Veneno
Un veneno[1] es qualcunque substantia solide, liquide o gasose que, quando introducite in le corpore o applicate a su superficie, pote causar un lesion, un maladia o le morte de un organismo. Iste damno occurre generalmente per medio de un reaction chimic o altere mechanismos a nivello molecular e cellular.[2]
Classification
[modificar | modificar fonte]Le venenos pote esser classificate secundo lor origine, lor methodo de application o lor effectos in le corpore:
- Toxinas: Venenos producite naturalmente per organismos vivente, como plantas (e.g., alcaloides toxic), bacterios e fungos.
- Venenos animal (zootoxinas): Substantias toxic specialisate que es activemente injectate per animales, como serpentes, araneas o scorpiones, usualmente per un morsura o piccatura con le objectivo de chassar predas o defender se.
- Substantias synthetic: Compositos chimic create in laboratorios, includente pesticidas, solventes industrial, e mesmo medicamentos si consumite in doses excessive.
Mechanismo de action e dosage
[modificar | modificar fonte]Le effecto de un veneno depende grandemente de su concentration e del via de exposition (ingestion, inhalation, injection o contacto dermal). Le fundator del toxicologia moderne, le medico switze Paracelso, formulava le principio fundamental de iste scientia in le seculo 16: "Totes le substantias es venenos; il non ha nihil que non es un veneno. Es solmente le dose que face que un cosa non sia un veneno." Iste concepto demonstra que mesmo substantias essential pro le vita, como le aqua o le oxygeno, pote esser toxic in quantitates extreme.
Tractamento
[modificar | modificar fonte]Le branca del medicina e del biologia que se dedica al studio del venenos, lor detection e lor tractamento es le toxicologia. In casos de invenenamento o intoxication, le assistentia medical immediate es vital.[3] Le tractamento pote includer le administration de un antidoto specific (si disponibile), le discontamination externe o interne del corpore, e therapias de supporto pro mantener le functiones vital del patiente.
