Zygmunt Albert
jako rektor AM we Wrocławiu | |
| Data i miejsce urodzenia |
30 października 1908 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| profesor nauk medycznych | |
| Specjalność: patomorfologia | |
| Alma Mater | |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia | |
| Rektor AM we Wrocławiu | |
| Odznaczenia | |
Zygmunt Albert (ur. 30 października 1908 w Turce, zm. 7 października 2001 w Bremie) – polski lekarz patolog, profesor nauk medycznych i badacz, historyk medycyny.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Syn Leopolda. W 1934 ukończył studia medyczne na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, po czym został pracownikiem Zakładu Anatomii Patologicznej tej uczelni (od 1934 do 1945, przy czym w okresie okupacji sowieckiej Lwowa Wydział Lekarski UJK został przekształcony w Lwowski Państwowy Instytut Medyczny, zaś w czasie okupacji niemieckiej w Państwowe Medyczno-Przyrodnicze Kursy we Lwowie).
Był jednym z naocznych świadków mordu 23 profesorów lwowskich i członków ich rodzin na Wzgórzach Wuleckich w nocy z 3 na 4 lipca 1941 dokonanego przez Einsatzgruppe zur besonderen Verwendung, specjalną jednostkę policyjną Sicherheitsdienst – policji bezpieczeństwa III Rzeszy. Dzięki zebranym przez niego dokumentom (w tym relacjom innych naocznych świadków, członków rodzin zamordowanych, żydowskich uczestników ekshumacji zwłok) powstało na ten temat szereg artykułów i publikacji jego autorstwa.
Po wyjeździe ze Lwowa (18 grudnia 1945) do Wrocławia, objął kierownictwo Katedry i Zakładu Anatomii Patologicznej na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu. W latach 1949–1979 był kierownikiem Zakładu Anatomii Patologicznej Akademii Medycznej we Wrocławiu (1950–1954 pierwszy rektor Akademii)[1]. W okresie od 1954 do 1970 był kierownikiem Zakładu Onkologii Doświadczalnej w Instytucie Immunologii i Terapii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk im. L. Hirszfelda we Wrocławiu. W latach 1963–1985 był członkiem Polskiej Akademii Nauk. Wiosną 1981 wyjechał do RFN, gdzie do końca życia mieszkał pod Bremą wraz z synem i rodziną, przez kilka lat współpracując z patologami z Wielkiej Brytanii i prowadząc prace badawcze z zakresu historii medycyny. Specjalista i autor prac specjalistycznych głównie z dziedziny onkologii.
Ponadto autor:
- Wydział lekarski UJK podczas okupacji hitlerowskiej 1941–1944 Wrocław 1975, Zakład Narodowy im. Ossolińskich (wersja elektroniczna [2])
- Kaźń profesorów lwowskich - lipiec 1941 / studia oraz relacje i dokumenty zebrane i oprac. przez Zygmunta Alberta Wrocław 1989, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, ISBN 83-229-0351-0 (fragmenty w wersji elektronicznej [3])
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (dwukrotnie: 22 lipca 1950[4], 9 lipca 1954[5])
- Złoty Krzyż Zasługi (26 listopada 1951)[6]
- Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
- Odznaka honorowa „Za wzorową pracę w służbie zdrowia”
- Odznaka „XV-lecia Odzyskania Dolnego Śląska”
- Odznaka Budowniczy Wrocławia
- Medal Akademii Medycznej z okazji obchodów XXV-lecia Akademii Medycznej we Wrocławiu
Nagrody
[edytuj | edytuj kod]- Nagroda Państwowa I stopnia (zespołowa) w zakresie nauk medycznych za wybitne osiągnięcia w badaniach nad enzymami i zastosowanie tych badań w klinice (1964)[7]
Miejsce pochówku
[edytuj | edytuj kod]Pochowany na cmentarzu św. Wawrzyńca przy ul. Bujwida we Wrocławiu (2c/11/11) [8].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Encyklopedia Wrocławia. Jan Harasimowicz (red.). Wyd. III. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, s. 28. ISBN 83-7384-561-5.
- ↑ http://lwow.home.pl/lek/albert1.html
- ↑ http://www.lwow.home.pl/albert/albert-pl.html
- ↑ M.P. z 1950 r. Nr 84, poz. 1001 „za zasługi w pracy zawodowej”.
- ↑ M.P. z 1954 r. Nr 100, poz. 1224 „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy zawodowej w dziedzinie służby zdrowia”.
- ↑ M.P. z 1951 r. Nr 103, poz. 1495 „za zasługi w pracy dydaktycznej i naukowej”.
- ↑ Nagrody państwowe I stopnia w dziedzinie nauki, techniki oraz kultury i sztuki. „Głos Wielkopolski”. Rok XX, Nr 171 (6359), s. 3, 21 lipca 1964. Poznań: Poznańskie Wydawnictwo Prasowe „RSW Prasa”. [dostęp 2026-03-10].
- ↑ miejsce pochówku śp. Zygmunta Alberta
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Gazeta Lekarska - Prof. Zygmunt Albert wspomnienie pośmiertne. oil.org.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-03)].
- Polonia, wspomnienie pośmiertne
- Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie
- Ludzie urodzeni w Turce
- Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju”
- Odznaczeni dwukrotnie Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1944–1989)
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa)
- Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego
- Odznaczeni odznaką honorową „Za wzorową pracę w służbie zdrowia”
- Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej
- Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa)
- Pochowani na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu
- Polacy wysiedleni z Kresów Wschodnich w latach 1944–1946
- Polscy historycy
- Polscy patolodzy
- Rektorzy Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu
- Urodzeni w 1908
- Zmarli w 2001
