Programa Vostok

Ël programa Vostok (an russ: Восток, ch'a veul dì "orient") a l'é stàit ël prim programa spassial uman dl'Union Soviética, ch'a l'ha portà për la prima vira n'òm ant lë spassi. A l'é stàit realisà da l'OKB-1 (ufissi 'd progetassion) sota la diression ëd Sergej Korolëv e a l'ha fàit ses vòl spassial abità antra 'l 1961 e 'l 1963.

Stòria e obietiv

Ël programa a l'era part ëd la corsa a lë spassi antra URSS e Stat Unì. L'obietiv prinsipal a l'era col ëd mandé n'òm an òrbita e felo torné san e salv an Tèra, an dimostrand la superiorità tecnològica soviética. Dël 1957, con lë Sputnik 1, l'URSS a l'avìa già vagnà la prima bataja an butand an òrbita ël prim satélit artifissial.

La navissela spassial Vostok a l'era formà da doi moduj prinsipaj: un modul ëd rientr (sférich, ch'a contenìa l'astronàuta) e un modul ëd servissi (con ij motor e ij propulsent). L'astronàuta a l'era sëmper ant na tuta spassial për sicurëssa.

Mission prinsipaj

Ël programa a l'ha realisà ses vòl abità, mincadun con d'obietiv specìfich:

Vostok 1 (12 d'avril 1961): ël prim vòl uman, con Jurii Gagarin. A l'ha passà 108 minute ant l'òrbita e a l'é aterà con ël paracadute dòp esse stàit slansà fòra dla càpsula a 7 km d'autëssa.
Vostok 2 (6 d'ost 1961): con German Titov. Prim vòl ëd pì che 24 ore.
Vostok 3 (11 d'ost 1962): con Andrijan Nikolajev.
Vostok 4 (12 d'ost 1962): con Pavel Popovič. Prim vòl an cobia (doi veìcol an òrbita ansema).
Vostok 5 (14 ëd giugn 1963): con Valerij Bykovskij.

- Vostok 6 (16 ëd giugn 1963): con Valentina Tereshkova, la prima fomna ant lë spassi.

Eredità

Ël programa Vostok a l'ha dàit a l'URSS un vantagi decis ant la corsa a lë spassi e a l'ha anandià l'era dj'vòl uman. Le lession amprendùe a son ëstàite dovrà për ij programa apress: Voskhod e Soyuz.