close
Edukira joan

Zamudio

Wikipedia, Entziklopedia askea
Zamudio
BERJAYA Bizkaia, Euskal Herria
BERJAYA
Zamudioko bandera

Zamudioko armarria

Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaBizkaia
EskualdeaTxorierri
Izen ofizialaBERJAYA Zamudio
AlkateaIgotz López Torre (EAJ)
Posta kodea48170
INE kodea48905
Herritarrazamudiotar, zamudioztar
Kokapena
Koordenatuak43°16′58″N 2°51′45″W / 43.2828°N 2.8624°W / 43.2828; -2.8624
Mapa
Azalera20,0 km²
Demografia
Biztanleria3.442 (2025: BERJAYA 128)
alt_left 1.726 (%50,1) (%49,9) 1.722 alt_right
Dentsitatea161,9 bizt/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]		BERJAYA% 5,51
Zahartze tasa[1]% 19,38
Ugalkortasun tasa[1]‰ 42,82
Ekonomia
Jarduera tasa[1]% 81,26 (2011)
Genero desoreka[1]% 4,81 (2011)
Langabezia erregistratua[1]% 9,42 (2013)
Euskara
Euskaldunak [2]% 47.82 + % 17.2 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera [3]% 8.6 (2021)
Etxeko erabilera [4]% 29.39 (2021)
Datu gehigarriak
Webguneahttp://www.zamudiokoudala.net

Zamudio Bizkaiko erdialdeko udalerri bat da, Txorierri eskualdeko udalerri jendetsuenetan hirugarrena (Derioren eta Sondikaren atzetik). Izan ere, 2025. urtean 3.384 biztanle zituen.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakide hauek ditu: Iparraldean Mungia, hegoaldean Galdakao, ekialdean Lezama eta mendebaldean Derio.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Gamiz-Fika, Lezama, Galdakao, Etxebarri, Bilbo, Derio, Mungia, Sondika eta Loiu.

Mapa
Zamudio eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zamudioko eta Derioko udalek 1927ko martxoaren 1ean aho batez batzea erabaki zuten Zamudio Derio udalerria osatzeko, baina Derioko auzotarrek akordioa ezeztatzea lortu zuten, eta 1931ko apirilaren 29an bereiztea onartu zen, eta Derioko udala berriro ezarri zen.[5] Ondoren, 1960ko hamarkadaren amaieran Bilbok Txorierriko udalerri guztiak anexionatu zituen, Zamudio barne. Udalerriak 1981ean berreskuratu zuen independentzia.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea10001500200025003000350040001920194019601980200020202040ZamudioBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 1.722 gizon, 1.726 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.12
0.23
 
95-99
 
0.87
0.99
 
90-94
 
2.32
1.34
 
85-89
 
3.59
3.14
 
80-84
 
3.30
3.72
 
75-79
 
5.21
4.82
 
70-74
 
6.14
5.92
 
65-69
 
5.79
6.04
 
60-64
 
6.49
8.59
 
55-59
 
6.37
9.64
 
50-54
 
9.68
8.30
 
45-49
 
7.88
6.74
 
40-44
 
6.66
5.87
 
35-39
 
5.10
6.04
 
30-34
 
4.98
4.41
 
25-29
 
3.30
4.76
 
20-24
 
5.62
6.50
 
15-19
 
5.10
4.82
 
10-14
 
5.27
4.36
 
5-9
 
3.36
3.77
 
0-4
 
2.84
Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[6]

Politika eta administrazioa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2015eko udal hauteskundeetan EAJko Igotz Lopez Torre karguan berretsi zuten. Izan ere, lau urte lehenago bezala, EAJk 7 zinegotzi batu zituen, Bilduk 4, eta gainerako alderdiek bat ere ez.

Zamudioko udalbatza
Alderdia 2015eko maiatzaren 24 2011ko maiatzaren 22
Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
7 / 11
987 (% 55,02)
7 / 11
949 (% 50,97)
EH Bildu*
4 / 11
660 (% 36,79)
4 / 11
548 (% 29,43)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
0 / 11
85 (% 4,74)
0 / 11
126 (% 6,77)
Alderdi Popularra (PP)
0 / 11
26 (% 1,45)
0 / 11
78 (% 4,19)
Ezker Batua (EB)
0 / 11
56 (% 3,01)
* 2011n Bildu koalizioa aurkeztu zen.

Azpiegiturak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garraioa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskotren eragilearen E3 lineak Txorierria eta Bilbo lotzen ditu. Udalerrian hurrengo geltokiak ditu:

Autobusa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bizkaibus hiri-arteko zerbitzuko hurrengo lineak udalerria zeharkatzen dute:

Osasuna

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Teknologia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Zamudioko Begoña Soba[11] hiztunaren pasartea, milizianoek haren familia etxetik bota zutenekoa. Euskal Herriko Ahotsak[12][13] proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Zamudioko euskara mendebaldeko euskararen aldaera bat da. Koldo Zuazoren arabera, sartaldeko azpieuskalkian[12] kokatzen den Txorierriko euskara[13] [14] hitz egiten da bertan. Herriko euskaldun kopurua %47,2 da, eta euskararen erabilera %15.9.

Hedabideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • "Zamudiorain" udal aldizkaria.
  • "Aikor" aldizkaria.

Elkarteak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazki galeria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zamudioztar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 4 5 6 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  3. ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  4. ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  5. ↑ Gaceta de Madrid 120 zk., 1931ko apirilak 30
  6. ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
  7. ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
  8. ↑ <ref> «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  9. ↑ «Euskal AEko biztanleria, lurralde eremuaren eta jaioterriaren arabera-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  10. ↑ «Euskal AEko biztanleria, lurralde eremuaren eta jaioterriaren arabera-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  11. ↑ «Soba Landeta, Begoña - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-07-17).
  12. 1 2 «Sartaldekoa (M) - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-07-17).
  13. 1 2 «Txorierrikoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-07-17).
  14. ↑ «Zamudio - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-07-17).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Zamudio&oldid=11029463"(e)tik eskuratuta