Henryk Gruth

Henryk Gruth
	; Henryk Gruth (1979)
Data i miejsce urodzenia	2 września 1957 ; Nowy Bytom
Obywatelstwo	polskie
Wzrost	183 cm
Pozycja	obrońca
Kariera seniorska
1970-1980	GKS Katowice
1980-1985	GKS Tychy
1985-1986	ZSC
1986-1988	GKS Tychy
1989-1990	ZSC
1991-1992	GKS Tychy
1993-1994	Tysovia Tychy
Kariera reprezentacyjna
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons

Henryk Jerzy Gruth (ur. 2 września 1957 w Nowym Bytomiu) – polski hokeista, czterokrotny olimpijczyk, trener, działacz hokeja na lodzie

Życiorys

Urodził się w Halembie, wówczas w Nowym Bytomiu^[1] w rodzinie Józefa i Marii z d. Zdebel. Absolwent Liceum Ogólnokształcącego w Rudzie Śląskiej (1976) oraz AWF w Katowicach (1987, kierunek wychowanie fizyczne)^[2].

Jeden z najwybitniejszych zawodników w historii polskiego hokeja na lodzie. Podczas 22 sezonów w polskiej I lidze rozegrał 628 mecze (4. miejsce w klasyfikacji wszech czasów), strzelając 134 gole. W latach 1983 i 1988 zdobywca Złotego Kija dla najlepszego hokeisty w kraju.

W reprezentacji Polski zadebiutował jako 17-letni junior w 1974. W latach 1974-1994 wystąpił 248 razy^[3] (rekordzista kadry), zdobywając 54 bramki i 109 punktów w klasyfikacji kanadyjskiej. Kapitan reprezentacji w latach 1982–1994.

Czterokrotny uczestnik igrzysk olimpijskich: Lake Placid 1980, Sarajewo 1984, Calgary 1988, Albertville 1992. Dwukrotny chorąży polskiej ekipy olimpijskiej: w 1988 i 1992^[4]. Uczestnik 15 turniejów Mistrzostw Świata w latach 1975-1993^[2].

Po wygraniu przez Polskę turnieju mistrzostw świata Grupy B w 1985 i uzyskanym awansie do Grupy A został odznaczony Brązowym Medalem za Wybitne Osiągnięcia Sportowe^[5].

Po zakończeniu czynnego uprawiania hokeja zaczął pracować jako trener. W latach 1994–1996 pełnił funkcję asystenta selekcjonera narodowej kadry Polski Władimira Safonowa, po czym w 1996 wyjechał do Niemiec. W 1997 trafił do Szwajcarii, gdzie początkowo prowadził tamtejsze kluby trzecioligowe i drugoligowe. Ostatecznie trafił do ekstraligowego ZSC w Zurychu, w którym przez trzy lata szkolił pierwszy zespół seniorów, a później zajął się opracowywaniem koncepcji i nadzorowaniem szkolenia młodzieży, trenowaniem grup juniorskich oraz asystowaniem szkoleniowcowi drugiej drużyny seniorów. W sezonie 1994/1995 pełnił funkcję asystenta głównego trenera pierwszej drużyny seniorów, która zdobyła wicemistrzostwo Szwajcarii. Podczas jego pracy drużyna juniorska zdobyła siedmiokrotnie mistrzostwo w lidze Elite A podczas 10 sezonów^[6]. W 2020 zakończył pracę w klubie ZSC i postanowił powrócić do Polski^[7].

Został działaczem samorządowym w Tychach.

27 września 2007 otrzymał tytuł honorowego obywatela Rudy Śląskiej^[8].

W listopadzie wybrany przewodniczącym Rady Programowej PZHL^[9].

Żonaty z Danutą, ojciec trojga dzieci^[2].

Sukcesy

Reprezentacyjne

Awans do mistrzostw świata Grupy A: 1978, 1985, 1987, 1991

Klubowe

Brązowy medal mistrzostw Polski: 1981, 1983 z GKS Tychy
Srebrny medal mistrzostw Polski: 1988 z GKS Tychy
Srebrny medal Nationalliga B: 1989 z ZSC

Indywidualne

Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie 1987#Grupa B:
- Skład gwiazd turnieju^[10]
Mistrzostwa Świata w Hokeju na Lodzie 1989#Grupa A:
- Jeden z trzech najlepszych zawodników reprezentacji w turnieju^[11]

Wyróżnienia

„Złoty Kij”: 1983, 1988
Galeria Sławy IIHF (2006)^[a]

Uwagi

↑ Jako pierwszy i jedyny do tej pory Polak.

Przypisy

↑ Drużyna Gwiazd - Henryk Gruth. sochi2014.iihf.com, 8 lutego 2014. [dostęp 2019-04-03]. (ang.).
1 2 3 Henryk Gruth. olimpijski.pl. [dostęp 2025-05-19].
↑ 292 spotkania, licząc z meczami nieoficjalnymi.
↑ Hockey's flag bearers. sochi2014.iihf.com, 8 lutego 2014. [dostęp 2014-02-08]. (ang.).
↑ Sport. Krótko. „Nowiny”, s. 2, Nr 89 z 17 kwietnia 1985.
↑ «DIE ZSC LIONS SIND MEIN ZWEITES ZUHAUSE». nachwuchs.zsclions.ch, 2020-03-17. [dostęp 2020-03-19]. (niem.).
↑ ŁP: Gruth wraca do Polski. Postanowił przejść na emeryturę. hokej.net, 2020-03-17. [dostęp 2020-03-19].
↑ Honorowi Obywatele Rudy Śląskiej. rudaslaska.pl. [dostęp 2017-01-28].
↑ Henryk Gruth przewodniczącym Rady Programowej PZHL. polskihokej.eu, 2025-11-27. [dostęp 2025-11-28].
↑ Wygrali i wrócili do gr. „A”. „Nowiny”, s. 2, Nr 82 z 7 kwietnia 1987.
↑ Sport. Z różnych dyscyplin. Puchar „fair play” dla polskich hokeistów. „Nowiny”. Nr 102, s. 2, 3 maja 1989.

