Donald Tusk
Donald Tusk | |
|---|---|
.jpg) | |
| Kryeministër i Polonisë | |
Titullar | |
| Në detyrë 13 dhjetor 2023 | |
| Paraprirë nga | Mateusz Morawiecki |
| Në detyrë 16 nëntor 2007 – 22 shtator 2014 | |
| Paraprirë nga | Jarosław Kaczyński |
| Pasuar nga | Ewa Kopacz |
| Presidenti i Këshillit Evropian | |
| Në detyrë 1 dhjetor 2014 – 30 nëntor 2019 | |
| Paraprirë nga | Herman Van Rompuy |
| Pasuar nga | Charles Michel |
| President i Partisë Popullore Evropiane | |
| Në detyrë 1 dhjetor 2019 – 1 qershor 2022 | |
| Paraprirë nga | Joseph Daul |
| Pasuar nga | Manfred Weber |
| Të dhëna vetjake | |
| U lind më | Donald Franciszek Tusk 22 prill 1957 Gdańsk, Polonia |
| Nënshtetësia | polak |
| Partia politike | Platforma Obywatelska |
| Fëmijët | 2 |
| Shkollimi | Universiteti i Gdańskut |
| Punësimi | politikan, historian |
| Nënshkrimi |  |
Donald Franciszek Tusk (lindur më 22 prill 1957 në Gdańsk) është një politikan polak që shërben si kryeministër i Polonisë që nga 13 dhjetori 2023. Më parë ai ka qenë kryeministër i Polonisë nga viti 2007 deri në vitin 2014, president i Këshillit Evropian nga viti 2014 deri në vitin 2019 dhe president i Partisë Popullore Evropiane nga viti 2019 deri në vitin 2022.[1][2][3]
Ai konsiderohet një nga figurat më të rëndësishme të politikës polake dhe evropiane të shekullit XXI. Gjatë karrierës së tij ka luajtur rol të rëndësishëm si në tranzicionin postkomunist të Polonisë, ashtu edhe në konsolidimin e orientimit proevropian të vendit. Ai ishte gjithashtu kryeministri më jetëgjatë i Polonisë demokratike dhe i pari që u rizgjodh pas rënies së komunizmit.[2][4]
Jeta e hershme dhe arsimi
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Tusk lindi në Gdańsk më 22 prill 1957. Në vitin 1976 nisi studimet për histori në Universitetin e Gdańskut, ku u përfshi në veprimtari opozitare kundër regjimit komunist. Në atë periudhë ai bashkëpunoi me strukturat e fshehta të sindikatave të lira dhe u afrua me lëvizjen Solidarność.[2]
Në vitin 1980 ai ishte ndër themeluesit e Shoqatës së Pavarur të Studentëve (NZS), pjesë e mjedisit më të gjerë të lëvizjes Solidarność. Pas vendosjes së gjendjes ushtarake në Poloni në dhjetor 1981, ai vazhdoi aktivitetin në opozitën antikomuniste dhe punoi edhe si punëtor manual gjatë viteve 1980.[2]
Karriera e hershme politike
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pas rënies së komunizmit, Tusk u bë një nga figurat e reja të liberalizmit politik polak. Në vitet 1990 ai ishte aktiv në parlamentin polak dhe mbajti edhe postin e nënkryetarit të Senatit. Në vitin 2001 ai ishte një nga nismëtarët e krijimit të partisë centriste Platforma Obywatelska, ndërsa në vitin 2003 u bë udhëheqësi i saj.[2][1]
Kjo parti u bë një nga forcat kryesore të politikës polake dhe Tusk u shndërrua në figurën e saj më përfaqësuese. Në vitin 2005 ai kandidoi edhe për president të Polonisë, por u mposht nga Lech Kaczyński.[4]
Kryeministër i Polonisë
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në zgjedhjet parlamentare të vitit 2007, Platforma Obywatelska fitoi dhe Tusk u bë kryeministër i Polonisë më 16 nëntor 2007. Ai drejtoi qeverinë për shtatë vjet, deri në vitin 2014. Ky mandat e bëri atë kryeministrin më jetëgjatë të Polonisë demokratike, si edhe të parin që arriti të rizgjidhej për një mandat të dytë pas vitit 1989.[2]
Gjatë periudhës së tij në krye të qeverisë, Polonia ruajti rritjen ekonomike dhe forcoi pozicionin e saj në Bashkimin Evropian. Vendi arriti të ruante rritjen edhe në kohën e krizës ekonomike evropiane, ndërsa Britannica vëren se Tusk ndoqi politika qartësisht pro-biznesit dhe pro-BE-së.[2][4]
Pas zgjedhjeve parlamentare të vitit 2023 dhe pas dështimit të qeverisë së Mateusz Morawieckit për të siguruar besimin parlamentar, Tusk u zgjodh sërish për të formuar qeverinë dhe u emërua zyrtarisht kryeministër më 13 dhjetor 2023.[5][4]
President i Këshillit Evropian
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Në vitin 2014 Tusk u zgjodh president i Këshillit Evropian, duke pasuar Herman Van Rompuy. Ai mori detyrën më 1 dhjetor 2014. Në vitin 2017 u rizgjodh për një mandat të dytë prej dy vjetësh e gjysmë, ndërsa mandati i tij përfundoi më 30 nëntor 2019.[2][6]
Gjatë kësaj periudhe ai ishte një nga figurat kryesore të Bashkimit Evropian në trajtimin e çështjeve si marrëdhëniet me Rusinë, politika ndaj Ukrainës, kriza e migracionit dhe procesi i daljes së Mbretërisë së Bashkuar nga Bashkimi Evropian.[4]
Partia Popullore Evropiane
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Pas përfundimit të mandatit të tij në Këshillin Evropian, Tusk u zgjodh president i Partisë Popullore Evropiane më 20 nëntor 2019. Presidenca e tij nisi më 1 dhjetor 2019. Në verën e vitit 2021 ai u rikthye në politikën e brendshme polake si drejtues i Platformës Obywatelska dhe më pas u largua nga drejtimi i PPE-së, ku u pasua nga Manfred Weber.[3][1]
Roli në politikën polake bashkëkohore
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Rikthimi i Tuskut në politikën polake në vitin 2021 e vendosi atë përsëri në qendër të jetës politike të vendit. Britannica thekson se ai u bë figura kryesore e opozitës kundër qeverive të Ligjit dhe Drejtësisë (PiS) dhe se rikthimi i tij në pushtet në vitin 2023 u pa si një kthesë e fortë drejt një orientimi më proevropian të qeverisë polake.[4]
Në vitin 2026 ai mbetet një nga figurat më me ndikim të politikës polake dhe një nga politikanët më të njohur të Evropës Qendrore.[1][4]
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- 1 2 3 4 "Donald Tusk". Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 "Biography of Donald Tusk". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- 1 2 "Donald Tusk overwhelmingly elected European People's Party President". European People's Party (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 "Donald Tusk". Encyclopædia Britannica (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "President Andrzej Duda appoints Prime Minister Donald Tusk and a new Council of Ministers". Kancelaria Prezesa Rady Ministrów (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
- ↑ "Donald Tusk, 2014-2019". Consilium (në anglisht). Marrë më 21 prill 2026.
