Karl Gebhardt
 | |
 SS-Gruppenführer | |
| Data i miejsce urodzenia |
23 listopada 1897 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
2 czerwca 1948 |
| Przebieg służby | |
| Formacja | |
| Stanowiska |
osobisty lekarz Heinricha Himmlera |
| Odznaczenia | |
        [1] | |
Karl Gebhardt (ur. 23 listopada 1897 w Haag, zm. 2 czerwca 1948 w Landsbergu) – osobisty lekarz Heinricha Himmlera i ostatni prezes niemieckiego Czerwonego Krzyża, zbrodniarz nazistowski, skazany na karę śmierci przez Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze[2].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w Haag, w bawarskim dystrykcie Mühldorf[3]. W 1919 rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie w Monachium, a habilitował się w 1935. W 1936 otrzymał posadę profesora nadzwyczajnego w Berlinie i od 1937 kierował katedrą zajmującą się operacjami ortopedycznymi. Gebhardt wstąpił do NSDAP 1 maja 1933 (numer legitymacji partyjnej 1 723 317[4]) oraz do SS (numer ewidencyjny 265 894[4]) w 1935 (osiągnął stopień SS-Gruppenführera), zostając głównym lekarzem sanatorium w Hohenlychen. Początkowo sanatorium to zostało przekształcone z kliniki zajmującej się leczeniem gruźlicy w klinikę ortopedyczną, by ostatecznie (w trakcie II wojny światowej) stać się szpitalem dla Waffen-SS. W 1936 został naczelnym lekarzem igrzysk olimpijskich w Berlinie. Oprócz tego, od 1938, Gebhardt sprawował niezwykle prestiżową funkcję osobistego lekarza Himmlera[5].
Karl Gebhardt był jednym z niemieckich lekarzy najbardziej uwikłanych w zbrodnicze eksperymenty pseudomedyczne dokonywane na więźniach hitlerowskich obozów koncentracyjnych. Nie tylko rozkazywał i nadzorował ich wykonywanie, ale i osobiście je przeprowadzał na więźniarkach obozu Ravensbrück (który mieścił się niedaleko Hohenlychen). Jest też bezpośrednio odpowiedzialny za niektóre eksperymenty przeprowadzane w Auschwitz-Birkenau. Nie miały one bardzo często żadnego medycznego uzasadnienia, a skutkiem ich dokonywania była śmierć lub trwałe okaleczenie wielu więźniów. Gebhardt zajmował się zwłaszcza eksperymentami chirurgicznymi[6][7]. W trakcie wojny należał także do sztabu generalnego Waffen-SS i był jednym z najwierniejszych towarzyszy i doradców Himmlera. Na kilka dni przed upadkiem III Rzeszy, po samobójstwie Ernsta Roberta Grawitza, Hitler mianował go prezesem niemieckiego Czerwonego Krzyża. Obecny w jego bunkrze Gebhardt chciał ewakuować z oblężonego Berlina dzieci Josepha Goebbelsa, jednak ten odmówił[8].
Po zakończeniu wojny został osądzony przez Amerykański Trybunał Wojskowy w tzw. procesie lekarzy (jeden z 12 procesów norymberskich), wraz z 22 innymi członkami hitlerowskich służb medycznych. Postawiono mu zarzuty zbrodni wojennych i przeciw ludzkości (w szczególności przeprowadzanie wspomnianych wyżej eksperymentów) oraz przynależności do SS, jako organizacji przestępczej. Karl Gebhardt został uznany za winnego wszystkich zarzutów i skazany na karę śmierci 20 sierpnia 1947. Wyrok wykonano przez powieszenie 2 czerwca 1948 w więzieniu Landsberg[9].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Gebhardt, Karl Franz. Traces of War. [dostęp 2021-06-03]. (ang.).
- ↑ Karol Grünberg: SS – czarna gwardia Hitlera. Książka i Wiedza, 1984, s. 418. ISBN 83-05-11298-5.
- ↑ Dr Karl Gebhardt. Find a Grave. [dostęp 2018-01-09]. (ang.).
- 1 2 Moja dusza. Rozwój, życie i przeżycia. W: Rudolf Höss: Wyznania spod szubienicy autobiografia Rudolfa Hössa komendanta KL Auschwitz spisane w krakowskim więzieniu Montelupich. Kraków: Wydawnictwo Mireki, 2012, s. 278. ISBN 978-83-89533-98-2.
- ↑ JR Silver. Karl Gebhardt (1897–1948): a lost man. „Journal of the Royal College of Physicians of Edinburgh”. 41 (4), s. 366–371, 2011. DOI: 10.4997/JRCPE.2011.417. (ang.).
- ↑ Karl Gebhardt i Josef Mengele. Zbrodniarze w lekarskich fartuchach. Radio Gdańsk, 2019-02-18. [dostęp 2023-05-20]. (pol.).
- ↑ Eksperymenty w FKL Ravensbrück. majdanek.com.pl. [dostęp 2023-05-20].
- ↑ Tony Le Tissier: Race for the Reichstag: The 1945 Battle for Berlin. Routledge, 1999, s. 62. ISBN 978-0714644899. (ang.).
- ↑ Portrait of Karl Gebhardt as a defendant in the Medical Case Trial at Nuremberg. United States Holocaust Memorial Museum. [dostęp 2026-04-15]. (ang.).
