Tunisia

	Nome orixinal تونس (ar) ; الجمهورية التونسية (ar) ; Republic of Tunisia (en) ; Tunisia (en) ; Tunisia (ms) ; Republik Tunisia (ms)
	Nome oficial Republic of Tunisia (en) ; تونس (ar) ; Republik Tunisia (ms) ; Tunisia (en) ; الجمهورية التونسية (ar) ; République tunisienne (fr) ; Tunisia (ms)

Tunisia
	Nome orixinal تونس (ar) ; الجمهورية التونسية (ar) ; Republic of Tunisia (en) ; Tunisia (en) ; Tunisia (ms) ; Republik Tunisia (ms)
	Nome oficial Republic of Tunisia (en) ; تونس (ar) ; Republik Tunisia (ms) ; Tunisia (en) ; الجمهورية التونسية (ar) ; République tunisienne (fr) ; Tunisia (ms)
	Instancia de país; república; estado soberano; país mediterráneo
	Parte de lista negra dos paraísos fiscais da Unión Europea
	Epónimo Tunes
	Texto lema حرية، نظام، عدالة; Rhyddid, urddas, cyfiawnder, a threfn
	Himno Humat al-Hima (pt) (1987 - )
Características
	Caracterizado por país libre
	Cultura Cultura da Tunísia (pt)
	Grupo cultural pobo árabe; pobos europeos; pobo xudeu
	Lingua oficial lingua árabe
	Lingua usada Árabe tunisiano; Língua Franca Mediterrânea (pt) ; árabe estándar moderno; Sened (en) ; Judeo-Tunisian Arabic (en) ; lingua inglesa; Língua de Sinais da Tunísia (pt) ; lingua árabe; Matmata Berber (en) ; Jerba Berber (en) ; lingua francesa; lingua malaia
	Forma de goberno república parlamentaria; semipresidencialismo
	Economía economía de Tunisia
	Moeda dinar tunisiano
Implicados
	Xefe de estado Cargo: Presidente da Tunísia (pt) ; Kais Saied (2019 - ); Zine el-Abidine Ben Ali (1987 - 2011); Habib Bourguiba (1957 - 1987); Lamine bey o Amin bey (1956 - 1957); Fouad Mebazaâ (pt) (2011 - 2011); Beji Caid el Sebsi (2014 - 2019); Moncef Marzouki (2011 - 2014); Mohamed Ennaceur (2019 - 2019)
	Xefe do goberno Cargo: Primeiro-ministro da Tunísia (pt) ; Sarra Zaafrani Zenzri (2025 - ); Elyes Fakhfakh (pt) (2020 - 2020); Hichem Mechichi (pt) (2020 - 2021); Najla Bouden Romdhane (2021 - 2023); Ahmed Hachani (pt) (2023 - 2024); Youssef Chahed (pt) (2016 - 2020); Ali Laarayedh (en) (2013 - 2015); Hamadi Jebali (pt) (2011 - 2013); Habib Essid (pt) (2015 - 2016); Mehdi Jomaa (pt) (2014 - 2015); Kamel Madouri (pt) (2024 - 2025)
	Órgano lexislativo Assembly of the Representatives of the People (en)
	Órgano executivo Government of Tunisia (en)
	Membro de Organización das Nacións Unidas; Unión para o Mediterráneo; Organización para a Prohibición de Armas Químicas; Banco Africano de Desenvolvemento; Corporación Financeira Internacional; Axencia Multilateral de Garantía de Investimentos; Asociación Internacional de Fomento; Organización das Nacións Unidas para a Educación, a Ciencia e a Cultura; Unión Internacional de Telecomunicacións; Organización Mundial de Alfándegas; Unión Postal Universal; Organización Mundial da Saúde; Organización Meteorolóxica Mundial; Banco Internacional de Reconstrución e Fomento; Centro Internacional de Arranxo de Diferenzas Relativas a Investimentos; Organización Mundial da Propiedade Intelectual; Organización da Conferencia Islámica; Francofonía; Unión do Maghreb Árabe; Organización Mundial do Comercio; Unión Africana; Liga Árabe; Organización Marítima Internacional; Organización de Aviación Civil Internacional; Organización Mundial do Turismo; Axencia Internacional da Enerxía Atómica; Fondo Monetario Internacional; Fondo Árabe para o Desenvolvemento Económico e Social; Organización Internacional de Protección Civil; Tratado de non proliferación de armas nucleares; Fondo Monetario Árabe; Operación Híbrida da Unión Africana e as Nacións Unidas en Darfur; Banco Árabe para o Desenvolvemento Económico en África; Interpol; Grupo para as observacións da Terra; Comunidade dos Estados do Sahel-Saara (pt) ; Organización Hidrográfica Internacional; Área Continental Africana de Libre Comercio
	Banco central Banco Central da Tunísia (pt)
Datas
	Fundación / creación 20 de marzo de 1956
