Tenerife
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
  Tenerife a l'é n'ìsola ëd l'Océan Atlàntich, a l'é la pì gròssa ìsola dj'Ìsole Canarie. A l’é 'dcò la prima ìsola për popolassion dë Spagna. Sò capleugh a l'é Santa Cruz de Tenerife. A conta 906.854 abitant e a l'ha na surfassa ëd 2.034,38 km². A l'é na region ëd vulcan, dont ël pì àut a l'é 'l Teide (3.718 méter). GeografìaL'ìsola as treuva a 300 km da la còsta african-a (Maròch, Sahara ossidental). A l'ha na forma triangolar, con na longhëssa màssima d'85 km e na larghëssa ëd 45 km. Ël Teide a l'é 'l pì àut pich ëd la Spagna e 'l ters vulcan pì àut dël mond da soa base oceànica. L'ìsola a l'é dividùa an 31 comun, an tra ij pì amportant: Santa Cruz, San Cristóbal de La Laguna (Patrimòni Mondial ëd l'UNESCO), Arona, Adeje, Puerto de la Cruz, e Los Cristianos. StòriaIj prim abitant a j'ero ij Guanche, un pòpol d'orìgin bèrbera. Dël 1495, le trupe castijan-e comandà da Alonso Fernández de Lugo a l'han conquistà l'ìsola dòp la bataja dla Victoria. Dël 1797, la bataja ëd Santa Cruz de Tenerife a l'ha vist l'armà anglèisa (sota l'almirant Horatio Nelson) batùa dai spagneuj. Dël 1936, l'ìsola a l'é stàita un dij sènter ëd la congiura ch'a l'ha portà a la Guèra Civil Spagneula. EconomìaL'economìa a l'é basà dzortut an sël turism (pì che 5 milion ëd turista a l'ann), ch'a contribuiss al 70% dël PIL. D'àutri setor a son l'agricoltura (banane, tomàtiche, patate, vigne) e l'andustria (rafinaria ëd petròli, cantier naval). Ël pòrt ëd Santa Cruz a l'é un dij pì amportant dël medi Atlàntich. ColturaTenerife a l'ha na rica tradission cultural. Le feste prinsipaj a son:
La cusin-a local a comprend piat com le "papas arrugadas" (patate con salmor), le "mojo" (salse), le "go-fio" (farina 'd graminacee), e 'l pess. PërsonalitàAnliure |
