صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۸۳٬۳۵۳ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

ماکیان ایکس یک یا دجاجه ایکس یک منبعی مشهور از پرتو ایکس در فضا است که در صورت فلکی ماکیان قرار دارد. در سال ۱۹۶۴ و در خلال پرواز یک تلسکوپ فضایی مدار پایین کشف شد و یکی از بزرگ‌ترین منابع پرتو ایکس در آسمان است که پرتوی ایکسی با شارش ۲٫۳‎×۱۰^−۲۳ W m^−۲Hz^−۱‏ تولید می‌کند. ماکیان ایکس یکی از بزرگ‌ترین احتمالات برای سیاه‌چاله است. این جسم حدود ۲۱٫۲ برابر جرم خورشید، تخمین زده می‌شود و هرچه در اطرافش باشد به مشابه این رفتار می‌کند که در کنار یک سیاه‌چاله است. شعاع افق رویداد آن ۲۶ کیلومتر محاسبه می‌شود. ماکیان ایکس یک دوتایی پرتو ایکس پرجرم است و حدود ۶۰۰۰ سال نوری از خورشید فاصله دارد که شامل یک ابرغول آبی متغیر با نام HDE ۲۲۶۸۶۸، یک قرص برافزایشی که پرتو ایکس ایجاد می‌کند می‌شود. مواد دور این سیاه‌چاله میلیون‌ها درجه کلوین (K) دما دارند، و بدین علت در طول موج ایکس تابش می‌کنند. یک جفت افشانه فضایی به شکل عمودی از دو سر سیاه‌چاله خارج می‌شود. این سامانه عضو یک مجموعه ستاره به نام ماکیان OB3 است، به معنی این‌که ماکیان ایکس یک حدود پنج میلیون سال قدمت دارد و تشکیل یافته از ستاره‌ای با جرم بیشتر از ۴۰ برابر جرم خورشید است. اکثر جرم ستارهٔ قدیمی به خاطر از دست دادن پوسته از بین رفته است. مرگ این ستاره همراه با یک ابرنواختر همراه بوده است، نتیجه انفجار این بوده است که مرکز ستاره به سیاه‌چاله تبدیل شده است. ماکیان ایکس یک موضوع شرط‌بندی علمی بین استیون هاوکینگ و کیپ ثورن در سال ۱۹۷۴ بوده است، که در آن هاوکینگ معتقد بود که این جرم یک سیاه‌چاله نیست.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… کافه گلاسه، بستنی‌های فرنگی، قهوه ترک و قهوه فرانسوی نخستین بار در سال ۱۳۰۶ در کافه نادری به ایرانیان عرضه شد؟ (در تصویر)
… شطرنج۹۶۰ گونه‌ای از بازی شطرنج است که بابی فیشر، قهرمان سابق شطرنج جهان، پدید آورد و تنها تفاوت آن با شطرنج کلاسیک در چگونگی جای‌گیری مهره‌ها (به جز پیاده‌ها) است؟
… جنگ تریاک که بین سالهای ۱۸۴۰ تا ۱۸۴۲ میلادی میان انگلستان و چین روی داد، نخستین مرحله نفوذ موثر کشورهای اروپای غربی به چین به شمار می‌رود؟
… یهودی سرگردان در ادبیات عامیانهٔ اروپا داستان یک یهودی است که به مسیح توهین می‌کند، و به تاوان آن تا بازگشت مسیح باید زمین را بپیماید؟
… تلخ‌ترین ترکیب شیمیایی شناخته شده تاکنون توسط بشر دناتونیوم نام دارد؟
… غلامحسین نقشینه که بازیگر نقش دایی جان ناپلئون بود، در خردادماه سال ۱۳۴۱ با سِمت معاون مدیرکل امور مخابرات سازمان برنامه و بودجه بازنشسته شد؟
… پلاستوفوم که نوعی پلیمر سفیدرنگ و عایق رطوبت، صدا و حرارت است، در ایران به نام یونولیت شناخته می‌شود؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۱۸ مرداد ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۰۸۳٬۳۵۳ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت