NUR-15
 | |
| Dane podstawowe | |
| Producent | |
|---|---|
| Typ |
trójwspółrzedny |
| Funkcje |
radar uzupełniający do pokrycia radiolokacyjnego i wykrywania celów niskolecących |
| Historia | |
| Dane techniczne | |
| Moc |
185–220 kW |
| Zasięg |
cele powietrzne: 240 km |
| Apertura pozioma |
360° |
| Pasmo | |
| Częstotliwość |
2–4 GHz |
| Liczba śledzonych obiektów |
255 |
| Platforma |
naziemna lub samochodowa |
| Użytkownicy | |
 Polska | |
NUR-15 (oznaczenie producenta TRS-15 Odra) – trójwspółrzędny mobilny radar średniego zasięgu, z wyposażeniem zobrazowania 3D instalowany w zestawie pojazdów: Tatra 815 8×8, przewożący antenę systemu, Tatra 6×6 przewożący klimatyzowaną kabinę operatorską. W nowszych wersjach systemu nośnikiem jest ciężarówka z rodziny Jelcz 882 w układzie 8×8[1].
Opis techniczny
[edytuj | edytuj kod]Stacja radiolokacyjna NUR-15/15M Odra jest mobilnym, trójwspółrzędnym radarem średniego zasięgu pracującym w paśmie S, zainstalowanym na podwoziu Tatry 815, lub w nowych wariantach na ciężarówce Jelcz 882 w układzie 8×8. Stacja jest przeznaczona do wykrywania obiektów powietrznych w obserwowanej przestrzeni, określenia ich współrzędnych (azymut, odległość, wysokość), śledzenia automatycznego tras obiektów, a także identyfikacji „swój-obcy”. Radar dysponuje również systemem przetwarzania informacji o źródłach emisji zakłóceń uzyskanej z namiarów własnych i stacji współpracujących. Zasięg śledzenia stacji wynosi około 240 km. Pułap wykrywania to około 30 km. Prędkość obrotowa jej anteny wynosi od 6 do 12 obr./min. Moc wyjściowa stacji wynosi 180 kW. Radary tego typu zapewniają wypełnienie luk w pokryciu radiolokacyjnym obszaru chronionego przez radary dalekiego zasięgu NUR-12 i RAT-31DL, a w przypadku ich zniszczenia mogą pełnić rolę podstawowego źródła informacji o sytuacji powietrznej[1].
Skuteczne działanie radaru w środowisku zakłóceń aktywnych i pasywnych realizowane jest przy użyciu szeregu zaawansowanych metod, w tym m.in. adaptacyjnej mapy zakłóceń, automatycznego monitorowania zakłóceń czy wyboru częstotliwości najmniej zakłócanej[1].
Spełniająca wymagania ISO sześciometrowa kabina operatorska mieści dwa stanowiska kontroli oraz chroniony system komunikacyjny. Radar został opracowany przez polski Przemysłowy Instytut Telekomunikacji (PIT) (współcześnie PIT-RADWAR SA), który odpowiedzialny był za opracowanie hardware'u systemu oraz polskie ministerstwo obrony odpowiedzialne za dostarczenie większości oprogramowania systemu[2].
Skład zestawu
[edytuj | edytuj kod]Zestaw stacji radiolokacyjnej NUR-15 składa się z dwóch jednostek jezdnych:
- JBR-15-4 – Bezobsługowa Jednostka Radiolokacyjna (jednostka antenowo-nadawczo-odbiorcza wyposażona w aparaturę obróbkową i system IFF)[1],
- RSW-15-4 – Ruchome Stanowiska Wskaźnikowe (jednostka wskaźnikowa wyposażona w dwa stanowiska operacyjne (SOP1 i SOP2)[1].
Dodatkowo stacja NUR-15M posiada dwa zespoły prądotwórcze ZPO 65 TDEZ, każdy zamontowany na przyczepie jednoosiowej oraz ma możliwość współpracy z konsolą zdalnego sterowania KZS-15 (konsola posiada zdolność sterowania do 16 kpl. radarów)[1].
