Kurgano (urbo)

Premioj
	• Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo vd

Ĝemelurboj
	Appleton (en) ; Rufina ; Yulin vd

Kurgano
urbo ; urbego vd
Flago	Blazono
Administrado
Ĝemelurboj
	Appleton (en) ; Rufina ; Yulin vd
Poŝtkodo	640000–640032
En TTT	Oficiala retejo [+]
Urbestro	MIHAIL ZAVOZIN SOLDATOV
Demografio
Loĝantaro	300 763 (2025) [+]
Loĝdenso	765 loĝ./km²
Geografio
Geografia situo	55° 26′ N, 65° 20′ O (mapo)55.44083333333365.341111111111Koordinatoj: 55° 26′ N, 65° 20′ O (mapo) [+]
Alto	75 m [+]
Areo	393 km² (39 300 ha) [+]
Horzono	UTC+05:00 [+]
Kurgano (Kurgana provinco)
	Situo de Kurgano
	Kurgano (Kurgano)
	Situa mapo de Kurgano
Alia projekto
	Vikimedia Komunejo Kurgan, Kurgan Oblast [+]
Premioj
	• Ordeno de Laborista Ruĝa Standardo vd
	v • d • r

Ĉi tiu artikolo temas pri rusia urbo. Por praa stepa tombejo rigardu la paĝon Kurgano.

Kurgano (ruse Курган) estas urbo en Rusio, la ĉefurbo de Kurgana provinco, troviĝanta sur la maldekstra bordo de la rivero Tobolo, proksimume 100 km for de la landlimo kun Kazaĥio. Ĝi estas unu el la plej malnovaj urboj en Uralo.

Demografio

loĝantaro : 146 mil (1959);
361,5 mil (en la aglomeraĵo en 2001).

Nomo

Jare 1662 sur la loko de nuna Kurgano estis fondita fortikigita vilaĝo "Carjovo Gorodiŝe" (ruse Царёво городище, do iama cara fortikaĵo). Nomo de urbo Kurgano estis donita laŭ apude situanta kurgano, kiun en la rusa antaŭe oni ofte nomis gorodiŝĉe (ruse городище).

En 1862–1863 la kurgano estis priskribita de la loka historiisto kaj etnologo Nikolaj Abramov, samtempe klariginta devenon de la urba blazono:

„ Курган этот имеет в окружности, при подошве, около 80 саж., был конической фигуры и довольно значительной высоты, так что в настоящее время при замечаемой осадке кажется до четырех сажен, перпендикулярную же высоту его можно определить до семи сажен. С уступкою на 8 арш. его окружают вал и ров, из них первый во второй половине прошлого столетия был вышиной около 1½ саж., судя по этому и ров должен иметь соответствующую глубину. Вся окружность рва около 120 саж.; вход к кургану был с северной стороны. Коническая фигура его впоследствии изменена кладоискателями, или так называемыми бугровщиками, и особенно вершина его, по приказанию коменданта князя Мещерского, в конце первой половины XVIII ст., срыта и в ней выкопана глубокая яма, для отыскания клада. Рядом с Царевым-курганом к северу находится другой курган, меньшего объема, кажущийся вышиною около 4 арш., так же, как и первый, окружен был валом и рвом. В этих курганах будто бы кладоискателями вырываемы были разные серебряные вещи, что и было поводом дать Кургану герб: "в зеленом поле два серебряных кургана". ”		„ Tiu ĉi kurgano havas grandecon cirkle, ĉe la bazo, proksimume 80 saĵenoj [170,69 m], havis konusan formon kaj sufiĉe grandan altecon, tiel ke nuntempe post rimarkinda malleviĝo ĝi aspektas alta ĝis 4 saĵenoj [8,53 m], ĝian perpendikularan altecon oni povas taksi je ĝis 7 saĵenoj [14,94 m]. Je distanco 8 arŝinoj [5,69 m] ĝin ĉirkaŭas tera remparo kaj ĉirkaŭfosaĵo, la unua el kiuj en la dua duono de la antaŭa jarcento havis altecon proksimume 1½ saĵenoj [3,2 m], konsiderante tion ĉi ankaŭ la ĉirkaŭfosaĵo devus havi respektivan profundecon. Kompleta cirkonferenco de la ĉirkaŭfosaĵo estas proksimume 120 saĵenoj [256,03 m]; enirejo de la kurgano estis de la norda flanko. Ĝia konusa formo estis poste ŝanĝita de trezorserĉantoj aŭ tiel nomataj montetuloj, kaj speciale ĝia supraĵo, laŭ ordono de la komandanto princo Meŝĉerskij, fine de la unua duono de la 18-a jarcento, ĝi estis forfosita kaj en ĝi elfosita profunda kavo, por serĉado de trezoro. Apud la Cara Kurgano norde troviĝas alia kurgano, malpli granda, ŝajne alta proksimume 4 arŝinojn [2,84 m], same kiel la unua ĝi estis ĉirkaŭita per tera remparo kaj ĉirkaŭfosaĵo. En tiuj ĉi kurganoj laŭdire estis elfosataj de trezorserĉantoj diversaj arĝentaĵoj kio donis pretekston doni al Kurgano blazonon: "sur la verda kampo du arĝentaj kurganoj". ”
— Nikolaj Abramov, Rivero Tobolo kun ties alfluantoj [1862–1863]^[1]

En la jaro 1738 la fortikaĵo estis detruita kaj la vilaĝo eknomiĝis Kurganskaja Sloboda, kaj en 1782 ĝi ricevis statuson de la urbo Kurgano.

