Pra
ZE |
Quésta pàgina a l'é scrîta in zenéize, segóndo a grafîa ofiçiâ |
| Pra quartê | ||
|---|---|---|
| ||
 Pra de néutte
| ||
| Localizaçión | ||
| Stâto |  Itàlia
| |
| Región |  Ligùria
| |
| Çitæ metropolitann-a |  Zêna
| |
| Comùn |  Zêna
| |
| Aministraçión | ||
| Instituçión | 1798 | |
| Sopresción | 1926 | |
| Teritöio | ||
| Cordinæ | 44°25′36″N 8°47′27″E | |
| Superfìcce | 18,5 km² | |
| Abitànti | 18 941 (2022) | |
| Denscitæ | 1 023,84 ab./km² | |
| Âtre informaçioìn | ||
| Fûzo orâio | UTC+1 | |
| Nómme abitànti | Praìn | |
| Patrón | San Pê | |
| Circoscriçión | Muniçìpio VII Ponénte | |
| Cartografîa | ||
  Pra | ||
 | ||
.svg)
Pra (Pra in italiàn) o l'é 'n quartê de Zêna ch'o s'atrêuva tra Pêgi e Ôtri, into Muniçìpio VII Ponénte. L'àrea de Pra a conprénde e unitæ urbanìstiche de Pra, Parmâ e Cà Nêuva, che insémme gh'àivan a-i 31 de dexénbre do 2022 'na popolaçión de 18 941 abitànti[1].
Giögrafîa
[modìfica | modìfica wikitèsto]L'àrea de Pra a s'esténde da-a crénn-a tra-o Castelûccio e Tôre Cangiâxo, ch'a-a spartìsce da Pêgi a levànte, e-o riàn San Giuliàn ch'o-a spartìsce da Ôtri a ponénte. Into teritöio stòrico de Pra s'atrêuva Pónta Martìn (1001 m), un di mónti ciù èrti de l'Apenìn lìgure de ponénte, ch'a fa pàrte do grùppo montagnìn do mónte Penéllo ch'o s'èrze a nòrd de Pra.
Stöia
[modìfica | modìfica wikitèsto]O nómme do pòsto o ne vêgne da-o latìn Prata Veituriorum, ö sæ "proéi di Viturii", a tribû d'antîghi Lìguri che stâvan into teritöio tra Rensén e-o Ponçéivia prìmma da dominaçión romànn-a.
Da-o prinçìpio de l'Euttoçénto, Pra a l'êa vegnûa 'n çéntro balneâre avoxòu, co-a costruçión de stabiliménti cómme i bàgni do comùn San Pê, i Regìnn-a Elena, i Rêuza, i Dominante, i Auzonia, i Miramare e tànti âtri.
Pra a l'é stæta 'n comùn outònomo da-o 1797 a-o 1926, quànde co-a costitoçión da Grànde Zêna deçîza da-o regimme fascìsta a l'é stæta unîa a-o comùn de Zêna. Scìn a-a meitæ di ànni '70 a l'é stæta caraterizâ da-e ativitæ di bàgni inta stæ, da pésca, di cantê pìcin e da coltivaçión. Do 1968 o comùn de Zêna e l'outoritæ do pòrto àn deçîzo de constroî 'n pòrto container in sciâ mænn-a de Pra. I travàggi són comensæ do 1974 e són anæti avànti pe ciù de trént'ànni, con di inportànti dezâxi pe-i çitadìn. Sôlo a devastànte scciumæa do 1993 a l'à costréito e outoritæ e-i énti conpeténti do comùn a scasâ o progètto ch'o prevedéiva d'asoterâ do tùtto a mænn-a, pe lasciâ 'n bràsso de mâ mìsso tra-o çéntro e-o pòrto (Fàscia de Rispètto).
Abitànti
[modìfica | modìfica wikitèsto]Evoluçión demogràfica
[modìfica | modìfica wikitèsto]Abitànti censîi[n. 1]
Pòsti de interèsse
[modìfica | modìfica wikitèsto]Architetûe religiôze
[modìfica | modìfica wikitèsto]- Gêxa de Sànta Màia Sónta (prìmma do XI sécolo), refæta into XVII sécolo inta seu fórma d'ancheu dòppo e incurscioìn di sæxìn, a contêgne de êuvie de prêxo do pitô Andrîa Ansàldo
- Gêxa de San Pê, a constroçión stòrica ciù antîga de Pra, co-ìn canpanî romànico do 1134 fæto constroî da-o cónso zenéize Ansàldo Malón e co-îa badîa pe-e móneghe
- Ötöio da Sónta (prìmma do XV sécolo), ch'o contêgne 'na stàtoa de légno intagiâ da l'Antòn Marîa Maragiàn
- Gêxa de Nòstra Scignôa do Socórso e de San Ròcco (1969)
Architetûe militâre
[modìfica | modìfica wikitèsto]- Castelûccio (XVI sécolo), tiòu sciù con tùtta probabilitæ d'in sce 'na tôre d'avistaménto do X sécolo, in sce 'n schéuggio a cióngio in sciô mâ, pe difénde o Bórgo de Pra da-e contìnoe incurscioìn di sæxìn
- Tôre Cangiâxo (XIX sécolo), antîga tôre di Spìnoa a mónte do Castelûccio, ristrutuâ pe voentæ do Pê Cangiâxo inte l'Euttoçénto inte 'n castéllo neogòtico
Architetûe çivîle
[modìfica | modìfica wikitèsto]- Vìlle stòriche che remóntan a-o XVII sécolo, cómme Vìlla Sàoli Podestæ, Vìlla Lomelìn Döia Podestæ, Vìlla Adòrno Picardo, Vìlla Pinelli Negrón de Mâi, Vìlla Negrón da Lögia, Vìlla Negrón e âtre
Coltûa
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Pra a l'é conosciûa sorviatùtto pò-u seu baxaicò, ch'o l'é l'ingrediénte de bâze do pésto. Defæti sto quartê de Zêna o l'é unn-a de sôle quàttro zöne dónde se prodûe o Baxaicò Zenéize co-o màrco de Denominaçión d'Òrìgine Protètta (D.O.P.), insémme a-a Ciànn-a d'Arbénga, Diàn e Sarzànn-a. O microclîma do pòsto, caraterizòu da 'na pendénsa ch'a favorìsce o drenàggio e da l'espoxiçión a l'æxîa do mâ, o l'é defæti a garançîa de 'na qualitæ supeiô.
