Oranĝgorĝa kotingo

Kiel legi la taksonomionOranĝgorĝa kotingo
	; Plenkreskulo en Brazilo
Biologia klasado
Regno:	Animalia - animaloj;
Filumo:	Chordata - ĥorduloj;
Klaso:	Aves - birdoj;
Ordo:	Passeriformes - paseroformaj;
Familio:	Cotingidae - kotingedoj;
Genro:	Pyroderus;
Specio:	P. scutatus - oranĝgorĝa kotingo;
Dunomo
	Pyroderus scutatus; (Shaw, G, 1792)
Konserva statuso
	; Konserva statuso: Malplej zorgiga
Natura arealo Ĉiujare ĉeestanta; Natura arealo Ĉiujare ĉeestanta;
Subspecioj
	P. s. occidentalis Chapman, FM, 1914; P. s. granadensis (de Lafresnaye, NFAA, 1846); P. s. orenocensis (de Lafresnaye, NFAA, 1846); P. s. masoni Ridgway, R, 1886; P. s. scutatus (Shaw, G, 1792);
Sinonimoj
	Coracias scutata (pranomo); Coracina scutata; Corvina rubricollis; Pyroderus granadensis;
Aliaj Vikimediaj projektoj
	Sistematiko en Vikispecioj
	Komunejo pri Oranĝgorĝa kotingo
	v • d • r

La oranĝgorĝa kotingo^[1] (latine Pyroderus scutatus) estas birdospecio el la familio de kotingedoj. Ĝi estas la ununura specio de la genro Pyroderus. Ĝi havas 5 subspeciojn troviĝantajn en Sudameriko.

Taksonomio

Laŭ AviList^[2], jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu specio, kaj ties Esperantaj nomoj^[1]:

Passeriformes - paseroformaj
- Cotingidae - kotingedoj
  - Pyroderus Gray, GR, 1840
    - Pyroderus scutatus (Shaw, G, 1792) - oranĝgorĝa kotingo
      - Pyroderus scutatus occidentalis Chapman, FM, 1914
      - Pyroderus scutatus granadensis (de Lafresnaye, NFAA, 1846)
      - Pyroderus scutatus orenocensis (de Lafresnaye, NFAA, 1846)
      - Pyroderus scutatus masoni Ridgway, R, 1886
      - Pyroderus scutatus scutatus (Shaw, G, 1792)

Etimologio

La scienca genra nomo Pyroderus estas kunmetaĵo de 2 antikvaj grekaj vortoj, πῦρ, πυρός (pur, puros = "fajro") kaj δέρη (dere = "kolo, gorĝo"), pro la oranĝkolora plumaro ĉe la gorĝo kaj brusto de tiu specio^[3].

La specia epiteto scutatus estas latina vorto signifanta "ŝildohava", ankaŭ pro la kolora makulo de la plumaro ĉe la gorĝo kaj brusto, kiu pensigas al ŝildo^[3].

Aspekto

Ĝi havas relative tre palbluetan bekon, kaj la plumaro estas ĉefe nigra, sed kun obtuze bruna ĝis brile oranĝ-karmezina makulo sur la gorĝo depende de la subspecio,^[4] (tiel supraĵe simila al la pli malgranda masklo de purpurgorĝa kotingo). Kelkaj subspecioj havas brunajn subpartojn. Maskloj kolektiĝas en izolaj masklarejoj kie ili krias por allogi la pli malgrandajn, sed alie similajn, inojn.^[5]

Estas diferencoj en la diversaj subspecioj.

Disvastiĝo kaj habitato

La oranĝgorĝa kotingo troviĝas en Gujano, Venezuelo, Kolombio, Peruo, sudeosta Brazilo kaj apudaj sudeosta Paragvajo kaj nordeosta Argentino. Ĝi vivas en arbaroj kaj arbarlimoj, ĉefe humidaj kaj montarbaroj^[3].

Referencoj

Portalo pri Birdoj

1 2 Ornitologia taksonomio.
↑ AviList v2025, konsultita la 23-an de feb. 2026.
1 2 3 Birds of the World, Red-ruffed Fruitcrow.
↑ Muir, James A.; Licata, Diane; Martin, Thomas E. (December 2008). "Reproductive Biology of the Red-ruffed Fruitcrow (Pyroderus scutatus granadensis)". The Wilson Journal of Ornithology. 120 (4): 862–867. doi:10.1676/07-008.1. ISSN 1559-4491. S2CID 17374949.
↑ (2021) “A global analysis of song frequency in passerines provides no support for the acoustic adaptation hypothesis but suggests a role for sexual selection”, Ecology Letters 24 (3), p. 477–486. doi:10.1111/ele.13662. 229176172.

[OT-1] 1 2 Ornitologia taksonomio.

[AviList-2] AviList v2025, konsultita la 23-an de feb. 2026.

[BOTW-3] 1 2 3 Birds of the World, Red-ruffed Fruitcrow.

[:1-4] Muir, James A.; Licata, Diane; Martin, Thomas E. (December 2008). "Reproductive Biology of the Red-ruffed Fruitcrow (Pyroderus scutatus granadensis)". The Wilson Journal of Ornithology. 120 (4): 862–867. doi:10.1676/07-008.1. ISSN 1559-4491. S2CID 17374949.

[Mikula-5] (2021) “A global analysis of song frequency in passerines provides no support for the acoustic adaptation hypothesis but suggests a role for sexual selection”, Ecology Letters 24 (3), p. 477–486. doi:10.1111/ele.13662. 229176172.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]