Briltangare

Briltangare; IUCN-status: Niet bedreigd (2020)
	Briltangare (Chlorospingus ophthalmicus) uit Costa Rica.
Taxonomische indeling
Rijk:	Animalia (Dieren)
Stam:	Chordata (Chordadieren)
Klasse:	Aves (Vogels)
Orde:	Passeriformes (Zangvogels)
Familie:	Passerellidae (Amerikaanse gorzen)
Geslacht:	Chlorospingus (Tangaren)
Soort
	Chlorospingus flavopectus; (Lafresnaye, 1840)
	Afbeeldingen op Wikimedia Commons
	Briltangare op Wikispecies
Portaal	Biologie ; Vogels

De briltangare (Chlorospingus flavopectus synoniem: Chlorospingus ophthalmicus) is een zangvogel uit de familie Passerellidae (Amerikaanse gorzen).

Kenmerken

De vogel is 13 tot 14 cm lang en weegt 15 tot 28 gram. De ondersoort C. f. flavopectus is relatief zwaar, C. f. bolivianus is relatief licht, de andere zitten er tussen in. Deze vogel heeft een lichte keel met zwarte vlekjes. Voorhoofd, kruin en zijden van de kop zijn meestal grijsbruin met een witte oogring. De ondersoorten verschillen onderling in de intensiteit van het grijsbruin van de kopkap. C. f. nigriceps heeft een donkergrijze, bijna zwarte kop terwijl C. f. phaeocephalus uit Ecuador en C. f. cinereocephalus uit Midden-Peru lichtgrijs zijn op de kop.^[2]

Verspreiding en leefgebied

Deze soort komt voor in Midden-Amerika en grote delen van Zuid-Amerika, waaronder Argentinië, Bolivia en Colombia, in nevelbossen en regenwouden, op hoogten van 900 tot 3000 meter boven zeeniveau.

Taxonomie

Uit DNA-onderzoek blijkt dat er een duidelijk verschil is tussen noordelijke populaties in Mexico en de rest van Midden-Amerika en in Zuid-Amerika. Alleen al in Mexico worden vijf verschillende ondersoorten onderscheiden.^[3]

De soort telt in totaal 26 ondersoorten:^[4]^[5]

C. f. postocularis: zuidelijk Chiapas (zuidelijk Mexico) en westelijk Guatemala.
C. f. wetmorei: oostelijk Veracruz (oostelijk Mexico).
C. f. albifrons: Guerrero en Oaxaca (zuidwestelijk Mexico).
C. f. ophthalmicus: van zuidoostelijk San Luis Potosí en westelijk Veracruz tot noordoostelijk Oaxaca (oostelijk Mexico).
C. f. dwighti: noordelijk Chiapas (zuidelijk Mexico) en oostelijk Guatemala.
C. f. honduratius: El Salvador en Honduras.
C. f. regionalis: Nicaragua, noordoostelijk Costa Rica en westelijk Panama.
C. f. jacqueti: noordelijk Colombia en de oostelijke helling van de Andes van Lara tot Táchira (westelijk Venezuela).
C. f. falconensis: noordelijk Venezuela.
C. f. venezuelanus: de westelijke helling van de Andes van Lara to Tachira (westelijk Venezuela).
C. f. ponsi: oostelijk Serranía del Perijá (noordwestelijk Venezuela).
C. f. eminens: de oostelijke helling van de oostelijke Andes (het noordelijke deel van Centraal-Colombia).
C. f. trudis: de westelijke helling van de oostelijke Andes in Santander (noordelijk-centraal Colombia).
C. f. exitelus: de noordelijke centrale Andes (het noordelijke deel van Centraal-Colombia).
C. f. flavopectus: de westelijke helling van de oostelijke Andes van zuidelijk Santander tot Bogota (centraal Colombia).
C. f. macarenae: Meta (centraal Colombia).
C. f. olsoni: de oostelijke helling van de oostelijke Andes (centraal Colombia).
C. f. nigriceps: de zuidelijk-centrale Andes van Colombia.
C. f. phaeocephalus: Ecuador.
C. f. cinereocephalus: centraal Peru.
C. f. hiaticolus: noordelijk Peru.
C. f. peruvianus: zuidelijk Peru.
C. f. bolivianus: westelijk Bolivia.
C. f. fulvigularis: centraal Bolivia.
C. f. argentinus: zuidelijk-centraal Bolivia tot noordelijk Argentinië.
C. f. punctulatus: hoogland van westelijk Panama (Veraguas en Coclé)

