Turnov

	Turnov
	germane Turnau
	urbo
	Turnov, placo de Český ráj
Flago	Blazono
	Oficiala nomo: Turnov
Ŝtato	Ĉeĥio
Regiono	Regiono Liberec
Distrikto	Distrikto Semily
Administra municipo	Turnov
Historia regiono	Bohemio
Montaro	Jiĉina montetaro
Rivero	Jizera
Situo	Turnov
- alteco	260 m s. m.
- koordinatoj	50° 35′ 14″ N 15° 09′ 25″ O / 50.58722 °N, 15.15694 °O (mapo)
Areo	22,73 km² (2 273 ha)
Loĝantaro	14 577 (2025)
Denseco	641,31 loĝ./km²
Unua skribmencio	1272
Horzono	MET (UTC+1)
- somera tempo	MET (UTC+2)
Poŝtkodo	511 01
NUTS 3	CZ051
NUTS 4	CZ0514
NUTS 5	CZ0514 577626
Katastraj teritorioj	5
Partoj de urbo	13
Bazaj setlejunuoj	20
	Situo enkadre de Ĉeĥio Situo enkadre de Ĉeĥio
	Vikimedia Komunejo: Turnov
	Retpaĝo: www.turnov.cz
	Portalo pri Ĉeĥio

Koordinatoj: 50° 35′ 14″ N 15° 09′ 25″ O / 50.58722 °N, 15.15694 °O (mapo)

Turnov estas urbo en Ĉeĥio. Ĝi situas sur rivero Jizera, kiu apartigas la urbon en du partojn, en nordorienta Bohemio, regiono Liberec, distrikto Semily. La urbo troviĝas en Jiĉina montetaro apud sudokcidenta montarpiedo de Ještěda-kozákova montodorso, surrande de protektita pejzaĝa regiono Bohemia paradizo. La urbo konsistas el kvin katastraj teritorioj, kiuj estas dividitaj en dek tri registrajn partojn de municipo. Tra la urbo trafluas rivero Jizera. Vivas ĉi tie 14 577 loĝantoj (2025). En la urbo estas vitroindustrio, teksindustrio kaj maŝinindustrio. La urbo konatas precipe pro prilaborado de duongemoj kaj produktado de juveloj, kiujn eblas trarigardi en la urba muzeo.

La najbaraj municipoj de la setlejo estas Malá Skála, Jenišovice, Olešnice, Mírová pod Kozákovem, Frýdštejn, Přepeře, Ohrazenice, Modřišice, Karlovice, Kacanovy kaj Rakousy.

Historio

La urbo estis fondita en duono de la 13-a jarcento, la unua mencio devenas pri ĝi el la jaro 1272. Ĝi alkliniĝis al flanko de husmovado, dum militoj kontraŭ Luzacio en la jaro 1478 ĝi estis forbruligita. Post la jaro 1509 Turnov estis nove konstruita. Ekde la 16-a jarcento datiĝas evoluo de la vitroindustrio, metalurgia industrio kaj minado kaj la prilaborado de duongemoj. Dum la tridekjara milito la urbo estis denove forbruligita kaj ĝi perdis grandan parton de la loĝantaro. Ekde la 18-a jarcento komenciĝas produktado de konata plumbvitro. Konekse kun konkurenco kontraŭ etornamaĵproduktado en Jablonec nad Nisou la urbo iom post iom specialiĝis al facetado de juvelŝtonoj kaj al oraĵistaj metioj. En la 19-a jarcento okazas evoluo de industriaj produktadoj.

Loĝantaro

Evoluo de nombro de loĝantoj

La datoj devenas el datumbazo de Vikidatumoj

Jaro	Loĝantoj
1869	6 849
1880	7 249
1890	8 670
1900	9 028
1910	10 007
1921	9 753

Jaro	Loĝantoj
1930	8 593
1950	10 609
1961	11 474
1970	12 863
1980	14 550
1991	14 398

Jaro	Loĝantoj
2001	14 513
2011	14 472
2014	14 335
2016	14 349
2017	14 330
2018	14 312

Jaro	Loĝantoj
2019	14 334
2020	14 420
2021	14 242
2022	14 174
2023	14 472
2024	14 502

Jaro	Loĝantoj
2025	14 577

Municipa administrado

Katastra teritorio Turnov:

Turnov, inkluzive de loka parto Nudvojovice, alligita en la 1970-aj jaroj. Al la regstra parto Turnov estas sur la sudorienta parto alligita la orienta parto de la katastra teritorio Mašov u Turnova, kun domaroj Kyselovsko, Valdštejnsko kaj Nová Ves. La katastra teritorio estas dividita en bazajn setlejunuojn Turnov-střed, Hruštice, Výšinka, Pod Výšinkou, Nudvojovice, Za nádražím, U Jizery, U nádraží kaj Ohrazenice.

Katastra teritorio Mašov u Turnova (en la suda parto de la urbo):

Mašov, en la okcidenta parto de la katastra teritorio, Mašov havas ankaŭ etan eksklavon interne de la teritorio Pelešany (n-ro 148 kaj 222). Al la registra parto Mašov apartenas krom la baza setlejunuo Mašov ankaŭ BSU Kadeřavec díl 2, kiun kreas lokoj Kalužník kaj Nad Hájkem.
Pelešany, en la meza parto de la katastra teritorio. La registran parton kreas bazaj setlejunuoj Pelešany díl 1, Kyselov díl 1, Rovinka kaj Skalní město.
Kadeřavec, la sudokcidenta terlango de la katastra teritorio. La registra parto estas kreata de baza setlejunuo Kadeřavec díl 1.
BSU Kyselov díl 3, la parto de la registra parto Turnov (kortoj Kyselovsko, Valdštejnsko kaj Nová Ves) en la orienta parto de la katastra teritorio

Katastra teritorio Daliměřice troviĝas norde de la centro de la urbo:

Daliměřice, estas loka partoj de parto Hrubý Rohozec dividitaj en du partojn, En la okcidenta eksklavo troviĝas n-ro 51, 111 kaj 157 kaj konjno de la insulo en deflankiĝo de Malá Jizera el Jizera sur vejro Dolánecký jez kaj inkluzive de parto Dolánecké lávky. La parto Daliměřice ensumigas ankaŭ bazan setlejunuon Industria zono Vesecko.
Hrubý Rohozec, kiel baza setlejunuo markita de nomo Daliměřice díl 2, en la okcidenta parto de la katastra teritorio. Ĝi ensumigas precipe komplekson de kastela parko Hrubý Rohozec, sed ankaŭ ĝardenistan domaron kaj sud deklivo parto de la apudrivera ebenaĵo de Jizera sur ambaŭ bordoj kun fervojo. La eta kvarangula eksklavo de Hrubý Rohozec sen hejmaj numeroj troviĝas en areo de ŝraŭproduktejo ĉe strato Bezručova ulice kaj ensumigas duopon de halo.

Katastra teritorio Malý Rohozec troviĝas norde de Daliměřice:

Malý Rohozec, ensumigas lokon Kolonie, do konstruareon laŭlonge laŭ strato de Turnov, kaj komplekson de kastelo kaj bierfarejon Malý Rohozec.
Vazovec, mallarĝa strio de la teritorio en valo de rojo Vazovecký potok apud la orienta rando de la katastra teritorio, ĝi ensumigas lokon Metelka. Kiel baza setlejunuo la teritorio estas markata per nomo Malý Rohozec díl 2.
Mokřiny, nordokcidente de Malý Rohozec

Katastra teritorio Bukovina u Turnova, la interno de la flekso de Jizera nordoriente de Turnov:

Bukovina, vilaĝo sur promontoro inkluzive de pinto Na Chocholce kaj deklivoj de la promontoro. Bukovina havas du malgrandajn eksklavojn: domo n-ro 136 sur limo de Dolánky kaj Kobylky kaj poste nekonstruitan parcelon 459/2 en Dolánky proksime de ponteto.
Kobylka, sur pinto okcidente de Bukovina, kiel baza setlejunuo markita Dolánky u Turnova díl 2
Dolánky u Turnova, sur la suda montpiedo de la montodorso, ĉe vejro Dolánecký jez kaj ponteto
Loužek, en la apudrivera ebenaĵo de Jizera, la plej orienta parto

Vidindaĵoj

Muzeo de Bohemia paradizo, fondita en la jaro 1886, havas sidejon proksime de placo. En daŭra ekspozicio estas ekspoziciata kolektaro de juvelŝtonoj - agatoj, jaspoj, ametistoj kaj unika kolekto de piropoj – ĉeĥaj grenatoj, kun modeloj de la kreado de juvelistoj.
Gotika preĝejo de Sankta Nikolao el la 14-a jarcento (rekonstruita baroke en 1722)
Preĝejo de Virgulino Maria
Renesanca urbodomo el 1526 (rekonstruita en 1894 kaj 1993)
Franciskana monaĥejo kun preĝejo de Sankta Francisko el Asizo el 1651-1655
Tombeja preĝejo de Virgulino Maria (el 1823-1853)
la kaverno Forno de Bartoš en Jenišovice, 4 kilometrojn norde de Turnov