David Lynch

David Lynch
	; Irudi gehiago
	Ahotsa
; Epaimahaiko presidentea Cannesko Zinemaldian	; ; ← Liv Ullmann - Patrice Chéreau →
; Epaimahaiko presidentea Cannesko Zinemaldian
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturak	David Keith Lynch
Jaiotza	Missoula, 1946ko urtarrilaren 20a
Herrialdea	Ameriketako Estatu Batuak
Bizilekua	Sunset Boulevard
Heriotza	Los Angeles, 2025eko urtarrilaren 16a (78 urte)
Hobiratze lekua	Hollywood Forever Cemetery (en)
Heriotza modua	berezko heriotza: birika-enfisema; emphysema (en)
Familia
Aita	Donald Lynch
Ama	Sunny Lynch
Ezkontidea(k)	Peggy Reavey (en) (1967 - 1974); Mary Fisk (en) (1977 - 1987); Mary Sweeney (2006 - 2007); Emily Stofle (en) (2009 - 2023)
Bikotekidea(k)	ikusi Isabella Rossellini;
Seme-alabak	ikusi Jennifer Lynch; Austin Jack Lynch (en) ; Lula Boginia Lynch (en) ; Riley Lynch (en) ;
Haurrideak	ikusi Martha Lynch Levacy (en) ; John Lynch (en) ;
Hezkuntza
Heziketa	George Washington University ; Corcoran School of the Arts & Design (en) ; School of the Museum of Fine Arts (en) ; Francis C. Hammond Middle School (en) ; Pennsylvania Academy of the Fine Arts ; AFI Conservatory (en) ; Cooper Union
Hizkuntzak	ingelesa
Jarduerak
Jarduerak	film-zuzendaria, aktorea, gidoilaria, konpositorea, ahots-aktorea, margolaria, film-muntatzailea, telebista-aktorea, kanta-idazlea, artista bisuala, zinema aktorea, zinema ekoizlea, argazkilaria, errealizadorea, kantugilea, argazki-zuzendaria, musikaria, zinema gidoilaria, idazlea, produktorea eta animatzailea
Altuera	180 zentimetro
Lan nabarmenak	ikusi Blue Velvet; The Elephant Man; Eraserhead; Mulholland Drive; Twin Peaks: Fire Walk with Me (en) ; Lost Highway;
Jasotako sariak	ikusi Ohorezko Legioko ofiziala (2007ko urriaren 1a) ; Goslarer Kaiserring ; Ohorezko Legioko zalduna (2002) ; Saturn Awards (1993) ; Urrezko Lehoia (2006) ; Urrezko Palma (1990) : Wild at Heart; Zuzendari onenaren saria (2001) : Mulholland Drive; César Award for Best Foreign Film (1982) : The Elephant Man; Europako Zinemaren Saria, Europaz kanpoko Film Onenarentzakoa (1999) : The Straight Story; Ohorezko Oscar Saria (2020) ; Eagle Scout ; Sitges Grand Honorary Award (2020) ; César Sariak (1982) ; Golden Lion for Lifetime Achievement (2006) ;
Kidetza	Mendebaldeko Ameriketako Idazleen Elkartea
Mugimendua	surrealismoa
Genero artistikoa	film dramatikoa; Neo-noirra; beldurrezko zinema; psychological thriller film (en) ; thrillerra; psychological horror film (en) ; surrealist film (en) ; zinema independentea; Zinema esperimentala; crime drama film (en) ; psychological drama film (en) ; crime thriller film (en) ; zientzia-fikziozko filma; body horror film (en) ; krimenezko filma; zinema historikoa; historical drama film (en) ; suspense film (en) ; fantasiazko filma; black comedy film (en) ; Kirol-zinema; Film biografikoa
	Fitxategi:Unterschrift David Lynch US-amerikanischer Künstler.png, Künstlersignatur David K Lynch US-amerikanischer multitalentierter Künstler.png

David Keith Lynch (Missoula, Montana, 1946ko urtarrilaren 20a - Los Angeles, 2025eko urtarrilaren 16a) Ameriketako Estatu Batuetako zinema zuzendaria izan zen.

Haren filmak ezagunak dira surrealismo, amets moduko sekuentzia, irudi bitxi eta soinu zainduarengatik. Estatu Batuetako psikologia ikertzen saiatu da, bai hiri txikietakoa (Blue Velvet edo Twin Peaks telesaioan), bai metropoli handienetakoa (Lost Highway edo Mulholland Drive). Estilo arraro hori zela-eta, Mel Brooks ekoizleak "Marteko Jimmy Stewart" deitu zion David Lynchi.

Haren ibilbide luzean zehar, Lynchek narrazio eta irudi estilo propioa garatu zuen, zein mundu osoan ezagutzeko erraza den. Nahiz eta jendetza ez erakarri, kritikagileek beti goraipatu zuen, eta jarraitzale fidelak lortu zituen.