Status

De vogel is betrekkelijk algemeen. Plaatselijk wordt door ontbossing het leefgebied bedreigd, maar de vogel kan zich goed aanpassen in secundair bos of overgebleven stroken bos. De grootte van de populatie werd in 2019 geschat op 0,5 tot 5,0 miljoen individuen. Men veronderstelt dat de soort in aantal stabiel is. Om deze redenen staat de briltangare als niet bedreigd op de Rode Lijst van de IUCN.^[1]

Bronnen, noten en/of referenties

1 2 (en) Briltangare op de IUCN Red List of Threatened Species.
↑ Handbook of the Birds of the World deel 16, 2011.
↑ (en) García-Moreno, J. et al.. 2004. Genetic variation coincides with geographic structure in the common bush-tanager (Chlorospingus ophthalmicus) complex from Mexico. Molecular Phylogenetics and Evolution 33(1): 186–196.abstract
↑ (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2026. IOC World Bird List (v15.2).
↑ (en) Avilist: The Global Avian Checklist, v2025.

David Burnie (2001) - Animals, Dorling Kindersley Limited, London. ISBN 90-18-01564-4

[IUCN-1] 1 2 (en) Briltangare op de IUCN Red List of Threatened Species.

[HBW-2] Handbook of the Birds of the World deel 16, 2011.

[3] (en) García-Moreno, J. et al.. 2004. Genetic variation coincides with geographic structure in the common bush-tanager (Chlorospingus ophthalmicus) complex from Mexico. Molecular Phylogenetics and Evolution 33(1): 186–196.abstract

[4] (en) Gill F, D Donsker & P Rasmussen (Eds). 2026. IOC World Bird List (v15.2).

