Zbrodnia w Krowioku
Zbrodnia w Krowioku – morderstwo na czterech mieszkańcach Wysokiej i Góry Świętej Anny, dokonane podczas III powstania śląskiego, 8 czerwca 1921 r. przez członków niemieckiej Samoobrony Górnego Śląska (niem. Selbstschutz Oberschlesien) w obrębie kamieniołomu Krowiok (niem. Kuhtal - krowia dolina) tj. na terenie obecnego amfiteatru na Górze Świętej Anny[1][2].
Przebieg zbrodni
[edytuj | edytuj kod]W nocy z 7 na 8 czerwca 1921 r.[1] dwóch mieszkańców Wysokiej:
- Józef Nowak (lat 53),
- Józef Wojciechowski (lat 61, stróż nocny),
oraz dwóch mieszkańców Góry św. Anny:
- Ignacy Kwiotek (lat 48),
- Ignacy Kwitek (lat 42, restaurator),
zostali przez Huberta Chleboscha, żandarma Schweighardta i trzech Bawarczyków z Freikorps Oberland wywleczeni z mieszkań[2]. Około godziny pół do 11 zaprowadzono ich do kamieniołomu Krowiok na Górze Świętej Anny, gdzie zostali poddani torturom, a następnie zrzuceni ze skały w przepaść. Wołania i krzyki ofiar słyszane były w całej miejscowości. Świadkami morderstwa byli: zamężna Greif, Antoni Aniół i 86-letnia Maryanna Nowakowa z Wysokiej oraz po części Florian i Bernard Nowakowie - synowie zamordowanego Józefa Nowaka[3].
18 czerwca rodzinom udało się odnaleźć zwłoki pomordowanych[4].
4 czerwca 1921 pojawił się strażnik żandarmerii Schweighart z St. Annaberg z ośmioma członkami tzw. sił samoobrony. Żandarm oświadczył w obecności naszych krewnych, że otrzymał rozkaz aresztowania naszego ojca pod zarzutem szpiegostwa na rzecz polskich powstańców. Wiemy, podobnie jak wszyscy mieszkańcy wsi, że nasz ojciec był niewinny, bo jako stary człowiek w ogóle nie dbał o politykę i na pewno nie myślał o służbie szpiegowskiej dla Polski. [...]
Na ciele [...] ojca policzono nie mniej niż cztery strzały w brzuch, dwa w klatkę piersiową oraz 73 pchnięcia bagnetem lub nożem. Z Kwittkiem było mniej więcej tak samo. Ciała Kwiotka i Antona Wojciechowskiego nie były w ogóle rozpoznawalne[4].
Adnotacja o śmierci Ignacego Kwiotka znalazła się w księdze zgonów w Leśnicy. W dokumencie tym zapisano: 8 VI lgnaz Kwiotek z Góry św. Anny, lat 49, zastrzelony przez Niemców za to, że był Polakiem[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Zyta Zarzycka. Uwagi o zbrodniach niemieckiego Selbstschutzu w III powstaniu śląskim. Z materiałów Muzeum Czynu Powstańczego w Leśnicy. „Studia Śląskie”. XXXIX, s. 312, 1981. Opole: Instytut Śląski w Opolu.
- 1 2 Potworne morderstwa „Grenzschutzu“ na Śląsku. „Polska Zachodnia”. 106, s. 3, 1927. Katowice.
- ↑ Wiadomości z bliższych i dalszych stron. „Kuryer Śląski”. 217, s. 4, 1921. Gliwice.
- 1 2 3 Mariusz Patelski, Heinz Hauenstein i Policja Specjalna Samoobrony Górnośląskiej (Die Spezialpolizei des Oberschlesischen Selbstschutz). Przyczynek do zagadnienia mordów feme na Górnym Śląsku [w:] Śląsk Opolski w dobie powstań 1919-1921. Studia i materiały pod redakcją Ksawerego Jasiaka i Tomasza Gałwiaczka, Wrocław-Opole-Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział we Wrocławiu i Delegatura w Opolu, 2026, s. 110.