	Día festivo Isra e Miraj (27 Rajab); Eid al-Fitr (2 Shawwal); Evacuation Day (en) (15 de outubro); National Women's Day (en) (13 de agosto); Mawlid (12 Rabi' al-awwal); Eid al-Adha (10 Dhu al-Hijjah); Aninovo (1 de xaneiro); Día Internacional dos Traballadores (1 de maio); Ano novo musulmán (1 Muharam); Events of 9 April 1938 (en) ; Revolução de Jasmim (pt)
1952
Historia
1952	Acontecementos importantes
1952	Tunisian independence (en)
2010	Revolução de Jasmim (pt)
	Historia história da Tunísia (pt)
	Precedido por Beylik of Tunis (en) (1705 - 1881)
	Substitúe Protetorado Francês da Tunísia (pt) (1881 - 1956)
	Premios e distincións The Economist country of the year (en) (17 de decembro de 2014)
Localización
	País Tunisia
	Xeografía xeografía de Tunisia
	Bañado por mar Mediterráneo
	Situado na entidade xeográfica África do Norte
	Continente África
	Capital Tunes
	Comparte fronteira con Libia; Alxeria
	Contén división administrativa Gafsa (pt) ; Gabès (pt) ; Ariana (pt) ; Sfax (pt) ; Monastir (pt) ; Gobernación de Nabeul; Sidi Bou Said (pt) ; Siliana (pt) ; gobernación de Sousse; Médenine (pt) ; Tozeur (pt) ; Tataouine (pt) ; Mahdia (pt) ; Kef (pt) ; Manouba (pt) ; Bizerte (pt) ; Ben Arous (pt) ; Béja (pt) ; Túnis (pt) ; Jendouba (pt) ; Kasserine (pt) ; Kairouan (província) (pt) ; Kebili (pt) ; Zaghouan (pt)
OpenStreetMap
	Coordenadas 34°N 10°L / 34, 10
Cifras e dimensións
	Poboación 11.565.204 (2018); 11.304.500 (2016); 11.532.127 (2017); 10.982.754 (2014); 11.972.169 (2024)
	Poboación feminina 6.086.590 (2019); 6.148.895 (2020); 6.205.901 (2021); 6.257.745 (2022); 6.066.298 (2024)
	Poboación masculina 5.962.724 (2019); 6.012.828 (2020); 6.057.044 (2021); 6.098.372 (2022); 5.905.871 (2024)
	Poboación rural 3.704.682 (2019); 3.701.056 (2020); 3.692.618 (2021); 3.680.393 (2022)
	Poboación urbana 8.344.632 (2019); 8.460.667 (2020); 8.570.328 (2021); 8.675.724 (2022)
	Número de fogares 3.472.188 (2024)
	Índice desenvolvemento humano 0,731 (2021); 0,576 (1990); 0,581 (1991); 0,588 (1992); 0,594 (1993); 0,604 (1994); 0,611 (1995); 0,62 (1996); 0,627 (1997); 0,639 (1998); 0,65 (1999); 0,658 (2000); 0,665 (2001); 0,67 (2002); 0,677 (2003); 0,687 (2004); 0,694 (2005); 0,7 (2006); 0,706 (2007); 0,711 (2008); 0,715 (2009); 0,72 (2010); 0,722 (2011); 0,724 (2012); 0,727 (2013); 0,73 (2014); 0,733 (2015); 0,737 (2016); 0,74 (2017); 0,743 (2018); 0,745 (2019); 0,737 (2020)
	Índice desenvolvemento humano desigualdade 0,588 (2021); 0,565 (2012); 0,567 (2013); 0,569 (2014); 0,572 (2015); 0,575 (2016); 0,578 (2017); 0,596 (2018); 0,598 (2019); 0,592 (2020)
	Taxa desemprego 13 % (2014)
	Taxa nataliade 17,215 (2019); 16,628 (2020); 16,093 (2021); 15,6 (2022)
	Taxa mortandade 6,145 (2019); 6,752 (2020); 7,884 (2021); 7,601 (2022)
	PIB nominal 46.687.298.709 $ (2021); 46.664.948.952 $ (2022)
	Taxa imposto sobre valor engadido 18 %
	Superficie 163.610 km²
	Punto máis alto 1.544 m Djebel Chambi (pt)
	Punto máis baixo −17 m Shatt al Gharsah (en)
	Fuso horario UTC+01:00 (horario estándar); Tempo central europeo (horario estándar); UTC+02:00 (horario de verán); Africa/Tunis
	Esperanza de vida 75,731 a; 74,793 a; 74,695 a; 74,595 a; 74,9 a; 75,167 a; 75,023 a; 75,335 a; 75,525 a; 74,483 a; 74,2 a; 73,155 a; 72,883 a; 74,352 a; 73,402 a; 73,836 a; 73,629 a; 74,026 a; 35,52 a
OpenStreetMap
Códigos e identificadores
OpenStreetMap
OpenStreetMap	192757
VIAF	134854386
ISNI	0000000121102127
TasteAtlas	tunisia
Freebase	/m/07fj_
MeSH	D014416
Fontes e ligazóns
	Prefixo telefónico +216
	Teléfono de emerxencia 190, 198 (pt) , 193 e 197 (en)
	Dominio .tn
	Descrito pola fonte Enciclopedia Xudía de Brockhaus e Efron "Q21088358 "; Encyclopædia Britannica "1911 Encyclopædia Britannica/Tunisia (en) "; Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron "Q21088356 "; Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron "Q21088362 "; Dicionario Enciclopédico Granat "Q112762150 " ;
	Wikidata G:Commons C:Commons