[5] (en) Avilist: The Global Avian Checklist, v2025.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Oreothraupis:	Tangarestruikgors (O. arremonops)
Chlorospingus:	Geelborsttangare (C. flavigularis) · Kortsnaveltangare (C. parvirostris) · Grijskeeltangare (C. canigularis) · Witbrauwtangare (C. pileatus) · Briltangare (C. flavopectus) · Tacarcunatangare (C. tacarcunae) · Pirritangare (C. inornatus) · Grijsborsttangare (C. semifuscus)
Rhynchospiza:	Stolzmanns gors (R. stolzmanni) · Yungasgors (R. dabbenei) · Chacogors (R. strigiceps)
Peucaea:	Roestvleugelgors (P. carpalis) · Kaneelstaartgors (P. sumichrasti) · Roeststaartgors (P. ruficauda) · Zwartborstgors (P. humeralis) · Teugelgors (P. mystacalis) · Botteri's gors (P. botterii) · Cassins gors (P. cassinii) · Dennengors (P. aestivalis)
Ammodramus:	Sprinkhaangors (A. savannarum) · Graslandgors (A. humeralis) · Geelwanggors (A. aurifrons)
Arremonops:	Olijfgors (A. rufivirgatus) · Groenruggors (A. chloronotus) · Panamagors (A. conirostris) · Tocuyogors (A. tocuyensis)
Amphispizopsis:	Vijfstrepengors (A. quinquestriata)
Amphispiza:	Zwartkeelgors (A. bilineata)
Chondestes:	Roodoorgors (C. grammacus)
Calamospiza:	Prairiegors (C. melanocorys)
Spizella:	Musgors (S. passerina) · Bleke gors (S. pallida) · Zwartkingors (S. atrogularis) · Veldgors (S. pusilla) · Brewers gors (S. breweri) · Mexicaanse veldgors (S. wortheni)
Arremon:	Bangs' struikgors (A. basilicus) · Perijástruikgors (A. perijanus) · Costaricaanse struikgors (A. costaricensis) · Zwartkopstruikgors (A. atricapillus) · Caracasstruikgors (A. phaeopleurus) · Pariastruikgors (A. phygas) · Grijsbrauwstruikgors (A. assimilis) · Streepkopstruikgors (A. torquatus) · Goudsnavelgors (A. aurantiirostris) · Kapucijnergors (A. abeillei) · Marañónkapucijnergors (A. nigriceps) · Goudvleugelgors (A. schlegeli) · Geelsnavelolijfruggors (A. axillaris) · Olijfruggors (A. taciturnus) · São-Franciscogors (A. franciscanus) · São-Paulostruikgors (A. semitorquatus) · Wenkbrauwgeelsnavelgors (A. dorbignii) · Geelsnavelgors (A. flavirostris) · Groenkapstruikgors (A. virenticeps) · Bruinkapstruikgors (A. brunneinucha) · Dikbekstruikgors (A. crassirostris) · Olijfgroene struikgors (A. castaneiceps)
Passerella:	Grauwe roodstaartgors (P. unalaschcensis) · Leigrijze roodstaartgors (P. schistacea) · Diksnavelroodstaartgors (P. megarhyncha) · Rode roodstaartgors (P. iliaca)
Spizelloides:	Toendragors (S. arborea)
Junco:	Vulkaanjunco (J. vulcani) · Guadalupejunco (J. insularis) · Grijze junco (J. hyemalis) · Geeloogjunco (J. phaeonotus) · Bairds junco (J. bairdi)
Zonotrichia:	Roodkraaggors (Z. capensis) · Witkruingors (Z. leucophrys) · Goudkruingors (Z. atricapilla) · Zwartkruingors (Z. querula) · Witkeelgors (Z. albicollis)
Artemisiospiza:	Nevadagors (A. nevadensis) · Bells gors (A. belli)
Oriturus:	Zwartwanggors (O. superciliosus)
Pooecetes:	Avondgors (P. gramineus)
Ammospiza:	Lecontes gors (A. leconteii) · Kweldergors (A. maritima) · Nelsons spitsstaartgors (A. nelsoni) · Spitsstaartgors (A. caudacuta)
Centronyx:	Bairds gors (C. bairdii) · Henslows gors (C. henslowii)
Passerculus:	Savannahgors (P. sandwichensis)
Xenospiza:	Sierramadregors (X. baileyi)
Melospiza:	Zanggors (M. melodia) · Lincolns gors (M. lincolnii) · Moerasgors (M. georgiana)
Pezopetes:	Grootpootstruikgors (P. capitalis)
Torreornis:	Zapatagors (T. inexpectata)
Melozone:	Roestnekgors (M. kieneri) · Bruine towie (M. fusca) · Witkeeltowie (M. albicollis) · Zwartkintowie (M. aberti) · Californische towie (M. crissalis) · Witoorgrondgors (M. leucotis) · Witwanggrondgors (M. biarcuata) · Cabanis' grondgors (M. cabanisi)
Aimophila:	Roestruggors (A. rufescens) · Roestkruingors (A. ruficeps) · Oaxacagors (A. notosticta)
Pipilo:	Groenstaarttowie (P. chlorurus) · Gevlekte towie (P. maculatus) · Roodflanktowie (P. erythrophthalmus) · Bermudatowie (P. naufragus) · Kraagtowie (P. ocai)
Atlapetes:	Roodkapstruikgors (A. pileatus) · Witnekstruikgors (A. albinucha) · Geeldijstruikgors (A. tibialis) · Geelgroene struikgors (A. luteoviridis) · Witbaardstruikgors (A. albofrenatus) · Tepuistruikgors (A. personatus) · Santamartastruikgors (A. melanocephalus) · Okerborststruikgors (A. semirufus) · Goudkopstruikgors (A. flaviceps) · Roetkopstruikgors (A. fuscoolivaceus) · Brilstruikgors (A. leucopis) · Witkopstruikgors (A. albiceps) · Roodoorstruikgors (A. rufigenis) · Donkere struikgors (A. crassus) · Driekleurige struikgors (A. tricolor) · Grijsborststruikgors (A. schistaceus) · Taczanowski's struikgors (A. taczanowskii) · Bleeknekstruikgors (A. pallidinucha) · Antioquiastruikgors (A. blancae) · Geelborststruikgors (A. latinuchus) · Zwartvoorhoofdstruikgors (A. nigrifrons) · Witvleugelstruikgors (A. leucopterus) · Bleekkopstruikgors (A. pallidiceps) · Roodkruinstruikgors (A. seebohmi) · Roestbuikstruikgors (A. nationi) · Apurímacstruikgors (A. forbesi) · Zwartbrilstruikgors (A. melanopsis) · Vilcabambastruikgors (A. terborghi) · Grijze struikgors (A. canigenis) · Zwartkeelstruikgors (A. melanolaemus) · Roodnekstruikgors (A. rufinucha) · Bruinbaardstruikgors (A. fulviceps) · Zwartbaardstruikgors (A. citrinellus)