Warianty
[edytuj | edytuj kod]NUR-15M Odra
[edytuj | edytuj kod]Podstawowa wersja lądowa przeznaczona do wykrywania celów powietrznych w odległości około 240 km i wysokości około 30 km. Stacja zainstalowana jest na podwoziu Tatry 815 w układzie 8×8, lub w nowych wariantach Jelcza 882 także w układzie 8×8[1].
TRS-15C Odra C
[edytuj | edytuj kod]Wersja przeznaczona do wykrywania celów morskich o zasięgu do 50 km[2]. Radar wchodzi w skład wyposażenia Nadbrzeżnego Dywizjonu Rakietowego[3]. Antena systemu umieszczona jest na podwoziu samochodu ciężarowego Jelcz P882 D.43 8x8[3]. Obsługa radaru znajduje się w wozie dowodzenia baterii (podwozie Jelcz P662)[1].
Użytkownicy
[edytuj | edytuj kod]- Siły Powietrzne – 17 stacji NUR-15M na wyposażeniu 3 Wrocławskiej Brygady Radiotechnicznej[4][5][1]. 1 stacja NUR-15M na wyposażeniu 3 Batalionu Radiotechnicznego w Sandomierzu[6][7].
- Marynarka Wojenna – 2 stacje TRS-15C na wyposażeniu Morskiej Jednostki Rakietowej[8][1].
Na podstawie umów z 2006, 2008, 2013, 2018 i 2021 roku zamówiono łącznie 25 stacji NUR-15/NUR-15M Odra dla Sił Powietrznych. Do grudnia 2021 dostarczono 17 radarów[1][9][10]. W linii zastępowały one radary dwuwspółrzędne NUR-31 i NUR-41[11]. W 2025 roku dostarczono ostatnie sztuki – łącznie 28 radarów, przy czym dwa pierwsze zostały do tej pory wycofane[11]. Dwa ostatnie radary (nr 27 i 28) zostały przeznaczone dla Centralnego Poligonu Sił Powietrznych i Centrum Szkolenia Sił Powietrznych[11].
Zakupem stacji NUR-15 było zainteresowane czeskie Ministerstwo Obrony Narodowej[12].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 MSPO 2018: Umowa na dostawy radarów Odra [online], DziennikZbrojny.pl [dostęp 2021-01-21] (pol.).
- 1 2 Tomasz Kwasek: Stacja radiolokacyjna TRS-15 / NUR-15 Odra. Dziennik Zbrojny, 2013-06-29. [dostęp 2014-05-10]. (pol.).
- 1 2 Altair: Ukompletowanie NDR. Altair Agencja Lotnicza Sp. z o.o., 2013-06-29. [dostęp 2014-05-10]. (pol.).
- ↑ Wyposażenie [online], Wojsko-Polskie.pl [dostęp 2021-01-21] (pol.).
- ↑ Rozbudowa Centrum Szkolenia Sił Powietrznych [online], www.milmag.pl [dostęp 2021-01-21] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-28] (pol.).
- ↑ Nowoczesny radar przeciwlotniczy dla sandomierskiego batalionu - Tygodnik Nadwiślański [online], tyna.info.pl [dostęp 2022-02-07].
- ↑ Sandomierski batalion z nowym radarem [online], defence24.pl [dostęp 2022-02-07] (pol.).
- ↑ Morska Jednostka Rakietowa [online], www.jednostki-wojskowe.pl [dostęp 2021-01-21].
- ↑ Dostawy sprzętu wojskowego w 2020 roku [online], DziennikZbrojny.pl [dostęp 2021-01-21] (pol.).
- ↑ Zamówienie na dwa dodatkowe radary Odra-M [online], DziennikZbrojny.pl [dostęp 2021-12-06] (pol.).
- 1 2 3 Tomasz Dmitruk. Rozwój Sił Powietrznych – Wojska Radiotechniczne. „Nowa Technika Wojskowa”. Nr 2/2025, s. 9, luty 2025. Warszawa: Magnum X. ISSN 1230-1655.
- ↑ Pavel Otto: Obrana nechce české radary, Poláci budou levnější. E15.cz, 2013-11-29. [dostęp 2014-05-10]. (cz.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- TRS-15 Odra (Poland), Land-Based Air Defence Radars. [w:] Jane’s Radar and Electronic Warfare Systems [on-line]. Jane’s, 22 października 2004. [dostęp 2013-02-04]. (ang.).
