Peter Lax
Peter David Lax (1 ga Mayu 1926 - 16 ga Mayu 2025) masanin lissafi ne ɗan ƙasar Hungary kuma wanda ya lashe kyautar Abel Prize wanda ke aiki a fannin lissafi mai tsarki da amfani.
Lax ya ba da muhimmiyar gudummawa ga tsarin haɗin gwiwa, yanayin ruwa da raƙuman girgiza, kimiyyar lissafi ta solitonic, dokokin kiyaye hyperbolic, da lissafin lissafi da kimiyya, da sauran fannoni. A cikin wani takarda na 1958, Lax ya bayyana hasashe game da wakilcin matrix don polynomials na uku waɗanda ba a tabbatar da su ba tsawon sama da shekaru arba'in. Sha'awar "Lax conjecture" ta ƙaru yayin da masana lissafi da ke aiki a fannoni daban-daban suka fahimci mahimmancin tasirinsa a fagensu, har sai da aka tabbatar da gaskiya a ƙarshe a 2003. [1]
Rayuwar farko da ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Lax a ranar 1 ga Mayu, 1926 a Budapest, Hungary, [1] ga wani iyali Yahudawa . [2] Ya fara nuna sha'awar lissafi yana ɗan shekara goma sha biyu, kuma ba da daɗewa ba iyayensa suka ɗauki Rózsa Péter a matsayin mai koyarwa a gare shi. [3] Iyayensa Klara Kornfield da Henry Lax duka likitoci ne kuma kawunsa Albert Kornfeld (wanda aka fi sani da Albert Korodi) masanin lissafi ne, kuma abokin Leó Szilárd ne. Iyalin sun bar Hungary a ranar 15 ga Nuwamba, 1941, suka yi tafiya ta Lisbon zuwa Amurka.
Bayan yaƙin ya ƙare, Lax ya ci gaba da zama tare da Sojoji a Los Alamos na tsawon shekara guda, yayin da yake ɗaukar darussa a Jami'ar New Mexico, sannan ya yi karatu a Jami'ar Stanford na zangon karatu tare da Gábor Szegő da George Pólya . [2] Lax ya koma NYU don shekarar karatu ta 1946-1947, kuma ta hanyar haɗa maki daga jami'o'i huɗu da ya yi karatu a cikinsu, ya kammala karatunsa a wannan shekarar. Ya zauna a NYU don karatun digiri na biyu, ya auri Anneli a 1948 kuma ya sami digirin digirgir a 1949 a ƙarƙashin kulawar Kurt O. Friedrichs . [2]
Sana'a
[gyara sashe | gyara masomin]A shekarar 1954, Hukumar Makamashin Atomic ta Amurka ta sanya Lax da wasu abokan aikinsa da dama a NYU su kula da amfani da na'urar supercomputer ta farko don ƙididdige haɗarin ambaliyar ruwa ga babban na'urar nukiliya idan aka lalata madatsar ruwa da ke kusa; sun kammala da cewa na'urar za ta kasance lafiya.
Lax ya bayar da gudummawa ga ka'idar daidaiton bambancin ɓangarorin hyperbolic . Ya yi ci gaba wajen fahimtar raƙuman girgiza daga bama-bamai, hasashen yanayi da ƙirar sararin samaniya .
MANAZARTA
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Lewis, Adrian S.; Parrilo, Pablo A.; Ramana, Motakuri V. (2005). "The Lax conjecture is true". Proc. Amer. Math. Soc. 133 (9): 2495–2499. arXiv:math/0304104. doi:10.1090/S0002-9939-05-07752-X. MR 2146191. S2CID 17436983.
- 1 2 Gerald L. Invalid
|url-status=Reid(help); Missing or empty|title=(help). Cite error: Invalid<ref>tag; name "mmp" defined multiple times with different content

