Roses
| Roses Roses | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kataluniako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Eremu funtzionala | Comarques Gironines | ||||||||||
| Eskualdea | Alt Empordà | ||||||||||
| Alkatea | Josep Maria Martínez Chinchilla | ||||||||||
| Izen ofiziala | Roses | ||||||||||
| Jatorrizko izena | Roses | ||||||||||
| Posta kodea | 17480 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 17152 | ||||||||||
| Herriburua | Roses | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 42°15′48″N 3°10′30″E / 42.26333°N 3.175°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 45,9 km² | ||||||||||
| Altitudea | 5 m | ||||||||||
| Mugakideak | Palau-saverdera, La Selva de Mar, El Port de la Selva, Cadaqués eta Castelló d'Empúries | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 20.365 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 444 bizt/km² | ||||||||||
| Etxebizitzak | 184 | ||||||||||
| Informazio gehigarria | |||||||||||
| Hiri senidetuak | Rodas | ||||||||||
| Matrikula | GI | ||||||||||
| Hizkuntza ofiziala | katalan | ||||||||||
| roses.cat | |||||||||||
Roses Kataluniako kostaldeko udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. Azken erroldaren arabera 20.365 biztanle zituen 45,9 km²-ko azaleran.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 10.111 gizon, 10.064 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
45,91 km²-ko azalera du. 2017an, bestela, 19.216 pertsona erroldatuta zituen. Izan ere, eskualdeko bigarren udalerririk populatuena da Figueres eta gero.
Historia garaikidean, nabarmentzekoa da 2001eko martxoaren 17an ETAk egindako atentatua, eurek eraildako lehenengo mosso d'esquadra, Santos Santamaria, eragin zuena.[2]
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Costa Bravako iparraldeko leku bisitatuenen artean dago, eta bere hondartzen artean Canyelles Petites, l'Almadrava (Canyelles Grosses), Murtra, Rustella, Montjoi, Pelosa eta Jóncols ditugu. Forma geografikoen artean, punta Falconera eta cap Norfeu lurmutur ikusgarria daude, azken hau Cap de Creuseko natura parkearen barruan dagoena.
Udalerri mugakideei dagokienez, iparraldean La Selva de Mar eta El Port de la Selva, hegoaldean Mediterraneoa, ekialdean Cadaqués, ipar-mendebaldean Palau-saverdera eta hego-mendebaldean Castelló d'Empúries ditu.
Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Palau-saverdera, La Selva de Mar, El Port de la Selva, Cadaqués eta Castelló d'Empúries.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Rhode greziar kolonia bat izan zen, Roses badiaren iparraldeko muturrean sortua, muino txiki batean (Santa Maria). Ondo babestutako portu naturala zuen. Fundatzaileen nortasuna ez dago argi, baina Massaliako kolonizatzaileak ziren fozeatarren eragina nabarmentzen da. Lekukotasun arkeologikoek iradokitzen dutenez, K.a 375 inguruan sortu zuten, eta agian, Massalia Iberiarantz hedatu nahi izatearen ondorio izan zen.[3]
Kultura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Festa Nagusia abuztuaren 15a, eta bertan musika klasikoa, habanerak, sardanak eta erraldoiak presente daude. Halaber, aipatzekoa da ospatzen duten Oikoumene meza ekumenikoa. XVII. mendetik bestela, Rosesek aratusteak antolatzen ditu.
Gastronomiari dagokionez, Udalerri honetan Ferran Adrià sukaldari ospetsuaren El Bulli jatetxe ospetsua kokatuta egon da 1961etik 2011 arte. Mundu mailan ezaguna izan zen, hain zuzen ere 1997tik Michelin Gidan 3 izar eduki zituen.
Alkateak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Irudi galeria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Itsas pasealekua ilunabarrean.
- Gotorlekuaren sarrera.
- Harresien aztarnak.
- Ikuspegi orokorra.
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ (Gaztelaniaz) M. J. C.. (2001-3-19). «ETA preparó en el sur de Francia el atentado de Rosas con dinamita robada en Grenoble» ABC (Bartzelona).
- ↑ «Cecas | Moneda Ibérica» monedaiberica.org (kontsulta data: 2026-02-10).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Katalanez) Rosesko udalaren webgunea.
| Alt Empordàko udalerriak | ||
|---|---|---|
|
Agullana • Albanyà • l'Armentera • Avinyonet de Puigventós • Bàscara • Biure • Boadella i les Escaules • Borrassà • Cabanelles • Cabanes • Cadaqués • Cantallops • Capmany • Castelló d'Empúries • Cistella • Colera • Darnius • l'Escala • Espolla • el Far d'Empordà • Figueres • Fortià • Garriguella • Garrigàs • la Jonquera • Lladó • Llançà • Llers • Maçanet de Cabrenys • Masarac • Mollet de Peralada • Navata • Ordis • Palau de Santa Eulàlia • Palau-saverdera • Pau • Pedret i Marzà • Peralada • Pont de Molins • Pontós • el Port de la Selva • Portbou • Rabós • Riumors • Roses • Sant Climent Sescebes • Sant Llorenç de la Muga • Sant Miquel de Fluvià • Sant Mori • Sant Pere Pescador • Santa Llogaia d'Àlguema • Saus, Camallera i Llampaies • la Selva de Mar • Siurana • Terrades • Torroella de Fluvià • la Vajol • Ventalló • Vilabertran • Viladamat • Vilafant • Vilajuïga • Vilamacolum • Vilamalla • Vilamaniscle • Vilanant • Vila-sacra • Vilaür | ||


