Chalkantyt
 | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
CuSO4·5H2O |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
2,5 |
| Przełam |
muszlowy |
| Łupliwość |
niewyraźna, dwukierunkowa |
| Pokrój kryształu |
niewielkie, rzadko spotykane, tabliczkowe, słupkowe |
| Układ krystalograficzny | |
| Gęstość |
2,29 g/cm³ |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
niebieska (różne odcienie) |
| Rysa |
niebieska, również bezbarwna |
| Połysk |
szklisty |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
7.CB.20[1] |
Chalkantyt (gr. chalkos – miedź, anthos – kwiat; kwiat miedzi) – minerał z gromady siarczanów. Jest powszechnie spotykany w większości kopalń siarczkowych rud miedzi.
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Tworzy zazwyczaj skupienia ziarniste, włókniste, naskorupienia, naloty i nacieki o promienistej budowie. Jest bardzo kruchy i przezroczysty. Bardzo łatwo rozpuszcza się w wodzie.
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Jest minerałem wtórnym w strefie utleniania kruszców miedzi. Może też tworzyć się jako ewaporat w klimacie suchym i gorącym z wód słonych jezior. Towarzyszą mu przede wszystkim coquimbit, chalkopiryt, malachit, brochantyt, kalcyt i piryt[2][1].
Miejsca występowania:
- Na świecie: Niemcy – Rammelsberg, Goslar, Hiszpania, Wielka Brytania, Słowacja, USA, Chile – największe złoża na świecie powstałe w wyniku ewaporacji.
- W Polsce: występuje w kopalniach miedzi w rejonie Lubina, Polkowic, Rudnej. Spotykany na Pogórzu Kaczawskim, też w starych kopalniach Gór Świętokrzyskich.
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]- lokalnie stosowany jako surowiec do otrzymywania miedzi (Chile),
- stosowany jako środek ochrony roślin,
- ma znaczenie naukowe,
- ma znaczenie kolekcjonerskie – bardzo często jest sztucznie hodowany, by otrzymać idealnie wykształcone kryształy,
- stosowany do niszczenia korzeni w rurach kanalizacyjnych.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Chalcanthite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-19] (ang.).
- ↑ Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 20, ISBN 978-83-7073-816-7.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- G.G. Gormaz, J.J. Casanovas: Atlas mineralogii, „Wiedza i życie” 1992
- O. Medenbach, C. Sussieck-Fornefeld: Minerały, „Świat Książki” – 1996
- W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. ”Alma-Press” 2003
- J. Bauer: Przewodnik Skały i minerały, Wyd. Multico 1997
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Sztuczny chalkantyt
- artykuł o chalkantycie na stronie Webmineral.com (ang.)
- artykuł o chalkantycie na stronie Mindat.org (ang.)
