.983 beren jabearen bizilekuak ziren, 96.347 alokairuan zeuden, 20.552 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3.048 doan lagata.

171.777etxebizitza

148.377egoitza nagusi

34.830etxe

135.735apartamentu

Etxebizitza multzoa

148.377

Egoitza nagusia (148.377)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (11.808)Hutsik (11.591)

Etxe mota

34.830

135.735

Etxea (34.830)Apartamentua (135.735)

Jabetza egoera

48.983

96.347

20.552

Jabeak (48.983)Alokairuan (96.347)HLM (20.552)Doan lagata (3.048)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (33.312).

Eraikuntza garaia

1919 aurretik33.312

1919-194516.829

1946-197024.465

1971-199028.748

1991-200520.136

2006-202022.371

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (37.975). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (72.371 etxebizitzatan). 65.459 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 73.827 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 18.764tan bi edo gehiago.

Gela kopurua

1 gela24.203

2 gela37.829

3 gela37.975

4 gela24.788

5 gela edo gehiago23.582

Berogailu mota

72.371

72.198

Gas sarea (72.371)Fuel-olioa (612)Elektrizitatea (72.198)Gas botila (269)Bestelakoak (2.928)

Aparkalekua eta ibilgailuak

65.459aparkalekua

73.827ibilgailu 1

18.764ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	148.377	% 86,4
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	11.808	% 6,9
Hutsik	11.591	% 6,7
Etxe mota
Etxeak	34.830	% 20,3
Apartamentuak	135.735	% 79,0
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	24.203	% 16,3
2 gela	37.829	% 25,5
3 gela	37.975	% 25,6
4 gela	24.788	% 16,7
5 gela edo gehiago	23.582	% 15,9
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	33.312	% 22,5
1919-1945	16.829	% 11,3
1946-1970	24.465	% 16,5
1971-1990	28.748	% 19,4
1991-2005	20.136	% 13,6
2006-2020	22.371	% 15,1
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	48.983	% 33,0
Alokairuan	96.347	% 64,9
HLM	20.552	% 13,9
Doan lagata	3.048	% 2,1
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	72.371	% 48,8
Fuel-olioa	612	% 0,4
Elektrizitatea	72.198	% 48,7
Gas botila	269	% 0,2
Bestelakoak	2.928	% 2,0
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	65.459	% 44,1
Ibilgailu bat	73.827	% 49,8
Bi ibilgailu edo gehiago	18.764	% 12,6
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Burtsaren plaza gauez.

Bordele Frantziako hego-mendebaleko hiri garrantzitsuena da. Frantziako seigarren portua (10.012.000 tona 1984an), bertatik banatzen dira Bordeaux ardo ospetsuak. Aerodromoa (Mérignac), petrolio findegiak (Bec d´Ambès, Pauillac), ontziolak, industria metalurgikoa, elektrikoa, hegazkinak, janari industria, zurgintza, kimika industria.

Kultura

Ondarea

Paris ondoren, Bordele da Frantzian monumentu historiko izendatuta eraikin gehien dituen bigarren hiria. Horien artean da Bordeleko katedrala.

Hiriko kaiak (Port de la Lune), Garona ibaiaren ertzetan eraikitakoak, UNESCOk izendatu ditu Gizateriaren Ondare.

Pessac auzuneko Cité Frugès delako hirigintza-antolakuntza modernoa, Le Corbusier arkitektoak 1924an diseinatua, eta gaur egun Zone de Protection du Patrimoine Architectural Urbain et Paysager gisa sailkatua.

Bestalde, bertan hiri honetako nahiz Akitaniako historiari buruzko Akitaniako museoa ere badago.

Hezkuntza

Bordeleko Unibertsitatea Frantziako osoko garrantzitsuenen artean dugu. Lau zentro nagusi hartzen ditu barne. 1441ean Pey Berland artzapezpikuak sortua, Frantziako Iraultzak 1793an desegin arren, 1808an Napoleon I.ak berrezarri zuen. Egun, 70.000 ikasle inguru ditu eta Europa osoko campus handienetariko bat (235 ha) du.

Unibertsitatetik kanpo goi-eskola asko ere baditu, ingeniaritza, enpresa eta hainbat zientzia irakasten dituztenak.

Gastronomia

Gastronomian, mundu mailan ezaguna da Bordeleko ardoa. Gorri zein zuria, eskualdean 14.000 ekoizle, 117.514 ha-mahasti, 400 merkatari inguru daude. Gorria egiteko cabernet sauvignon, cabernet franc, merlot, petit verdot eta malbec barietateko mahatsak erabiltzen dituzte. Zurirako, berriz, sauvignon blanc, sémillon eta muscadelle. Urtean bataz-besteko ekoizpena 960 milioi botilakoa da.

Hiriko gozogintzaren izarra canelé izeneko bizkotxoa da, XVIII. mendean Deikundearen mojek asmatua. Lanproia, saihetsarteko edo entrecôtea eta behiki bordeles erara ere ospetsuak dira.

Eraikinak

Bordeleko Antzoki Handia.

