Brochantyt
 Kryształy brochantytu z Bisbee, hrabstwo Cochise, Arizona, Stany Zjednoczone (2,3 x 2 x 0,8 cm) | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
Cu4 [(OH)6/SO4] |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
3,5–4[1] |
| Przełam |
nierówny/nieregularny[1], muszlowy |
| Łupliwość |
bardzo dobra, doskonała[1] |
| Pokrój kryształu | |
| Układ krystalograficzny |
jednoskośny[1] |
| Klasa krystalograficzna |
pryzmatyczna[2] |
| Właściwości mechaniczne | |
| Gęstość |
3,97 g/cm³[1] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
zielona w odcieniach, czarnozielona[1] |
| Rysa |
zielona, jasnozielona[1] |
| Połysk | |
| Współczynnik załamania |
1,728–1,800 (dwuosiowy)[2] |
| Inne |
dwójłomność: 0,072[2] pleochroizm: słaby[2] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
7.BB.25[2] |
Brochantyt – minerał z gromady siarczanów. Należy do grupy minerałów rzadkich[3].
Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego geologa i mineraloga André Brochanta de Villiers (1772-1840)[3].
Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Zazwyczaj tworzy kryształy o pokroju słupkowym, igiełkowym[1], włoskowym[3]. Rzadziej tabliczkowe, włókniste, ziarniste[4], pionowo prążkowane, drobne czy narosłe[1]. Czasami tworzy zbliźniaczenia. Występuje w skupieniach promienistych, masywnych, ziarnistych, skorupowych, nerkowatych, igiełkowych, włóknistych, rozetowych, zbitych, ziemistych, groniastych[4][3]; także jako naskorupienia[1]. Najładniejsze kryształy w postaci szczotek krystalicznych spotykane są w kawernach i szczelinach skalnych[3]. Jest kruchy, przezroczysty do przeświecającego[1][3]. Charakteryzuje się nierównym lub rzadziej muszlowym przełamem[3]. Posiada szklisty połysk, a na powierzchniach łupliwości – perłowy[1]. Rozpuszcza się w rozcieńczonych kwasach[1].
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Powstaje jako minerał wtórny w strefie utleniania złóż kruszców miedzi[1][4][3][2]. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: azuryt, malachit, kupryt, tenoryt, linaryt, cerusyt, cyanotrichit, kwarc, atacamit, fehrit, langit, posnjakit, chryzokola[1][4][3][2].
Miejsce występowania
[edytuj | edytuj kod]- Na świecie: Namibia, Algieria, Chile, USA – Nowy Meksyk, Arizona, Hiszpania, Niemcy, Rosja – Ural, Włochy, Rumunia, Grecja[1][3].
- W Polsce: został znaleziony w Rudawach Janowickich (kopalnia rud miedzi w Miedziance)[3].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Walter Schumann, Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 138, ISBN 978-83-7020-313-9.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Brochantite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-06-08] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Jerzy Żaba, Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów, Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 72, ISBN 978-83-8293-231-7.
- 1 2 3 4 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 84, ISBN 978-83-7073-816-7.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- J. Parafiniuk: Minerały systematyczny katalog 2004, TG ”Spirifer” W-wa 2005
- A. Bolewski, A. Manecki: Mineralogia szczegółowa, Wyd. PAE W-wa 1993
- W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. ”Alma - Press” 2003 r.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- artykuł o brochantycie na stronie Webmineral.com (ang.)
- artykuł o brochantycie na stronie Mindat.org (ang.)