Historio

Kurgano servis origine kiel fortikaĵo, defendanta kamparon de nomadaj invadoj. Ĝi ankaŭ akceptis ekzilitojn kaj militkaptitojn. En 1895 preskaŭ duono de la 7000 loĝantoj estis ekzilitoj, inkluzive de polaj ribeluloj ekzilitaj post la Januara Ribelo.

Komence de la 19-a jarcento la urbo iĝis centro de komerco de agrikulturaj produktoj (greno, viando, ledo, lardo, butero). Evoluis industrio, prilaboranta krudajn agrikulturajn materialojn. Fine de la 19-a jarcento pro konstruado de la Transsiberia fervojo la urbo rapide ekdisvolviĝis. En Kurgano funkciis ĉirkaŭ 60 fabrikoj, en ĉirkaŭaĵoj vastiĝis plantejoj de legomoj kaj tabako. Speciale granda estis komerco pri butero, aktive eksportita al Eŭropo. Pro tio en la urbo aperis aĉetagentejoj de pluraj eŭropaj entreprenoj kaj evoluis kultura vivo^[2].

Revoluciulo kaj ekonomikisto Solomon Ĉudnovskij, ekzilita al Kurgano en 1881, diris ke la urbo ne estis granda, sed ĝia relativa ekonomia signifo estis pli alta ol tiu de la ĉefurba Tobolsko.

„ Курган имел преимущество и перед Тобольском, в котором торгово-промышленная жизнь находилась в полном упадке; там насчитывалось только 24 фабрики и заводов (в среднем одна на 710 жителей), а в Кургане было 17 фабрик и заводов, т.е. в среднем одна на 209 жителей. ”		„ Kurgano havis avantaĝon ankaŭ rilate Tobolskon, en kiu komerca-industria vivo estis en kompleta degenero; tie estis nur 24 fabrikoj (averaĝe unu je 710 loĝantoj) dum en Kurgano estis 17 fabrikoj, do averaĝe unu je 209 loĝantoj. ”
— Solomon Ĉudnovskij, De malnovaj tempoj. Rememoroj^[3]

Tiutempe en Kurgano estis 664 domoj kaj 3 552 loĝantoj^[3].

Dum la Dua mondmilito al Kurgano estis evakuitaj pluraj fabrikoj, ofte kun personaro. En la 1950-aj jaroj, grandaj fabrikoj estis konstruitaj, kiuj hodiaŭ determinas la urbopejzaĝon. La urbo specialiĝas pri maŝinkonstruado kaj nutraĵoj.

Meze de la 19-a jarcento loĝantoj de la urbo estis moknomataj "ĉevalŝtelistoj" (ruse конокрады)^[4].

Transporto

La urbo estas grava transporta nabo, kun du fervojkruciĝoj kaj flughaveno. Ĝi estas ligita al la Transsiberia Fervojo. La plej proksimaj grandaj transportaj naboj estas Jekaterinburgo, Ĉeljabinsko, Omsko kaj Tjumeno.

Medicino

En Kurgano funkcias unu el la plej grandaj hospitaloj en la mondo — la Rusia Scienca Centro de Ilizarov por Rekonstrua Traŭmatologio kaj Ortopedio, kiu specialiĝas pri la traktado de kompleksaj ortopediaj problemoj^[5].

Famuloj

Julia Saviĉeva (1987), pop-kantistino kiu reprezentis Rusion en la Eŭrovido-Kantokonkurso en 2004 kun la kanto Believe Me (Kredu min).

Kategorio Kurgano (urbo) en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Kurgano (urbo) en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)

Referencoj

↑ Абрамов, Николай. (2019) Павел Белоглазов: Река Тобол с ее притоками // Ялуторовск: путь длиною в 360 лет (ruse), p. 81. ISBN = 978-5-6040631-3-2.
↑ Гартевельд, В.Н.. (1913) Каторга и бродяги Сибири (ruse), p. 132–133. ISBN =.
1 2 Чудновский, С. Л.. (1934) Из давних лет. Воспоминания (ruse), p. 215. ISBN =.
↑ Максимов, С. В.. [1862] (1908) Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова, 4‑a eldono 1 (ruse), p. 299. ISBN =.
↑ (en) "Small Bone Innovations, Inc. Extends its Exclusive Training Agreement with Russian Ilizarov Scientific Center for an Additional 5 Years". Zina Semajna Novaao. La 17-an de Aŭgusto 2010. Arkivita el la originalo la 28-an de marto 2015.

Vidu ankaŭ

Trolebusa transporto en Kurgano

Eksteraj ligiloj

[1] Абрамов, Николай. (2019) Павел Белоглазов: Река Тобол с ее притоками // Ялуторовск: путь длиною в 360 лет (ruse), p. 81. ISBN = 978-5-6040631-3-2.

[2] Гартевельд, В.Н.. (1913) Каторга и бродяги Сибири (ruse), p. 132–133. ISBN =.

[Ĉudnovskij215-3] 1 2 Чудновский, С. Л.. (1934) Из давних лет. Воспоминания (ruse), p. 215. ISBN =.

[4] Максимов, С. В.. [1862] (1908) Сибирь и каторга // Собрание сочинений С.В. Максимова, с портретом и вступительным очерком о его жизни и литературной деятельности П.В. Быкова, 4‑a eldono 1 (ruse), p. 299. ISBN =.

[5] (en) "Small Bone Innovations, Inc. Extends its Exclusive Training Agreement with Russian Ilizarov Scientific Center for an Additional 5 Years". Zina Semajna Novaao. La 17-an de Aŭgusto 2010. Arkivita el la originalo la 28-an de marto 2015.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]