Tunisia^[1]^[2] (en árabe : al-Jamhuriya at-Tunisia, الجمهورية التونسية), é un país árabe de África do norte, limitado polo Mediterráneo. É un país do Magreb, coma Marrocos, Mauritania, Alxeria e Libia. Situada no norte do país, a súa capital é Tunes.

Coa independencia o 20 de marzo do 1956, unha asemblea constituínte foi elixida, que aboliu a monarquía bey da dinastía huseinita no poder desde 1705 e proclamou a república o 25 de xullo do 1957 con Habib Bourguiba coma presidente.

Tunisia é un destino popular dos turistas europeos que visitan Hamamato, Monastir, Souse e o Porto El-Kantaoui, o deserto do Sáhara no sur, e os sitios arqueolóxicos coma Cartago ou Dougga.

Historia

Tunisia está poboada desde a prehistoria. Os seus primeiros habitantes coñecidos son os bérberes.

814 A.C.: Fundación de Cartago por colonos fenicios, conducidos pola raíña Dido. A nova cidade desenvólvese axiña, converténdose nunha potencia que inqueda a Roma.
264 - 146 A.C.: Tres guerras contra Roma, pasadas á posteridade baixo o nome das guerras púnicas, dando lugar, entre outras, á fantástica expedición conducida por Haníbal que atravesa os Alpes cos seus elefantes (218 - 202 A. C). Estas guerras rematan coa derrota de Cartago.
146 A.C. - 439: Establecemento da primeira colonia romana, Africa. O país coñece unha grande prosperidade. Desenvólvense a agricultura e a urbanización.

