close
Kontent qismiga oʻtish

UEFA Yevropa chempionati

Vikipediya, erkin ensiklopediya
UEFA Yevropa chempionati
BERJAYA
Yevropa chempionati kubogi
Tashkiliy organ UEFA
Asos solindi 1958 (68 yil avval) (1958)
Hudud Europe
Jamoalar soni 24 (finals)
55 (eligible to enter qualification)
uchun saralash CONMEBOL–UEFA Cup of Champions
Hozirgi chempionlar BERJAYA Italiya (2-chempionlik)
Eng muvaffaqiyatli jamoa(lar) BERJAYA Germaniya
BERJAYA Ispaniya
(3 ta chempionlik)
Vebsayt uefa.com/uefaeuro
BERJAYA UEFA Euro 2024

UEFA Yevropa futbol chempionati,[1] rasmiy Yevropa chempionati va norasmiy Yevro deb nomlanadigan Yevropa Futbol Assotsiatsiyalari Ittifoqi (UEFA) tomonidan tashkil etiladigan asosiy assotsiatsiya futbol turniridir. Musobaqada Yevropa qitʼa chempionini aniqlanadigan eng asosiy turnirdir. Turnirda UEFA aʼzolaridan iborat kattalar terma jamoalari ishtirok etadi. Bu futbol boʻyicha jahon chempionatidan keyin ikkinchi eng koʻp tomosha qilingan futbol turniridir. Yevro-2012 finalini 300 million atrofidagi jahon tomoshabinlari tomosha qilgan[2]. Musobaqa 1960-yildan beri har toʻrt yilda bir marta oʻtkazib kelinmoqda, 2020-yildan tashqari, Yevropadagi COVID-19 pandemiyasi tufayli u 2021-yilga qoldirilgan, ammo Evro-2020 nomi saqlanib qolgan. FIFA Jahon oʻrtasida juft sonli yilda oʻtkazilishi rejalashtirilgan. Kubok turnirlari, u 1968-yilda hozirgi nomiga oʻzgartirilgunga qadar dastlab Yevropa Millatlar kubogi deb atalgan. 1996-yildan beri individual musobaqalar „UEFA Yevro [yili]“ deb nomlanadi.

Turnirga kirishdan oldin mezbon davlatlardan tashqari barcha jamoalar (avtomatik ravishda saralash bosqichida) saralash bosqichida ishtirok etadilar. 2016-yilgacha chempionlik gʻoliblari keyingi yilgi FIFA Konfederatsiyalar kubogida ishtirok etishlari mumkin edi, ammo bunga majburiy ishtirok etuvchi musoboqa emas edi[3]. 2020-yilgi musoboqadan boshlab gʻoliblar KONMEBOL — UEFA Chempionlar Kubogida ishtirok etadi.

Oʻn oltita Yevropa chempionatida oʻnta milliy terma jamoa gʻolib chiqdi: Germaniya va Ispaniya uchtadan, Italiya va Fransiya ikkitadan, Sovet Ittifoqi, Chexoslovakiya, Niderlandiya, Daniya, Gretsiya va Portugaliya bittadan chempionlikni qoʻlga kiritgan. Shu kungacha Ispaniya terma jamoasi 2008 va 2012-yillarda ketma-ket chempionlikni qoʻlga kiritgan yagona jamoa boʻldi.

2021-yilda Yevropa boʻylab oʻtkazilgan eng soʻnggi chempionat (COVID-19 pandemiyasi tufayli 2020-yildan keyinga qoldirilgan) Italiya gʻolib boʻldi, u Londondagi „Wembley“ stadionidagi finalda Angliyani penaltilar seriyasida magʻlub etib, ikkinchi Yevropa chempionligini qoʻlga kiritdi[4][5].

Natijalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Yil Mezbon Final Third place playoff Jamoalar soni
Gʻoliblar Hisob va stadion Ikkinchi oʻrin Uchinchi oʻrin Hisob va stadion Toʻrtinchi oʻrin
1960 BERJAYA France BERJAYA
Sovet Ittifoqi		 2–1 (q.v)
Parc des Princes, Paris		 BERJAYA
Yugoslaviya		 BERJAYA
Chexoslovakiya		 2–0
Stade Vélodrome, Marseille		 BERJAYA
Fransiya		 4
1964 BERJAYA Spain BERJAYA
Ispaniya		 2–1
Santiago Bernabéu, Madrid		 BERJAYA
Sovet Ittifoqi		 BERJAYA
Vengriya		 3–1 (q.v)
Camp Nou, Barcelona		 BERJAYA
Daniya		 4
1968 BERJAYA Italy BERJAYA
Italiya		 1–1 (q.v)
2–0 (replay)
Stadio Olimpico, Rome		 BERJAYA
Yugoslaviya		 BERJAYA
Angliya		 2–0
Stadio Olimpico, Rome		 BERJAYA
Sovet Ittifoqi		 4
1972 BERJAYA Belgium BERJAYA
Gʻarbiy Germaniya		 3–0
Heysel Stadium, Brussels		 BERJAYA
Sovet Ittifoqi		 BERJAYA
Belgiya		 2–1
Stade Maurice Dufrasne, Liège		 BERJAYA
Vengriya		 4
1976 BERJAYA Yugoslavia BERJAYA
Chexoslovakiya		 2–2 (q.v)
(5–3 p)
Red Star Stadium, Belgrade		 BERJAYA
Gʻarbiy Germaniya		 BERJAYA
Niderlandiya		 3–2 (q.v)
Stadion Maksimir, Zagreb		 BERJAYA
Yugoslaviya		 4
1980 BERJAYA Italy BERJAYA
Gʻarbiy Germaniya		 2–1
Stadio Olimpico, Rome		 BERJAYA
Belgiya		 BERJAYA
Chexoslovakiya		 1–1 [a]
(9–8 p)
Stadio San Paolo, Naples		 BERJAYA
Italiya		 8
Magʻlubiyatga uchragan yarim finalchilar[b]
1984 BERJAYA France BERJAYA
Fransiya		 2–0
Parc des Princes, Paris		 BERJAYA
Ispaniya		 BERJAYA Daniya and BERJAYA Portugaliya 8
1988 BERJAYA West Germany BERJAYA
Niderlandiya		 2–0
Olympiastadion, Munich		 BERJAYA
Sovet Ittifoqi		 BERJAYA Italiya and BERJAYA Gʻarbiy Germaniya 8
1992 BERJAYA Sweden BERJAYA
Daniya		 2–0
Ullevi, Gothenburg		 BERJAYA
Germaniya		 BERJAYA Niderlandiya and BERJAYA Shvetsiya 8
1996 BERJAYA England BERJAYA
Germaniya		 2–1 (q.v)
Wembley Stadium, London		 BERJAYA
Chexiya		 BERJAYA Angliya and BERJAYA Fransiya 16
2000 BERJAYA Belgium
BERJAYA Netherlands		 BERJAYA
Fransiya		 2–1 (q.v)
De Kuip, Rotterdam		 BERJAYA
Italiya		 BERJAYA Niderlandiya and BERJAYA Portugaliya 16
2004 BERJAYA Portugal BERJAYA
Gretsiya		 1–0
Estádio da Luz, Lisbon		 BERJAYA
Portugaliya		 BERJAYA Chexiya and BERJAYA Niderlandiya 16
2008 BERJAYA Austria
BERJAYA Switzerland		 BERJAYA
Ispaniya		 1–0
Ernst-Happel-Stadion, Vienna		 BERJAYA
Germaniya		 BERJAYA Rossiya and BERJAYA Turkiya 16
2012 BERJAYA Poland
BERJAYA Ukraine		 BERJAYA
Ispaniya		 4–0
Olimpiyskiy, Kiyev		 BERJAYA
Italiya		 BERJAYA Germaniya and BERJAYA Portugaliya 16
2016 BERJAYA France BERJAYA
Portugaliya		 1–0 (q.v)
Stade de France, Saint-Denis		 BERJAYA
Fransiya		 BERJAYA Germaniya and BERJAYA Uels 24
2020[c] BERJAYA Europe[d] BERJAYA
Italiya		 1–1 (q.v)
(3–2 p)
Wembley Stadium, London		 BERJAYA
Angliya		 BERJAYA Daniya and BERJAYA Ispaniya 24
2024 BERJAYA Germany Olympiastadion, Berlin 24