Linki zewnętrzne

Biografia na stronie PZHL

[12] Jako pierwszy i jedyny do tej pory Polak.

[1] Drużyna Gwiazd - Henryk Gruth. sochi2014.iihf.com, 8 lutego 2014. [dostęp 2019-04-03]. (ang.).

[pkol-2] 1 2 3 Henryk Gruth. olimpijski.pl. [dostęp 2025-05-19].

[3] 292 spotkania, licząc z meczami nieoficjalnymi.

[4] Hockey's flag bearers. sochi2014.iihf.com, 8 lutego 2014. [dostęp 2014-02-08]. (ang.).

[5] Sport. Krótko. „Nowiny”, s. 2, Nr 89 z 17 kwietnia 1985.

[6] «DIE ZSC LIONS SIND MEIN ZWEITES ZUHAUSE». nachwuchs.zsclions.ch, 2020-03-17. [dostęp 2020-03-19]. (niem.).

[7] ŁP: Gruth wraca do Polski. Postanowił przejść na emeryturę. hokej.net, 2020-03-17. [dostęp 2020-03-19].

[8] Honorowi Obywatele Rudy Śląskiej. rudaslaska.pl. [dostęp 2017-01-28].

[9] Henryk Gruth przewodniczącym Rady Programowej PZHL. polskihokej.eu, 2025-11-27. [dostęp 2025-11-28].

[10] Wygrali i wrócili do gr. „A”. „Nowiny”, s. 2, Nr 82 z 7 kwietnia 1987.

[11] Sport. Z różnych dyscyplin. Puchar „fair play” dla polskich hokeistów. „Nowiny”. Nr 102, s. 2, 3 maja 1989.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[a]

Bramkarze	Tadeusz Słowakiewicz Andrzej Tkacz
Obrońcy	Marian Feter Henryk Gruth Andrzej Iskrzycki Adam Kopczyński Marek Marcińczak Jerzy Potz Andrzej Słowakiewicz
Napastnicy	Józef Batkiewicz Stefan Chowaniec Mieczysław Jaskierski Tadeusz Obłój Jan Piecko Andrzej Rybski Jan Szeja Leszek Tokarz Andrzej Zabawa Walenty Ziętara Karol Żurek
Trener	Anatolij Jegorow

Bramkarze	Andrzej Tkacz Henryk Wojtynek
Obrońcy	Robert Góralczyk Henryk Gruth Kordian Jajszczok Marek Marcińczak Jerzy Potz Andrzej Szczepaniec Stanisław Szewczyk
Napastnicy	Stefan Chowaniec Mieczysław Jaskierski Wiesław Jobczyk Leszek Kokoszka Ryszard Nowiński Henryk Pytel Józef Stefaniak Zdzisław Włodarczyk Andrzej Zabawa Walenty Ziętara Karol Żurek
Trener	Józef Kurek, asystent: Emil Nikodemowicz

Bramkarze	Walery Kosyl Andrzej Tkacz
Obrońcy	Robert Góralczyk Andrzej Iskrzycki Kordian Jajszczok Marek Marcińczak Jerzy Potz Andrzej Słowakiewicz
Napastnicy	Stefan Chowaniec Mieczysław Jaskierski Wiesław Jobczyk Marian Kajzerek Leszek Kokoszka Tadeusz Obłój Henryk Pytel Andrzej Zabawa Walenty Ziętara Karol Żurek
Trener	Józef Kurek

Bramkarze	1Henryk Wojtynek 23Tadeusz Słowakiewicz
Obrońcy	2Andrzej Chowaniec 3Andrzej Słowakiewicz 4Andrzej Iskrzycki 5Henryk Janiszewski 6Henryk Gruth 20Jerzy Potz 25Marek Marcińczak
Napastnicy	7Stefan Chowaniec 9Tadeusz Obłój 11Józef Batkiewicz 12Walenty Ziętara 14Leszek Tokarz 15Andrzej Zabawa 16Henryk Pytel 17Mieczysław Jaskierski 19Tadeusz Watychowicz 22Andrzej Małysiak 24Jan Piecko
Trener	Slavomír Bartoň

Bramkarze	1Henryk Wojtynek 2Henryk Buk
Obrońcy	3Andrzej Słowakiewicz 4Andrzej Iskrzycki 5Henryk Janiszewski 6Henryk Gruth 14Andrzej Janczy 20Jerzy Potz 21Andrzej Chowaniec 25Marek Marcińczak
Napastnicy	7Stefan Chowaniec 8Wiesław Jobczyk 9Tadeusz Obłój 11Jan Szeja 12Walenty Ziętara 13Leszek Kokoszka 15Andrzej Zabawa 16Henryk Pytel 17Mieczysław Jaskierski 18Leszek Tokarz 22Andrzej Małysiak 24Jan Piecko
Trener	Slavomír Bartoň