Vándalos e Bizantinos

439: Conquista de Cartago polos Vándalos.
533: Toma de Cartago polos Bizantinos.

Era árabe-musulmá

647-698: Comezo da era árabe-musulmá. Fundación de Kairouan por Oqba Ibn Nafaa (en 670) e toma de Cartago polos árabes no 698.
800-909: Expansión do islam e establecemento da dinastía dos Aghlabidos (construción da mesquita de Zitouna de Tunis). Kairouan é entón o centro político e intelectual do Magreb.
909-1159: Dinastías fatimida e zirida. Mahdia, fundada en 921, convértese na capital do país.
1159-1230: Os Almohades unen os país do Magreb e a Andalucía musulmá.
1236: Os Hafsides, vasalos dos Almohades, decláranse independentes e fundan unha nova dinastía en Tunisia que reina ata o 1574.
1574: A Tunisia é anexada ao Imperio Otomán.
1705: Fundación da dinastía huseinita (botada o 25 de xullo do 1957).

Protectorado francés

1881-1956: Protectorado francés, establecido o 12 de maio de 1881. A resistencia anticolonial dura durante practicamente a totalidade dos 75 anos da dominación francesa.

Independencia

O 20 de marzo de 1956 Tunisia obtén a independencia. O 25 de xullo de 1957 proclamouse a república, nomeándose a Habib Bourguiba presidente da Tunisia independente.

O 1 de xuño de 1959 adoptouse a primeira constitución republicana.

O 15 de outubro de 1963 as tropas francesas evacuaron Bizerte, a súa última base no país.

O 7 de novembro de 1987 o primeiro ministro Zina el-Abidina Ben Ali depuxo o presidente Bourguiba, xulgado por incapacidade de continuar as súas funcións.

O 14 de xaneiro de 2011 un levantamento popular depuxo o presidente Ben Ali e mandouno ao exilio a Arabia Saudita.

División administrativa

Tunisia atópase dividida en 24 provincias:

As provincias están divididas en 264 " delegacións" ou "distritos" (mutamadiyat), e subdivididos en municipios (shaykhats' ') e sectores (imadats).

Política

Gobernantes dende 1957:

Habib Bourgiba (1957-1987)
Zine al-Abidine Ben Alí (1987-2011)

Xeografía

Artigo principal: Xeografía de Tunisia.

Economía

Artigo principal: Economía de Tunisia.

Notas

↑ Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para tunisiano.
González Rei, Begoña (2004). Ortografía da lingua galega. A Coruña: Galinova Editorial. ISBN 84-9737-041-4.
↑ López Martínez, María Cruz (2005). Gran dicionario século 21 da lingua galega. Editorial Galaxia. p. 1446. ISBN 9788482893419.

[1] Definicións no Dicionario da Real Academia Galega e no Portal das Palabras para tunisiano.
González Rei, Begoña (2004). Ortografía da lingua galega. A Coruña: Galinova Editorial. ISBN 84-9737-041-4.

[2] López Martínez, María Cruz (2005). Gran dicionario século 21 da lingua galega. Editorial Galaxia. p. 1446. ISBN 9788482893419.

[1]

[2]

v c e Membros da Liga Árabe
Membros	Arabia Saudita • Alxeria • Bahrain • Comores • Djibuti • Exipto • Emiratos Árabes Unidos • Iemen • Iraq • Xordania • Kuwait • Líbano • Libia • Mauritania • Marrocos • Omán • Palestina • Qatar • Siria (suspensa) • Somalia • Sudán • Tunisia
Observadores	Brasil · Eritrea · India · Venezuela
Membro dun acordo bilateral de cooperación	Cidade do Vaticano