close
Przejdź do zawartości

Program Wisła

Dodaj linki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Wisła – program zaopatrzenia Ministerstwa Obrony Narodowej w zintegrowany przeciwlotniczy i przeciwrakietowy system średniego zasięgu (do 100 km) oparty na systemie Patriot. Podpisany list intencyjny przez stronę polską i amerykańską w roku 2017 zakłada dwie fazy programu[1].

Pierwsza faza programu

[edytuj | edytuj kod]

Program rozpoczął się 29 września 2014 roku gdy minister obrony narodowej Tomasz Siemoniak podpisał wniosek o pozyskanie systemu średniego zasięgu[2]. We 6 września 2016 MON przekazało zapytanie ofertowe na 8 baterii Patriot wraz z systemem IBCS od Northrop Grumman[3] do Stanów Zjednoczonych w ramach procedury Foreign Military Sales(inne języki)[4]. 28 marca 2018 minister obrony Mariusz Błaszczak sfinalizował 1 fazę programu o wartości 16,6 mld zł na zakup dwóch baterii MIM-104F Patriot PAC-3+ wraz z systemem IBCS[5]. Polska stała się 15 krajem-użytkownikiem systemu Patriot[5].

We wrześniu 2022 rozpoczął się proces odbioru zamówionego sprzętu[6][7]. W marcu 2023 roku odebrano 16 wyrzutni M903 wyprodukowanych przez PGZ[8]. W grudniu 2024 system uzyskał wstępną gotowość operacyjną w 3. Warszawskiej Brygady Rakietowej Obrony Przeciwlotniczej[9][10]. Pierwsze strzelanie z systemu Wisła miał miejsce 17 września 2025[11]. 18 grudnia 2025 Ministerstwo Obrony Narodowej poinformowało o osiągnięciu przez 37. Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej pełnej gotowości operacyjnej (FOC) systemu Wisła w oparciu o baterie Patriot[12]. 23 grudnia 2025 Wojskowe Zakłady Łączności Nr 1 S.A. przekazały Siłom Zbrojnym RP cztery komplety Mobilnych Węzłów Łączności (MCC) opracowanych w ramach I fazy programu (umowa z 30 listopada 2021; wartość ponad 232 mln zł)[13].

Druga faza programu

[edytuj | edytuj kod]

W maju 2022 roku wystosowano list intencyjny na zakup 6 baterii Patriot w ramach drugiej fazy programu[14][15]. W sierpniu 2023 podpisano dwie umowy offsetową o wartości 1 mld zł na produkcję i serwisowanie komponentów systemu w Polsce[16]. We wrześniu 2023 roku podpisano umowę na kolejnych 6 baterii systemu Patriot w ramach umów na łączną kwotę 47,6 mld zł[17]. W czerwcu 2023 amerykańska Defense Security Cooperation Agency(inne języki) (DSCA) notyfikowała Kongres USA o możliwej sprzedaży w ramach II fazy m.in. 48 wyrzutni M903, do 644 pocisków PAC-3 MSE(inne języki) oraz 12 radarów LTAMDS, przy maksymalnej wartości pakietu szacowanej na 15 mld USD[18]. We wrześniu 2023 DSCA notyfikowała odrębny pakiet dotyczący elementów systemu dowodzenia IBCS (m.in. 93 Engagement Operation Centers i 175 IFCN relays), o maksymalnej wartości 4 mld USD[19]. 29 lutego 2024 Ministerstwo Obrony Narodowej informowało o podpisaniu umowy międzyrządowej na pozyskanie elementów IBCS dla II fazy programu Wisła oraz programu Narew; wartość zamówienia określono na ok. 2,53 mld USD netto, a realizację na lata 2024–2031[20]. 20 lutego 2024 podpisano umowę offsetową z Northrop Grumman International Trading obejmującą 8 zobowiązań o łącznej wartości ponad 300 mln zł[21]. 12 sierpnia 2024 Huta Stalowa Wola podpisała z Raytheon Polska umowę na produkcję 48 wyrzutni M903 (Patriot), z dostawami planowanymi na lata 2027–2029[22]. 31 marca 2025 podpisano umowę międzyrządową dotyczącą wsparcia szkoleniowego i logistycznego dla II fazy programu Wisła, opiewającą na ok. 2 mld USD[23]. 24 września 2025 Agencja Uzbrojenia i WZŁ Nr 1 S.A. podpisały kontrakt na dostawę 56 Mobilnych Węzłów Łączności (MCC) na potrzeby II fazy programu Wisła; umowa przewiduje dostawy w latach 2027–2030, a jej wartość określono na ponad 2 mld zł[24]. W listopadzie 2025 PIT-RADWAR informował o zawarciu umów na produkcję i dostawę m.in. 36 anten IFF do radarów LTAMDS w ramach komercjalizacji offsetu II fazy programu Wisła[25].

