Pêgi

ZE	Sta pàgina a l'é scrîta in zenéize

Pêgi ecs comûne, quartê
Vista de Pêgi
Localizaçión
Stâto	Itàlia
Región	Liguria
Çitæ metropolitann-a	Zêna
Comùn	Zêna
Aministraçión
Instituçión	1861
Sopresción	1926
Teritöio
Cordinæ	44°25′31″N 8°48′52″E44°25′31″N, 8°48′52″E (Pêgi)
Superfìcce	25,52 km²
Abitànti	25 245 (2022)
Denscitæ	989,22 ab./km²
Âtre informaçioìn
Fûzo orâio	UTC+1
Nómme abitànti	pêgìn, pêgiòtti
Patrón	Santa Rozalîa
Festîvo	4 de seténbre
Circoscriçión	Moniçìpio VII Ponénte
Cartografîa
Pêgi
Mappa di muniçìppi de Zêna

Pêgi (in tabarchin: Pégi) o l'è 'n quartê de Zêna, into Muniçìpio VII Ponénte, ch'o gh'à 25.245 abitanti. L'àrea de Pêgi a conprénde e unitæ urbanìstiche de Castelûccio, Mortiòu e Pêgi.

Giögrafîa

Pêgi a confìnn-a a levànte con Séstri Ponénte, a nòrd co-o comûne de Çiânexi, a ponénte con Pra e Ôtri, a sùd a l'amîa in sciô mâ co-ìn bràsso de mænn-a e dötræ strutûe do scistêma do pòrto de Zêna. Pêgi l'é caraterizâ da 'n clìmma particolarménte tenpiòu, tànto pi-â vixinànsa a-o mâ cómme pi-â proteçión dæta da-o grùppo montagnìn do Mónte Penéllo.

Stöia

O nómme de Pêgi o ne vêgne da l'antîga Pyla Veituriorum, fondâ cómme di âtri pòsti inta zöna da-i Viturii, 'na tribù di Lìguri antîghi. A paròlla "pyla" a saiéiva conligâ a-o grêgo πύλαι, pýlai "pòrta, pàsso de montàgna", con riferiménto a-i antîghi camìn che remontâvan a Voêna e pasâvan l'Apenìn p'arivâ in Piemónte.

Do 1542 i Lomelìn, ch'avéivan riçevûo in conçesción o protetorâto de Tùnixi, àn mandòu quæxi 300 famiggie zenéixi, pò-u ciù de Pêgi, in sce l'îzoa de Tabàrca p'inpiegâli inta pésca do coâlo. Into XVIII sécolo ste famiggie se són pöi mesciæ in Sardégna, dónde o rè Càrlo Manoælo III o gh'à acordòu de tære, e àn fondòu i pàixi de Carlofòrte e de Câdazédda. Pe sta raxón, inte sti doî comûni sàrdi, ancheu se pàrla 'n dialétto da léngoa lìgure, o tabarchìn, ch'o s'é evolûo a partî da-o zenéize parlòu sorviatùtto a Pêgi into XVI sécolo.

Pêgi a l'é stæta 'n comûne indipendénte scin a-o 1926, quànde a l'é stæta unîa a quéllo de Zêna co-a costituçión da Grànde Zêna, deçîza da-o regìmme fascìsta.

Comunicaçioìn

Stràdde

Prìmma da costroçión da stràdda d'ancheu ch'a côre lóngo a costêa da Zêna a Savónn-a (1810), Pêgi a disponéiva sôlo de 'n scistêma de sentê e crêuze, cómme a Stràdda Antîga Româna inta zöna de Mortiòu; scìn a l'Eutoçénto l'antîga stràdda da Cabanea, ch'a montâva sciù pi-â Voêna vèrso e Cabann-e de Marcaieu, a l'à reprezentòu 'n conligaménto inportànte tra-a costêa lìgure e-a cianûa padànn-a. Ancheu a Stràdda de Ourélia a l'é a stràdda prinçipâ ch'a conlîga Séstri Ponénte a Pra e into pasâ pe Pêgi a pìggia i nómmi de Stràdda de Mortiòu de Pêgi, Stràdda de Pacoret de Saint-Bon e Stràdda de Pêgi. Pêgi a l'é tocâ da l'Outostràdda A10 Zêna-Ventimìggia, ch'a côre da-arénte a-a Stràdda de Ourélia. O cazéllo de l'outostràdda, ciamòu Zêna-Pêgi, o s'atrêuva into mêzo de l'àrea de Mortiòu.

Ferovîe

A lìnoa da ferovîa Zêna-Ventimìggia a pàssa pe Pêgi e o quartê o l'é servîo da 'na staçión in Ciàssa Ponchielli, da-arénte a l'intrâ de Vìlla Duràsso-Pravexìn. In càngio, a lìnia da ferovîa Zêna-Àsti a pàssa inta Voêna, dónde gh'é a staçión de Zêna Granæa.

Pòrti

Inta zöna de costêa in fàccia a Mortiòu, inti ànni Sciusciànta, l'é stæto costroîo o pòrto Petròlli. Delimitòu da-a penîzoa artifiçiâle de l'ariopòrto, o l'é formòu da 'na banchìnn-a de ciù ò mêno 400 mêtri e quàttro pontî perpendicolâri a-a costêa, conligæ de drîto a 'na ræ de condûti de l'êuio consésci con rafinerîe e depòxiti inte l'Itàlia do nòrd. Ciù a ponénte, a zöna de pòrto inte l'àrea de Pêgi, in fàccia a-o Castelûccio, a l'é dedicâ a-a nàotica de dipòrto, co-ìn pónto d'ormézzo turìstico da 530 pòsti; a dîga do pòrto a l'à inclûzo into baçî o stòrico schéuggio da Prîa Pólla.

Âtri progètti

Altri progetti

• Wikimedia Commons

• Wikimedia Commons a contêgne di files in sce Pêgi