close
Bước tới nội dung

ASRAAM

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
ASRAAM
BERJAYA
Tên lửa ASRAAM tại triển lãm hàng không Berlin 2006
Loại
Nơi chế tạoVương Quốc Anh
Lược sử hoạt động
Phục vụ1998
Sử dụng bởi
TrậnChiến tranh Nga - Ukraine 2022 (Raven)[1]
Lược sử chế tạo
Nhà sản xuất
Giá thànhHơn £200.000
Các biến thểCommon Anti-aircraft Modular Missile (Sea Ceptor/Sky Sabre)
Thông số
Khối lượng88 kg (194 lb)
Chiều dài2,90 m (9 ft 6 in)
Đường kính166 mm (6,5 in) (Đường kính động cơ)[3]
Đầu nổ10 kg (22 lb) blast/fragmentation
Cơ cấu nổNgòi nổ cận đích laser và chạm nổ
Động cơĐộng cơ tên lửa nhiên liệu rắn hai pha cháy, có xung lực cao đẩy.[4]
Sải cánh450 mm
Tầm hoạt động
  • Không đối không: hơn 25 km[5][6][7]
  • Đất đối không: 15 km[1]
Tốc độ> Mach 3[8]
Hệ thống chỉ đạo
Nền phóng
BERJAYA
Máy bay Typhoon của Không quân Hoàng gia Anh đang bắn tên lửa ASRAAM (2007)
BERJAYA
Hai tên lửa ASRAAM (ở giữa) trên máy bay Typhoon của KQ Hoàng gia Anh (2007)

Advanced Short Range Air-to-Air Missile (ASRAAM) hay Tên lửa không đối không tầm ngắn tiên tiến, còn được biết đến theo định danh của Hoa Kỳ là AIM-132, là một loại tên lửa không đối không tự dẫn hồng ngoại ảnh nhiệt do MBDA UK sản xuất, được thiết kế cho không chiến tầm gần. Nó đang được biên chế trong Không quân Hoàng gia Anh (RAF) để thay thế tên lửa AIM-9 Sidewinder. ASRAAM được thiết kế để cho phép phi công phóng tên lửa rồi cơ động thoát ly trước khi máy bay đối phương có thể tiếp cận đủ gần để khai hỏa. Tên lửa bay với tốc độ trên Mach 3 và có tầm bắn vượt quá 25 kilômét (16 mi).[5][9] Nó có khả năng cơ động tới 50g nhờ lực nâng của thân tên lửa và hệ thống điều khiển bằng cánh đuôi.[9][10][3]

Dự án bắt đầu như một chương trình hợp tác Anh–Đức trong thập niên 1980. Đây là một phần của thỏa thuận rộng lớn hơn, theo đó Hoa Kỳ sẽ phát triển tên lửa AIM-120 AMRAAM cho nhiệm vụ tác chiến tầm trung, trong khi ASRAAM sẽ thay thế Sidewinder bằng một thiết kế nhằm thu hẹp khoảng cách rất lớn về tầm bắn giữa Sidewinder và AMRAAM. Đức rút khỏi chương trình vào năm 1989. Anh tiếp tục phát triển một mình và tên lửa được đưa vào trang bị trong Không quân Hoàng gia Anh từ năm 1998. Hiện nay, ASRAAM đang được đưa vào trang bị trong Không quân Ấn Độ, Không quân Qatar và Không quân Hoàng gia Oman; trước đây nó cũng từng phục vụ trong Không quân Hoàng gia Australia.

ASRAAM cũng là thiết kế cơ sở cho Common Anti-Air Modular Missile (CAMM) được sử dụng bởi Lục quân Anh, Hải quân Hoàng gia Anh và một số lực lượng đồng minh trong vai trò tên lửa phòng không phóng từ mặt đất. Một biến thể phóng từ mặt đất mang tên Raven sử dụng tên lửa ASRAAM đã được phát triển khẩn cấp để trang bị cho Lực lượng Vũ trang Ukraina trong cuộc chiến tranh với Nga.[1]

Lịch sử

[sửa | sửa mã nguồn]

Trong thập niên 1980, các nước NATO đã ký một Bản ghi nhớ thỏa thuận, theo đó Hoa Kỳ sẽ phát triển tên lửa không đối không tầm trung tiên tiến AMRAAM, trong khi Anh và Đức cùng một số nước châu Âu sẽ phát triển một loại tên lửa không đối không tầm ngắn để thay thế Sidewinder. Nhóm phát triển bao gồm Anh (Hawker Siddeley, lúc đó đã đổi tên thành BAe Dynamics) và Đức (Bodensee Gerätetechnik), mỗi bên nắm giữ 42,5% dự án, Canada nắm 10% và Na Uy 5%. Hoa Kỳ đặt định danh cho tên lửa này là AIM-132 ASRAAM.[11]

ASRAAM mới

[sửa | sửa mã nguồn]

Sự suy yếu nhanh chóng và cuối cùng là sự tan rã của Liên Xô vào cuối thập niên 1980 đã làm giảm đáng kể nhu cầu phát triển tên lửa ASRAAM. Tháng 2 năm 1988, Hoa Kỳ đã bắt đầu yêu cầu thay đổi chương trình. Tháng 7 năm 1989, Đức rút khỏi dự án, trên thực tế chấm dứt thỏa thuận. Nhiều lý do được đưa ra, bao gồm sự kết thúc của Chiến tranh Lạnh và việc nhận thức đầy đủ về năng lực của tên lửa Vympel R-73 của Liên Xô, nhưng nhiều nhà bình luận cho rằng đây chỉ là cái cớ che đậy các vấn đề liên quan đến tài chính và phân chia lợi ích công nghiệp quốc phòng.[12]

Điều này khiến Anh trở thành quốc gia duy nhất phụ trách dự án. Anh bắt đầu tái định hình chương trình ASRAAM theo yêu cầu của RAF và mời thầu vào năm 1989. Kết quả là một đầu dò ảnh nhiệt kiểu mảng tiêu diện mới do Hughes phát triển đã được lựa chọn thay cho thiết kế trước đây, giúp cải thiện đáng kể tính năng và khả năng chống đối kháng điện tử. Một cuộc đánh giá tại Anh năm 1990 đã xem xét tên lửa ASRAAM mới, tên lửa MBDA MICA của Pháp và một thiết kế mới của Bodensee Gerätetechnik – phiên bản ASRAAM được tối ưu hóa theo nhu cầu của Đức. Năm 1992, Bộ Quốc phòng Anh tuyên bố ASRAAM chiến thắng cuộc cạnh tranh và việc sản xuất bắt đầu vào tháng 3 cùng năm. Thiết kế của Đức do Diehl BGT Defence phát triển sau này trở thành tên lửa IRIS-T.[11]

Trong khi ASRAAM đang được đưa vào sản xuất, các hoạt động vận động hành lang công nghiệp và chính trị do Hoa Kỳ dẫn đầu gia tăng đáng kể, kết hợp với sự phục hồi của nền kinh tế châu Âu, đã khiến chính phủ Mỹ chấm dứt thử nghiệm vào tháng 6 năm 1996 và rút khỏi chương trình ASRAAM.[13]

Việc phát triển và sản xuất tại Anh vẫn tiếp tục, và những quả ASRAAM đầu tiên được bàn giao cho RAF vào cuối năm 1998. Tên lửa hiện trang bị cho tiêm kích Eurofighter Typhoon của RAF. Nó cũng từng được sử dụng trên các phi đội Harrier GR7 và Panavia Tornado GR4 trước khi các loại máy bay này nghỉ hưu. Tháng 2 năm 1998, ASRAAM được Không quân Hoàng gia Australia lựa chọn để trang bị cho các tiêm kích McDonnell Douglas F/A-18 Hornet sau khi cạnh tranh với các tên lửa Python-4 và AIM-9X Sidewinder;[11] và bắt đầu đi vào biên chế năm 2004.[14] tên lửa chính thức đi vào phục vụ năm 2004. Tháng 3 năm 2009, Không quân Australia đã thực hiện thành công "khóa mục tiêu sau khi phóng" đầu tiên trong biên chế với một tên lửa ASRAAM nhằm vào mục tiêu nằm phía sau máy bay phóng.[15]

Đặc tính

[sửa | sửa mã nguồn]

ASRAAM là tên lửa không đối không tốc độ cao, cực kỳ cơ động và tự dẫn theo bức xạ nhiệt. Được MBDA UK chế tạo, nó được thiết kế theo nguyên lý "bắn và quên".[12] ASRAAM được thiết kế để phát hiện và tấn công mục tiêu ở khoảng cách lớn hơn nhiều, tương đương các phiên bản đầu tiên của AMRAAM, nhằm tiêu diệt đối phương trước khi họ có thể tiếp cận đủ gần để sử dụng vũ khí của mình. Ở khía cạnh này, ASRAAM có nhiều điểm tương đồng với AMRAAM hơn là với các tên lửa hồng ngoại khác, mặc dù nó vẫn duy trì khả năng cơ động cao.

Để cung cấp lực đẩy cần thiết, ASRAAM sử dụng động cơ tên lửa đường kính 16,51 cm, lớn hơn đáng kể so với động cơ đường kính 12,7 cm của Sidewinder và IRIS-T (vốn có nguồn gốc từ tên lửa không điều khiển Zuni của thập niên 1950). Điều này mang lại cho ASRAAM lực đẩy lớn hơn.[6]

Cải tiến chính của ASRAAM là đầu dò ảnh nhiệt sử dụng mảng tiêu diện hồng ngoại (FPA) có độ phân giải 128 × 128, ban đầu do Hughes chế tạo trước khi công ty này được Raytheon mua lại. Đầu dò này có tầm phát hiện xa, khả năng chống đối kháng điện tử cao, khả năng khóa mục tiêu ở góc lệch trục khoảng 90° và có thể chỉ định những bộ phận cụ thể trên máy bay đối phương (như buồng lái, động cơ, v.v.).[16] ASRAAM có khả năng khóa mục tiêu sau khi phóng, mang lại ưu thế rõ rệt khi tên lửa được mang trong khoang vũ khí bên trong như trên F-35 Lightning II. Tuy nhiên, vào năm 2012, yêu cầu mang ASRAAM trong khoang vũ khí của F-35 đã bị hủy bỏ và hiện nay máy bay này chỉ mang ASRAAM ở giá treo bên ngoài.[17] Đầu đạn của ASRAAM được kích nổ bằng ngòi nổ cận đích laser hoặc khi va chạm trực tiếp. Ngòi nổ cận đích laser được lựa chọn vì ngòi nổ vô tuyến dễ bị gây nhiễu bởi các hệ thống tác chiến điện tử của đối phương.[18] Đường kính lớn hơn của ASRAAM cũng tạo thêm không gian cho hệ thống điện tử và máy tính có năng lực xử lý cao hơn, qua đó cải thiện khả năng chống các biện pháp đối kháng so với các tên lửa không chiến khác như AIM-9X.[cần dẫn nguồn]

Phát triển

[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 8 tháng 7 năm 2014, Bộ Quốc phòng Ấn Độ đã ký một hợp đồng trị giá 250 triệu bảng Anh (428 triệu USD) với MBDA để mua 384 quả tên lửa không đối không tầm ngắn ASRAAM để trang bị cho phi đội máy bay SEPECAT/HAL Jaguar và thay thế cho tên lửa Matra Magic R550. Tên lửa ASRAAM đã được Ấn Độ lựa chọn sau cuộc cạnh tranh với tên lửa Python 5 của Rafael vào năm 2012. Trước đó vào năm 2012, Ấn Độ cũng đặt mua 493 tên lửa MBDA MICA để trang bị cho máy bay Dassault Mirage 2000 thay cho tên lửa Matra S-530D và Magic II.[19][20]

Tháng 9 năm 2015, Bộ Quốc phòng Anh ký một hợp đồng trị giá 300 triệu bảng để phát triển một phiên bản tên lửa ASRAAM mới, tấn dụng các công nghệ từ tên lửa CAMM (Common Anti-Air Modular Missile). Phiên bản tên lửa mới sẽ thay thế cho các biến thể cũ hơn sau khi hết hạn sử dụng vào năm 2022. Hợp đồng bổ sung được ký vào tháng 8 năm 2016 trị giá 184 triệu bảng cung cấp thêm tên lửa ASRAAM mới cho máy bay F-35B. Phiên bản mới dự kiến sẽ bắt đầu được trang bị cho máy bay tiêm kích Eurofighter Typhoon từ năm 2018 và trên F-35B từ năm 2022.[7][21][22][Cần cập nhật]

Tháng 2 năm 2017, các cuộc thử nghiệm tên lửa ASRAAM từ tiêm kích F-35 Lightning II đã được tiến hành tại Hoa Kỳ. Đây là lần đầu tiên một tên lửa do Anh phát triển được phóng thành công từ một máy bay Mỹ.[23]

Không quân Ấn Độ cũng thử nghiệm tích hợp tên lửa ASRAAM cho tiêm kích Sukhoi Su-30MKI, và dự kiến sử dụng tên lửa này làm tên lửa tầm ngắn tiêu chuẩn trên các máy bay của Ấn Độ, kể cả HAL Tejas. Thử nghiệm đã hoàn tất vào cuối năm 2019.[24] Bharat Dynamics Limited sẽ đảm nhận sản xuất tên lửa tại nhà máy Bhanoor. Cơ sở này cũng sẽ bảo trì, sửa chữa và đại tu tên lửa ASRAAM.[25]

Các phiên bản của tên lửa ASRAAM

[sửa | sửa mã nguồn]

ASRAAM P3I

[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1995, Hughes Aircraft và British Aerospace đã hợp tác để phát triển "P3I ASRAAM", một phiên bản của tên lửa ASRAAM được đề xuất cho chương trình tên lửa AIM-9X.[cần dẫn nguồn] Cuối cùng tên lửa do Hughes thiết kế đã chiến thắng, sử dụng cùng loại đầu dò nhưng dùng động cơ tên lửa, ngòi nổ và đầu đạn của AIM-9M. Điều này giúp giảm gánh nặng hậu cần và tiết kiệm chi phí do tái sử dụng tối đa các thành phần của AIM-9 vốn còn tới 20.000 quả trong kho vũ khí của Mỹ.[cần dẫn nguồn]

ASRAAM Block 6

[sửa | sửa mã nguồn]

Phiên bản ASRAAM Block 6 được phát triển và biên chế cho tiêm kích Eurofighter Typhoon từ tháng 4 năm 2022,[26] và dự kiến sẽ được trang bị cho Lockheed Martin F-35 Lightning II vào năm 2024. Phiên bản Block 6 được bổ sung thêm các hệ thống phụ mới và cải tiến, thay thế hệ thống làm mát bên ngoài bằng bộ làm mát tích hợp bên trong tên lửa. Đầu dò do Raytheon phát triển đã được thay thế bằng đầu dò mới do Anh tự sản xuất với độ phân giải cao hơn. Phiên bản này không còn sử dụng các linh kiện của Mỹ do đó có thể được xuất khẩu mà không cần sự phê duyệt của Hoa Kỳ.[27][28]

Raven

[sửa | sửa mã nguồn]

Raven là một hệ thống tên lửa phòng không dựa trên tên lửa ASRAAM với tầm bắn khoảng 15 km, được phát triển trong thời gian ngắn để cung cấp cho Ukraina. Hệ thống sử dụng xe Supacat HMT cùng với hai tên lửa ASRAAM.[1]

NGCCM

[sửa | sửa mã nguồn]

ASRAAM đã được lựa chọn làm Next-Generation Close Combat Missile để thay thế tên lửa R-73. Tên lửa sẽ được trang bị cho các phi đội SEPECAT Jaguar và HAL Tejas của Không quân Ấn Độ. Ngày 23 tháng 8 năm 2021, MBDA và Bharat Dynamics Limited (BDL) đã ký thỏa thuận cấp phép để thành lập cơ sở lắp ráp, tích hợp và thử nghiệm trong khu phức hợp của BDL tại Hyderabad. Cơ sở này cũng sẽ cung cấp dịch vụ bảo trì, sửa chữa và đại tu tên lửa ASRAAM.[29]

Tháng 4 năm 2026, Không quân Ấn Độ đã đưa ra các yêu cầu đề xuất để các doanh nghiệp trong nước tham gia tích hợp tên lửa ASRAAM lên 56 máy bay Mikoyan MiG-29UPG, trong đó có 8 chiếc có 2 chỗ ngồi, cũng như lên 74 máy bay Jaguar. ASRAAM sẽ thay thế cho tên lửa R-73 và R.550 Magic vốn trang bị trên hai loại máy bay này.[30]

Common Anti-Air Modular Missile (CAMM)

[sửa | sửa mã nguồn]

Tại Hội nghị DSEi diễn ra vào tháng 9 năm 2007, Bộ Quốc phòng Anh đã thông báo họ đang tài trợ cho MBDA để nghiên cứu một loại tên lửa thay thế cho tên lửa Sea Wolf và Rapier của Hải quân và Lục quân Anh.

Tên lửa Common Anti-Air Modular Missile (CAMM) sẽ chia sẻ một số thành phần với tên lửa ASRAAM bao gồm động cơ tên lửa cùng với đầu đạn và ngòi nổ cận đích của Thales. Tuy nhiên CAMM được trang bị hệ thống điện tử hiện đại hơn, đầu dò radar chủ động và liên kết dữ liệu cho phép hiệu chỉnh đường bay ở giai đoạn giữa hành trình từ nền tảng phóng dưới mặt đất hoặc thậm chí là từ máy bay được trang bị các hệ thống cho phép.[31][32] CAMM bắt đầu được trang bị từ năm 2018 và sau đó đã được xuất khẩu cho 9 quốc gia ở cả phiên bản đất đối không từ hệ thống mặt đất và từ hạm tàu. Từ đó CAMM phát triển thành một họ tên lửa với nhiều phiên bản đang được đặt mua hoặc phát triển thêm.

Xem thêm

[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]