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Jen Judson, Poland signs memo with US outlining road map to buy Patriot, but no done deal yet [online], Defense News, 6 lipca 2017 [dostęp 2025-05-23] (ang.).
  2. ↑ Sławek Zagórski, Wisła: Czy to tylko droga tarcza antyrakietowa? [online], MILMAG, 19 stycznia 2024 [dostęp 2025-05-23].
  3. ↑ Problemy z systemem dowodzenia IBCS, w tle polski program Wisła [online], DziennikZbrojny.pl [dostęp 2025-05-23].
  4. ↑ Bartłomiej Sawicki, Przyspiesza plan Wisła. MON chce amerykańskie Patrioty [online], Portal Biznes Alert, 12 września 2016 [dostęp 2025-05-23].
  5. 1 2 Rafał Muczyński, Program Wisła: rekordowa umowa podpisana [online], MILMAG, 27 marca 2018 [dostęp 2025-05-23].
  6. ↑ System PATRIOT [online], www.wojsko-polskie.pl [dostęp 2025-05-23] [zarchiwizowane z adresu 2024-04-09].
  7. ↑ System PATRIOT - Ministerstwo Obrony Narodowej - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Obrony Narodowej [dostęp 2025-05-23].
  8. ↑ Polski wkład w „Wisłę” [online], www.polska-zbrojna.pl [dostęp 2025-05-23] [zarchiwizowane z adresu 2023-03-27].
  9. ↑ Maciej Szopa, Wisła ze wstępną gotowością operacyjną [online], defence24.pl, 18 grudnia 2024 [dostęp 2025-05-23].
  10. ↑ Wstępna gotowość operacyjna elementów systemu WISŁA - Ministerstwo Obrony Narodowej - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Obrony Narodowej [dostęp 2025-05-23].
  11. ↑ Przemysław Gurgurewicz, Pierwsze strzelanie Wisły w Ustce [online], MILMAG, 17 września 2025 [dostęp 2025-09-18].
  12. ↑ 37. Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej osiągnął pełną gotowość operacyjną systemu Wisła [online], Ministerstwo Obrony Narodowej, 18 grudnia 2025 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
  13. ↑ Mobilne Węzły Łączności (MCC) przekazane Siłom Zbrojnym RP [online], Wojskowe Zakłady Łączności Nr 1 S.A., 23 grudnia 2025 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
  14. ↑ Kolejne baterie „Wisły” [online], www.polska-zbrojna.pl [dostęp 2025-05-23] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-10].
  15. ↑ II faza programu WISŁA wchodzi w fazę realizacji [online], www.wojsko-polskie.pl [dostęp 2025-05-23] [zarchiwizowane z adresu 2025-04-24].
  16. ↑ Rafał Muczyński, Umowy offsetowe w II fazie programu Wisła [online], MILMAG, 25 sierpnia 2023 [dostęp 2025-05-23].
  17. ↑ MSPO 2023: II faza programu Wisła z pierwszymi trzema umowami [online], DziennikZbrojny.pl [dostęp 2025-05-23].
  18. ↑ Poland – Integrated Air and Missile Defense (IAMD) Battle Command System (IBCS) (Transmittal No. 23-16) [pdf] [online], Defense Security Cooperation Agency, 28 czerwca 2023 [dostęp 2026-02-13] (ang.).
  19. ↑ Poland – Integrated Air and Missile Defense (IAMD) Battle Command System (IBCS) (Transmittal No. 23-64) [pdf] [online], Defense Security Cooperation Agency, 11 września 2023 [dostęp 2026-02-13] (ang.).
  20. ↑ Wojsko Polskie otrzyma najnowocześniejszy system dowodzenia obrony powietrznej [online], Ministerstwo Obrony Narodowej, 29 lutego 2024 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
  21. ↑ Kolejna umowa offsetowa w programie WISŁA [online], Ministerstwo Obrony Narodowej, 20 lutego 2024 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
  22. ↑ Umowa na dostawy 48 wyrzutni M903 [online], Huta Stalowa Wola S.A., 12 sierpnia 2024 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
  23. ↑ Wsparcie szkoleniowe i logistyczne dla programu WISŁA [online], Ministerstwo Obrony Narodowej, 31 marca 2025 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
  24. ↑ Ponad 2 mld zł na łączność dla programu WISŁA – podpisano kontrakt z WZŁ Nr 1 S.A. [online], Ministerstwo Obrony Narodowej, 24 września 2025 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
  25. ↑ PIT-RADWAR S.A. z umowami na dostawę anten IFF dla Raytheon [online], PIT-RADWAR, 5 listopada 2025 [dostęp 2026-02-13] (pol.).
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Program_Wisła&oldid=79710043”