Avril

Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda

Personifegazzion del mes de avril, Joachim von Sandrart

Avril (parnonzia: /aˈvriːl/) l’è el quart mes de l’ann ind i lunari sgiulian e gregorian. El gh’ha 30 dì. Avril l’è sozziad con la seson de la primavera ind l’emisferi boreal, e con l’autoven in chell austral, indova occiover l’è el sò equivalent, e vizzeversa.

I Roman chell mes chì el ciamaven Aprilis, ma de indova el vegna sgiò el nom l’è minga zert. L’ideja tradizzional l’è ch’el rivi del verb aperire (‘dervì’), un’allusion al sò vesser la seson indova i arbor e fior tachen a dervìss. Desgià che i Roman gh’haveven l’us de dedegàgh i sò mis a di deitaa, avril l’era sacher a la Vener, e i sò Veneralia vegneven zelebrad propri al prim de avril. Gh’è anca pœu dei ipotes che el nom de Aprilis in orisgen l’era Aphrilis, e donca conness a la deja grega Afrodita. Avril l’era el segond mes ind el lunari roman, inanz che el Numa Pompili el sgiontass Ianuarius e Februarius ind el 700 iEC. Apœus a chesta introduzzion, l’è vegnud el quart mes de l’ann.

Ind la Roma antiga, i feste di Cerealia se faseven per set dì adree a la metaa de avril, ma es sa minga la data sgiusta. Anca i Feriae Latinae se tegneven in avril, ancaben che la data la mudass. Oltre zelebrazzion toveven denter i Veneralia – 1 de avril – i Megalesia – del 10 al 16 – Fordicidia – el 15 – i Parilia – el 21 – i Vinalia Urbana – el 23 – i Robigalia – el 25 – e i Serapia – el 25. I Floralia se faven del 27 de avril duranta l’etaa republegana, e indaven inanz infina al 3 de masg.

I Anglo-sassen avril el ciamaven ēastre-monaþ, e l’era dedegad a la deja Eostre, che la vegneva festesgiada propri in chell mes chì.

La preja zodiegal de avril a l’è el diamant. El fior l’è la margarita. I sò segn zodiegai inn monton – infina al 19 de avril – e tor – del 20 inanz.

Proverbi

• April n’ha trenta, e se piovess trentun, farav dagn a nissun;
• April gnanca un fil, masg adsg, sgiugn pœu fa quell che te vœu’;
• April fa el fior, masg el gh’ha l’onor.

Olter proget

Altri progetti

• Wikiquote
• Wikimedia Commons
• Wikivoyage

• Wikiquote el gh'ha dent citazzion de o su avril
• Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su avril
• Wikivoyage el gh'ha dent Informazzion turisteghe su avril