Petri Abelardo

Petri Abelardo
	; Irudi gehiago
Abbot of Rhuys	; 1125 -
Abbot of Rhuys
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturak	Pierre Abélard
Jaiotza	Le Pallet, 1079
Herrialdea	Frantziako Erresuma
Lehen hizkuntza	antzinako frantsesa
Heriotza	Chalon-sur-Saône, 1142ko apirilaren 21 (62/63 urte)
Hobiratze lekua	Héloïse and Abélard's tomb (en) ; Abbaye Saint-Marcel-lès-Chalon (en) ; Oratory of the Paraclete (en) ; Église Saint-Laurent de Nogent-sur-Seine (en) ; Museum of French Monuments (en) ; Père Lachaise hilerria
Familia
Ezkontidea(k)	Héloïse d’Argenteuil
Seme-alabak	ikusi Astralabius;
Hezkuntza
Heziketa	École cathédrale de Paris
Hizkuntzak	Erdi Aroko latina; antzinako frantsesa
Irakaslea(k)	Roscelin Compiègnekoa; Gilen Champeauxkoa
Ikaslea(k)	ikusi John of Salisbury (en) ; Hilarius (en) ; Robert of Melun (en) ; Berengar of Poitiers (en) ;
Jarduerak
Jarduerak	teologoa, filosofoa, konpositorea, hizkuntzalaria, olerkaria, autobiografialaria, logikaria, idazlea, irakaslea eta monjea
Lan nabarmenak	ikusi Sic et Non (en) ; Dialectica (en) ; Hymnarius Paraclithensis (en) ; Historia Calamitatum (en) ; Collationes (en) ; Introductio ad theologiam (en) ; Theologia christiana (en) ; Planctus Israel super Samson (en) ; Expositio in Epistolam ad Romanos (en) ; Ethica (en) ; Expositio in Hexaemeron (en) ; Epistola de Dionysio Areopagita (en) ; Theologia summi boni (en) ; Sermons (en) ; Letters (en) ;
Mugimendua	klasizismoa; Eskolastika; nominalismoa
Ideologia eta sinesmenak
Erlijioa	katolizismoa
Erlijio-ordena	Beneditar

Petri Abelardo (latinez: Petrus Abaelardus edo Abailardus, frantsesez: Pierre Abélard; Le Pallet, 1079 – Chalon-sur-Saône ondoan, 1142ko apirilaren 21a) filosofo eta teologo frantsesa izan zen. Teologia Eskolastikoa eta logika irakatsi zituen Parisen. Eloisarenganako izan zuen amodioak eta hori eragozteko haren osaba Fulberten ahaleginek famatu dute historian.

Filosofian, Unibertsalen inguruko eztabaidari nominalismo eta kontzeptualismoaren bidetik emandako soluzioagatik ezaguna da. Etikan, intentzioaren oinarriak ezarri zituen^[1]. Maiz, "XII. mendeko Descartes" ezizena eman zaio, Rousseau, Kant, eta Spinozaren ideietara aurreratu baitzen. Enpirizismoaren aurrekaritzat ere hartzen da.

Abelardoren doktrina kondenatua izan zen bi Kontziliotan (Soissons, 1121; Sens, 1140), eta bere irakaspenak bildu zizkioten etsaiek monasteriotik monasteriora etengabe aldatuz ibiltzera behartu zuten. Unibertsalen auzian, egun kontzeptualismo deituaren antzeko jarrera hartu zuen, errealismoa kritikatuz eta nominalismoa onartu gabe. Haren obra nagusiak Dialogus inter philosoforum, Ethica, Historia calamitatum Abaelardi, Sic et nunc eta Theologia christiana dira.

Erreferentziak

Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

↑ (Ingelesez) Marenbon, John. (1997). The Philosophy of Peter Abelard. Cambridge University Press ISBN 978-0-521-66399-1. (kontsulta data: 2024-06-13).

Bibliografia

Agirre, Javier (2008): "Abelardo eta unibertsalen inguruko eztabaida" in Agustin Arrieta (et al.): Filosofiaren historia, Donostia, Elkar. ISBN 978-84-9783-403-2
Andonegi, Xabier (1999): "XIII. mendeko Unibertsitatea eta Zientzia" in Roger Bacon: Teologia ikasketarako laburbilduma, Andoain, Jakin. ISBN 84-95234-05-X
Andonegi, Xabier (2004): "Erdi Aroko Filosofia" in Joxe Azurmendi (argk.): Filosofiako gida, Bilbo, UEU. ISBN 84-8438-048-3
Arrieta, Agustin (2004): "Metafisika" in Joxe Azurmendi (et al.): Filosofiako gida, Bilbo, UEU. ISBN 84-8438-048-3
Copleston, Frederick (2003): History of Philosophy, Londres, Continuum. ISBN 978-0-8264-6895-6
Le Goff, Jacques (1957): Les Intellectuels au Moyen Âge, Paris, Le Seuil.

Kanpo estekak

Datuak: Q4295
Multimedia: Peter Abelard / Q4295

[1] (Ingelesez) Marenbon, John. (1997). The Philosophy of Peter Abelard. Cambridge University Press ISBN 978-0-521-66399-1. (kontsulta data: 2024-06-13).

[1]