Notes

  1. ↑ Qoʻshimcha boʻlimlar oʻynalmadi.
  2. ↑ 1980-yildan beri uchinchi oʻrin uchun oʻyinlar oʻtkazilmagan; yutqazgan yarim finalchilar alifbo tartibida keltirilgan.
  3. ↑ Yevropada COVID-19 pandemiyasi tufayli 2021-yilga qoldirildi.
  4. ↑ Ozarbayjon, Daniya, Angliya, Germaniya, Vengriya, Italiya, Niderlandiya, Ruminiya, Rossiya, Shotlandiya va Ispaniya kabi 11 davlat tomonidan tashkil etilgan Pan-Yevropa musoboqasi.

Chempionlar natijasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
BERJAYA
Gʻoliblar haritasi
Team Winners Runners-up
BERJAYA Germaniya1 3 (1972, 1980, 1996) 3 (1976, 1992, 2008)
BERJAYA Ispaniya 3 (1964*, 2008, 2012) 1 (1984)
BERJAYA Italiya 2 (1968*, 2020*) 2 (2000, 2012)
BERJAYA Fransiya 2 (1984*, 2000) 1 (2016*)
BERJAYA Rossiya2 1 (1960) 3 (1964, 1972, 1988)
BERJAYA Chexiya3 1 (1976) 1 (1996)
BERJAYA Portugaliya 1 (2016) 1 (2004*)
BERJAYA Niderlandiya 1 (1988) —
BERJAYA Daniya 1 (1992) —
BERJAYA Gretsiya 1 (2004) —
BERJAYA Serbiya4 — 2 (1960, 1968)
BERJAYA Belgiya — 1 (1980)
BERJAYA Angliya — 1 (2020*)
* mezbon
1 1990-yilgacha Gʻarbiy Germaniya deb nomlangan
2 Sovet Ittifoqi va MDHni ifodalovchi natijalarni oʻz ichiga oladi
3 Chexoslovakiyani ifodalovchi natijalarni oʻz ichiga oladi
4 Yugoslaviya va FR Yugoslaviyani ifodalovchi natijalarni oʻz ichiga oladi

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ „Regulations of the UEFA European Football Championship 2018–20“. UEFA.com. Union of European Football Associations (2018-yil 9-mart). 2021-yil 11-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-may.
  2. ↑ Roxborough, Scott. „Amid FIFA Scandal, EBU Buys Euro 2016 Rights“. The Hollywood Report (2015-yil 24-iyun). Qaraldi: 2016-yil 13-iyun.
  3. ↑ „2005/2006 season: final worldwide matchday to be 14 May 2006“. FIFA.com. Fédération Internationale de Football Association (2004-yil 19-dekabr). 2012-yil 12-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 13-yanvar.
  4. ↑ Mustafa, DJ Kamal „Italy wins on penalties UEFA EURO 2020 Final, Italy vs England highlights“. EMEA Tribune (2021-yil 12-iyul). 2021-yil 12-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 12-iyul.
  5. ↑ „Italy wins Euro 2020, beats England in penalty shootout“. AP News (2021-yil 11-iyul). Qaraldi: 2021-yil 12-iyul.

Havolalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
"https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=UEFA_Yevropa_chempionati&oldid=6088480" dan olindi