Archipel
Zie Archipel (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Archipel.
Een archipel of eilandengroep is een landvorm die bestaat uit een zwerm of een snoer van eilanden. Archipels bevinden zich langs kusten, in baaien of in open zee. Er zijn ook archipels die in een meer of een rivier liggen. Archipels in een meer zijn bijvoorbeeld de Solentiname Eilanden in het Cocibolcameer in Nicaragua en de kunstmatige Marker Wadden in het Markermeer. Archipels in een rivier zijn onder meer de Thousand Islands in de Saint Lawrencerivier in Canada en de Rivierarchipel Si Phan Don, bekend als de Vierduizend Eilanden, in de rivier de Mekong in Laos. Grote archipels betaan vaak uit verschillende, soms vele, kleine te onderscheiden archipels. De kleine eilanden van een archipel zijn veelal onbewoond. Geheel onbewoonde archipels vindt men vooral in de arctische en antarctische zeeën.
Archipels bestaan vaak uit vulkanische eilanden, die ontstaan langs oceanische ruggen of boven vulkanische hotspots. Een voorbeeld van een archipel ontstaan door een hotspot is Hawaï, een langgerekte archipel bestaande uit honderden eilanden en eilandjes.
De vijf grootste landen die uit een archipel bestaan, zijn Indonesië, Japan, de Filipijnen, Nieuw-Zeeland en het Verenigd Koninkrijk. Het grootste land gelegen in een archipel is Indonesië. De archipel met het grootste aantal eilanden is de Finse archipel.
Etymologie
[bewerken | brontekst bewerken]Het woord archipel is afgeleid van een antieke naam voor de Egeïsche Zee, Archipelagos, dat letterlijk "hoofdzee" betekent (uit de Griekse woorden archos ("leider") en pelagos ("zee")). Het woord archipel betekende oorspronkelijk dan ook: een zee met veel eilanden erin (een eilandzee), pas later is de betekenis verschoven naar de eilanden die in die zee liggen (een eilandengroep).[1] De Egeïsche Zee ligt tussen Griekenland en Turkije en telt vele eilanden, waaronder de tot Griekenland behorende archipels Sporaden, Cycladen en Dodekanesos.
Lijst van archipels
[bewerken | brontekst bewerken]Admiraliteitseilanden - Ålandseilanden – Aldermeneilanden - Aleoeten – Alexanderarchipel - Alhucemas-eilanden - Alorarchipel - Amami-eilanden - Anambaseilanden - Andamanen – Antillen – Antipodeneilanden - Anzjoe-eilanden - Araneilanden – de Archipel (Grevelingenmeer) - Archipel van Turku - Archipel van Madeira - Aroe-eilanden - Ashmore- en Cartiereilanden - Aucklandeilanden - Australeilanden - Azoren
Babuyan-eilanden - Baai-eilanden - Bahama's – Balearen - Ballenyeilanden - Banda-eilanden - Banggai-eilanden - Bankseilanden - Bataneilanden - Batjaneilanden - Bazaruto-archipel - Benedenwindse Eilanden - Berlengas - Binnen-Hebriden - Bismarckarchipel - Bissagoseilanden - Blasket-eilanden - Bonaparte-archipel - Bonin-eilanden of Ogasawara-eilanden - Bountyeilanden - Bovenwindse Eilanden - Britse Eilanden - The Brothers - Buccaneer Archipel - