Çin astronomisi

Çin astrolojisi ile karıştırılmamalıdır.

Tang Hanedanlığı dönemine ait Dunhuang Yıldız Haritaları (yıldız okulları farklı renklerle ayırt ediliyordu: Wu Xian, Gan De ve Shi Shen yıldızları için sırasıyla beyaz, siyah ve sarı. Yıldız haritalarının tamamı 1300 yıldız içeriyor.)

Çin astronomisi, Shang hanedanlığından başlayarak 3000 yılı aşkın bir süre boyunca geliştirilen uzun bir tarihe sahiptir. Eski Çin halkı, MÖ 1300'den itibaren yıldızları tanımlamıştır; daha sonra yirmi sekiz konakta sınıflandırılan Çin yıldız isimleri, Shang Hanedanı'nın ortalarına tarihlenen Anyang'da bulunan fal yazıtlarında bulunmuştur. "Konak" (宿xiù ) sisteminin çekirdeği de bu dönemde, Kral Wu Ding (h. 1250-1192 MÖ) zamanında şekillenmiştir.

Astronomik gözlemlerin ayrıntılı kayıtları Savaşan Devletler Çağı'nda (MÖ dördüncü yüzyıl) başlamıştır. Han Hanedanı (MÖ 202 – MS 220) ve sonraki hanedanlıklarda yıldız kataloglarının yayınlanmasıyla gelişmiştir. Çin astronomisi ekvatoryaldi, kutup çevresindeki yıldızların yakından gözlemlenmesine odaklanmıştı ve zodyak takımyıldızlarının gün doğuş ve batışlarının temel tutulum çerçevesini oluşturduğu geleneksel Batı astronomisinden farklı prensiplere dayanmaktaydı. Joseph Needham, eski Çinlileri İslam astronomlarından önce dünyanın herhangi bir yerinde göksel olayların en ısrarcı ve doğru gözlemcileri olarak tanımlamıştır.

Hint astronomisinin bazı unsurları, Doğu Han Hanedanlığı'ndan (25-220 MS) sonra Budizmin yayılmasıyla Çin'e ulaşmıştır, ancak Hint astronomik düşüncesinin en büyük ölçüde benimsenmesi, çok sayıda Hint astronomun Çin'in başkenti Çang'an'a yerleştiği ve Vajrayana Bhikku ve matematikçi Yi Xing gibi Çinli bilginlerin Hint sistemini öğrendiği Tang Hanedanı (618-907 MS) döneminde gerçekleşmiştir. İslam astronomları, Yuan Hanedanı sırasında Çinli meslektaşlarıyla yakın işbirliği yapmış ve Ming Hanedanı dönemindeki göreceli bir gerileme döneminden sonra, Cizvitlerin misyonlarını kurmasının ardından Batı kozmolojisi ve teknolojisinin etkisiyle astronomi yeniden canlanmıştır. Teleskop, on yedinci yüzyılda Avrupa'dan getirilmiştir. 1669'da Pekin gözlemevi, Ferdinand Verbiest'in yönetiminde tamamen yeniden tasarlanmış ve donatılmıştır. Günümüzde Çin, birçok gözlemevi ve kendi uzay programıyla astronomi alanında aktif olmaya devam etmektedir.

Ünlü Çin astronomlar

• Gan De (MÖ 4. yüzyıl)
• Shi Shen (MÖ 4. yüzyıl)
• Zhang Heng (78 – 139)
• Yu Xi (307 – 345)
• Shen Kuo (1031 – 1095)
• Su Song (1020 – 1101)
• Guo Shoujing (1231 – 1316)
• Xu Guangqi (1562 – 1633)
• Wang Xishan (1628 – 1682)

Kaynakça

Özel

Genel

• Needham, Joseph; Ling, Wang (1995) [1959]. Science and Civilisation in China: Volume 3 (İngilizce). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521058018. 

Konuyla ilgili yayınlar

• Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures, edited by Helaine Selin. Dordrecht: Kluwer, 1997. S.v. "Astronomy in China" by Ho Peng Yoke.
• Sun Xiaochun, "Crossing the Boundaries Between Heaven and Man: Astronomy in Ancient China" in Astronomy Across Cultures: The History of Non-Western Astronomy, edited by H. Selin, pp. 423–454. Dordrecht: Kluwer, 2000.
• Chan Ki-hung: Chinese Ancient Star Map, Leisure and Cultural Services Department, 2002, 962-7054-09-7
• Gems of the ancient Chinese astronomy relics, 962-7797-03-0

Dış bağlantılar

• The Mathematics of the Chinese Calendary by Helmar Aslaksen
• Boundaries Crossing: Western Astronomy in Confucian China, 1600–1800 by Pingyi Chu
• Homepage of the National Astronomical Observatories, Chinese Academy of Sciences
• Chinese astronomy at the University of Maine 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
• Virtual exhibition about Joseph-Nicolas Delisle and oriental astronomy, Paris Gözlemevi'nin dijital kütüphanesi