Filmografia

Film luzeak

Taula honetan, Lynchek zuzendutako film bakoitzeko bi aktore, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez) zerrendatu dira:

Urtea	Filma	Aktoreak	Ekoizlea	Izenburuak (es,fr)
0	Ronnie Rocket	Dexter Fletcher, Michael J. Anderson	--
0	Hotel Room	--	--
1967	Six Men Getting Sick	--	--
1968	The Alphabet	--	--
1970	The Grandmother	Richard White	--
1974	The Amputee	David Lynch	--
1977	Eraserhead	Jack Nance, Jeanne Bates	American Film Institute
1980	The Elephant Man	Anthony Hopkins, John Hurt	Brooksfilms	frantsesez: Elephant Man
1984	Dune	Max von Sydow, Kyle MacLachlan	Dino De Laurentiis Company
1986	Blue Velvet	Dennis Hopper, Isabella Rossellini	De Laurentiis Entertainment Group	gaztelaniaz: Terciopelo azul
1988	The Cowboy and the Frenchman	Harry Dean Stanton	--	frantsesez: The Cowboy & the Frenchman
1988	The French as Seen By...	Luigi Comencini, Harry Dean Stanton	--	frantsesez: Les Français vus par les Français
1989	Twin Peaks. Pilot Episode	--	--
1990	Industrial Symphony No. 1	Laura Dern, Nicolas Cage	--	gaztelaniaz: Industrial Symphony No. 1: The Dream of the Brokenhearted frantsesez: Industrial Symphony No. 1: The Dream of the Broken Hearted
1990	Pilot	Kyle MacLachlan, Michael Ontkean	--	frantsesez: Pilote de Twin Peaks
1990	Wild at Heart	Nicolas Cage, Laura Dern	PolyGram Filmed Entertainment	frantsesez: Sailor et Lula
1992	Twin Peaks: Fire Walk with Me	Sheryl Lee, Moira Kelly	Ciby 2000
1995	Premonition Following an Evil Deed	--	--	gaztelaniaz: Premonitions Following an Evil Deed
1995	Lumière and Company	Aidan Quinn, Alan Rickman	--	gaztelaniaz: Lumière y compañía frantsesez: Lumière et Compagnie
1997	Lost Highway	Bill Pullman, Patricia Arquette	Ciby 2000
1999	The Straight Story	Richard Farnsworth, Sissy Spacek	Film4 Productions	frantsesez: Une histoire vraie
2001	Mulholland Drive	Naomi Watts, Laura Harring	StudioCanal
2002	DumbLand	--	Asymmetrical Productions	frantsesez: Dumbland
2002	Darkened Room	Jordan Ladd, Cerina Vincent	--	gaztelaniaz: The Darkened Room
2002	Rabbits	Scott Coffey, Laura Harring	--
2002	The Short Films of David Lynch	--	--
2006	Inland Empire	Jeremy Irons, Justin Theroux	Absurda
2007	To Each His Own Cinema	Antoine Chappey, Audrey Dana	--	gaztelaniaz: Chacun son cinéma frantsesez: Chacun son cinéma
2007	Absurda	--	--
2007	Bug Crawls	--	--
2007	Boat	David Lynch	--
2009	42 One Dream Rush	Tadanobu Asano, Paz de la Huerta	--
2010	Lady Blue Shanghai	Marion Cotillard	Christian Dior
2011	Duran Duran: Unstaged	--	--
2013	Idem Paris	--	--
2014	Twin Peaks: The Missing Pieces	--	--	gaztelaniaz: Twin Peaks: Las piezas perdidas
2017	What Did Jack Do?	--	--	frantsesez: Qu'a fait Jack ?
2018	Ant Head	--	--
2020	The Adventures of Alan R.	David Lynch	--
2020	The Story of a Small Bug	David Lynch	--

Urtea	Filma	Oscarrak		BAFTA		Golden Globe		Canneseko Zinemaldia
Urtea	Filma	Izendapenak	Sariak	Izendapenak	Sariak	Izendapenak	Sariak	Izendapenak	Sariak
1977	Eraserhead
1980	The Elephant Man	8		7	3	4
1984	Dune	1
1986	Blue Velvet	1				2
1990	Wild at Heart	1		1		1		Urrezko Palma	Urrezko Palma
1992	Twin Peaks: Fire Walk with Me							Urrezko Palma
1997	Lost Highway
1999	The Straight Story	1				2		Urrezko Palma
2001	Mulholland Drive	1		2	1	4		Urrezko Palma	Zuzendari onena
2006	Inland Empire

Film laburrak

Urtea	Izenburua
1966	Six Men Getting Sick
1967	Absurd Encounter with Fear
1967	Fictitious Anacin Commercial
1968	The Alphabet
1970	The Grandmother
1974	The Amputee
1988	The Cowboy and the Frenchman
1990	Industrial Symphony No. 1: The Dream of the Broken Hearted
1995	Premonitions Following an Evil Deed
2002	Darkened Room
2006	Ballerina
2007	Boat
2007	Bug Crawls
2008	Scissors
2010	Lady Blue Shanghai

Telebista saioak

Urtea	Izenburua	Atalak
1990–1991	Twin Peaks	30
1992	On the Air	7
1993	Hotel Room	3
2017	Twin Peaks	18

Interneteko saioak

Urtea	Izenburua	Atalak
2002	Rabbits
2002	Dumbland	8
	Out Yonder
2009	Interview Project

Musika bideoak

Urtea	Abestia	Musikaria
1982	"I Predict"	Sparks
1990	"Wicked Game"	Chris Isaak
1992	"Dangerous"	Michael Jackson
1995	"Longing"	Yoshiki
2009	"Shot in the Back of the Head"	Moby

Kanpo estekak

(Ingelesez) Egilearen ataria
(Ingelesez) Lynchen lanen inguruko bibliografia: liburu eta artikuluak, Kaliforniako Unibertsitatea

Datuak: Q2071
Multimedia: David Lynch / Q2071