• Pont de pierre: Garona ibaia zeharkatzen duen "Harrizko zubia".
• Bourgogneko atea: 1755ean Ange-Jacques Gabriel arkitektoak eraikia.
• Eliza zahar ugari daude Bordelen:

• Bordeleko katedrala edo Saint-André eliza (XII. mendeko habeartea, XIV. mendeko koroa)
• Sainte-Eulalie eliza (XII-XVI m.)
• Sainte-Croix eliza (XII-XIII m.)
• Saint-Michel eliza (XIV-XVI m.)
• Saint-Michel dorrea, Frantziako hegoaldeko orratzik luzeena (109 m)
• Notre-Dame eliza (XVII-XVIII).

• Gallien jauregiaren eta anfiteatro baten hondakinak (III. m.).
• Bordeleko Antzoki Handia (V. Louis, 1773-1780), prefetura eraikuntzak, La Place de la Bourse (Gabriel), udaletxea, artzapezpiku egoitza zaharraren ondoan eta Le Jardin Public lorategi-pasealekua (Tourny, XVI. m.).
• Antzinako hiriko ateak: Porte de la Grosse Cloche (XIII-XV. m.), Porte de Bourgogne eta Porte d'Aquitaine (XVIII. m.).
• Tour Pey-Berland edo Pey-Berland dorrea: 1480-1500 bitartean eraikitako dorreak.
• Artzapezpikutegia ere badago.
• Museoak:

• Akitaniako museoa: Bordele eta Akitaniako historiari buruzko museoa.

• Kirol instalakuntzak:

• Stade Jacques Chaban-Delmas: Antzinako Girondins de Bordeaux futbol taldearen estadioa zena.
• Nouveau Stade de Bordeaux: Gaur egungo Girondins de Bordeaux futbol taldearen estadioa.

Garraioa

• Bordeleko tranbia

Hedabideak

Sud Ouest eskualdeko egunkariak hiri horretan dauka egoitza nagusia. 20 minutes, Direct Bordeaux 7 eta Métro doako egunkariak bordeles argitalpenak ere badituzte.

France 3 Aquitainek hirian France 3 Bordeaux-Métropole izeneko kanala du.

Kirola

Girondins de Bordeaux futbol taldea hiriko kirol-talde ospetsuena da, bere etxeko partiduak Stade Jacques Chaban-Delmas estadioan jokatzen dituelarik. Estadio honetan Union Bordeaux Bègles errugbi taldeak ere jokatzen du, egun Top 14 ligan dabilena.

Cricket talde bat ere badu, Frantziako indartsuenetariko bat dena. Txirrindularitzan 250 metroko zurezko belodromo bat, Vélodrome du Lac, du Pistako Txirrindularitza UCI Munduko Txapelketaren probak antolatzen duena. Gertuko Côte d'Argenten surflariak aritzen dira, batez ere, Lacanaun.

Hauexek dira talde profesionalak:

Izena	Kirola	Maila	Egoitza	Sorrera	Tituluak
Girondins de Bordeaux	Futbol	Ligue 1	Stade Chaban-Delmas	1881	6
Union Bordeaux Bègles	Errugbi	Top 14	Stade Chaban-Delmas	2006	9
JSA Bordeaux Basket	Saskibaloi	Pro B	Salle Jean-Dauguet	1938	0

Bordeletar ezagunak

• Pierre de Lancre (1553-1631), magistratu inkisidorea.
• Michel de Montaigne (1533-1592), filosofo eta idazle humanista.
• Montesquieu (1689-1755), filosofo eta politikari ilustratua.
• Eugénie Foa (1796-1852), idazlea.
• Odilon Redon (1840-1916), margolari sinbolista.
• Berthe Clorine Jeanne Le Barillier, Jean Bertheroy (1858-1927), idazlea.
• Cécile Marguerite Coulon de Lagrandval, Jeanne de Coulomb (1864-1945), idazlea.
• Rosa Bonheur (1882-1899), margolari eta eskultorea.
• François Mauriac (1885-1970), idazle Nobel Sariduna.
• Paul Gouyon (1910-2000), Baionako apezpikua eta Frantziako kardinala.
• Pantxi Sirieix (1980-), futbolaria.

Herri eta hiri senidetuak

Bordele ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

Ashdod (Israel) (1984) Baku (Azerbaijan) (1985) Bilbo (Euskal Herria) (2000) Bristol (Ingalaterra) (Erresuma Batua) (1947)

Casablanca (Maroko) (1988) Fukuoka (Japonia) (1982) Lima (Peru) (1957)

Los Angeles (Kalifornia) (Ameriketako Estatu Batuak) (1968) Madril (Espainia) (1984) Munich (Alemania) (1964)

Oran (Aljeria) (2003) Porto (Portugal) (1978) Quebec Hiria (Kanada) (1962)

San Petersburgo (Errusia) (1993) Wuhan (Txina) (1998) Zahleh (Libano) (2006)

Kanpo estekak

• (Frantsesez) Bordeleko webgune ofiziala

• Datuak: Q1479
• Multimedia: Bordeaux / Q1479