Comunicaçioìn
[modìfica | modìfica wikitèsto]Ferovîe
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Nòtte
[modìfica | modìfica wikitèsto]- Nòtte a-o tèsto
- ↑ 1861: popolaçión rexidénte, quélla prezénte a l'êa de 4.325 persónn-e[2].
1871: popolaçión prezénte[3].
1881: popolaçión rexidénte, quélla prezénte a l'êa de 5.286 persónn-e[4].
1901: popolaçión rexidénte, quélla prezénte a l'êa de 6.596 persónn-e[5].
1911: popolaçión rexidénte, quélla prezénte a l'êa de 7.752 persónn-e[6].
1921: popolaçión rexidénte, quélla prezénte a l'êa de 8.302 persónn-e[7].
1931: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn, quélla prezénte a l'êa de 8.498 persónn-e[8].
1936: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn[9].
1951: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn[10]
1961: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn[10]
1971: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn[10].
1981: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn[10].
1991: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn[10].
2001: popolaçión rexidénte inte tùtto o teritöio do vêgio comùn[10].
2011: popolaçión rexidénte inte træ unitæ urbanìstiche de Pra (7.089 persónn-e), Cà Nêuva (6.385 persónn-e) e Parmâ (7.528 persónn-e)[11]
- Nòtte bibliogràfiche
- ↑ Comùn de Zêna: Notiçiâio Statìstico (2022)
- ↑ (IT) Statistica del Regno d'Italia, Censimento generale 31 dicembre 1861 (PDF), Firénse, Tipografia letteraria e degli ingegneri, 1865, p. 126.
- ↑ (IT) Ministero di agricoltura, industria e commercio: ufficio centrale di statistica, Popolazione presente ed assente per comuni, centri e frazioni di comune: censimento 31 dicembre 1871 (PDF), Vol. I, Rómma, Stamperia Reale, 1874, p. 169.
- ↑ (IT) Ministero di agricoltura, industria e commercio: ufficio centrale di statistica, Censimento della popolazione del regno d'Italia al 31 dicembre 1881 (PDF), Vol. I, Pt. I, Rómma, Tipografia Bodoniana, 1883, p. 163.
- ↑ (IT) Ministero di agricoltura, industria e commercio: direzione generale della statistica, Censimento della popolazione del regno d'Italia al 10 febbraio 1901 (PDF), Vol. I, Rómma, Tipografia Nazionale di G. Bertero e C., 1902, p. 168.
- ↑ (IT) Ministero di agricoltura, industria e commercio: direzione generale della statistica e del lavoro, Censimento della popolazione del regno d'Italia al 10 giugno 1911 (PDF), Vol. I, Rómma, Tipografia Nazionale di G. Bertero e C., 1914, p. 243.
- ↑ (IT) Presidenza del consiglio dei ministri: istituto centrale di statistica, Censimento della popolazione del regno d'Italia al 1° dicembre 1921 (PDF), Vol. V, Rómma, Tipografia Nazionale di G. Bertero e C., 1926, p. 17, töa 1.
- ↑ (IT) Istituto centrale di statistica del regno d'Italia, VII censimento generale della popolazione: 21 aprile 1931-IX (PDF), Vol. II, Pt. I, Rómma, Tipografia Operaia Romana, 1933, pp. 198-199.
- ↑ (IT) Istituto centrale di statistica del regno d'Italia, VIII censimento generale della popolazione: 21 aprile 1936-XIV (PDF), Vol. II, Fasc. VIII, Rómma, Tipografia Ippolito Failli, 1937, p. 10, töa II.
- 1 2 3 4 5 6 (IT) AA.VV., 4.1 Censimenti della Popolazione - Serie storiche (PDF), in Annuario Statistico: Edizione 2021, LXXXIXI, Zêna, Comùn de Zêna, 2021, p. 160.
- ↑ (IT) AA.VV., 4.1 Censimenti della Popolazione - Serie storiche (PDF), in Annuario Statistico: Edizione 2021, LXXXIXI, Zêna, Comùn de Zêna, 2021, p. 175.
Âtri progètti
[modìfica | modìfica wikitèsto]
Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Pra