Trích dẫn

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. 1 2 3 4 5 "Raven Ad hoc Air Defence System". ARMADA. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2025.
  2. ↑ "BDL ties up with UK firm to make advanced missiles". The Hindu (bằng tiếng Anh). ngày 17 tháng 8 năm 2021. ISSN 0971-751X. Truy cập ngày 6 tháng 5 năm 2026.
  3. 1 2 Asraam background (PDF), MBDA, bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 10 năm 2013{{Chú thích}}: Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết).
  4. ↑ "Asraam", RAF, MoD, lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 2 năm 2007, truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2014.
  5. 1 2 "ASRAAM". MBDS Systems. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 17 tháng 3 năm 2021.
  6. 1 2 "ASRAAM". Science & Technology (documentary). jaglavaksoldier. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 6 năm 2014. Truy cập ngày 10 tháng 7 năm 2009 – qua YouTube.
  7. 1 2 "MOD signs £184 million contract to secure air-to-air missiles for the F-35B". Royal Navy. ngày 16 tháng 8 năm 2016. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 16 tháng 8 năm 2016.
  8. 1 2 "AIM-132 ASRAAM". FAS. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2011.
  9. 1 2 3 "ASRAAM (pdf)". MBDA Systems. Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 4 năm 2025. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2025.
  10. ↑ "Asraam", Typhoon, Star streak, Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 4 năm 2012.
  11. 1 2 3 Kopp, Carlo (tháng 1 năm 1998). "Matra-BAe AIM-132 ASRAAM: The RAAF's New WVR AAM". Air Power Australia. 4 (4). Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 8 năm 2023. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2011.
  12. 1 2 "Advanced Short Range Air to Air Missile (ASRAAM)". Think Defence (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2018.
  13. ↑ "Hughes wins AIM-9X". Flightglobal (bằng tiếng Anh). ngày 1 tháng 1 năm 1997. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2018.
  14. ↑ "Advanced Short Range Air-to-Air Missile (ASRAAM)". www.airforce-technology.com. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2024.
  15. ↑ "RAAF has successfully fired ASRAAM at a target located behind the wing-line of the 'shooter' aircraft". Your Industry News. ngày 9 tháng 3 năm 2009. Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 6 năm 2017. Truy cập ngày 10 tháng 3 năm 2009.
  16. ↑ "Australian ASRAAM Demonstrate Full Sphere Capability". Defense Update. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2018.
  17. ↑ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên ":0"
  18. ↑ "'Talisman' ADS – БКО 'Талисман'". YouTube. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 11 năm 2015. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2015..
  19. ↑ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên ":2"
  20. ↑ Chandra, Atul (ngày 10 tháng 7 năm 2014). "MBDA signs Indian ASRAAM contract". Flightglobal.com (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2018.
  21. ↑ "Britain Stockpiles New ASRAAM Missiles for the F-35". Defensenews.com. ngày 16 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2016.[liên kết hỏng]
  22. ↑ Larrinaga, Nicholas de (ngày 17 tháng 8 năm 2016). "UK orders ASRAAMs to arm F-35s". IHS Janes. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2016.
  23. ↑ "F-35 Successfully Conducts First Firings of MBDA's ASRAAM". F-35 Lightning II. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 9 năm 2020. Truy cập ngày 5 tháng 9 năm 2018.
  24. ↑ Aroor, Shiv (ngày 31 tháng 1 năm 2019). "EXCLUSIVE: IAF Arming Su-30s With ASRAAMs, May Standardise Missile Across Fleet". Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 14 tháng 3 năm 2019.
  25. ↑ "BDL &MBDA sign agreement to establish Advanced Short Range Air-to-Air Missile facility in India". Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 10 năm 2022. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2022.
  26. ↑ Allison, George (ngày 2 tháng 5 năm 2022). "ASRAAM Block 6 enters service on Typhoon". UK Defence Journal. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2022.
  27. ↑ Allison, George (ngày 22 tháng 10 năm 2021). "ASRAAM Block 6 to enter service on F-35 and Typhoon by 2024". UK Defence Journal. Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2021.
  28. ↑ "ASRAAM Block 6 enters service on Typhoon". ngày 2 tháng 5 năm 2022. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2022.
  29. ↑ "MBDA outlines Indian missile investment plan". Default (bằng tiếng Anh). ngày 23 tháng 8 năm 2021. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2026.
  30. ↑ "New heat-seeking missiles to give IAF Jaguars, MiG-29s greater reach, higher kill probability". The Tribune (bằng tiếng Anh). ngày 15 tháng 4 năm 2026. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2026.
  31. ↑ "Missiles and Fire Support at DSEi 2007", Defense update, Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 9 năm 2008, truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2007.
  32. ↑ "Common Anti Air Modular Missile (CAMM) – Think Defence". thinkdefence.co.uk. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 8 tháng 4 năm 2018.

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=ASRAAM&oldid=75221720”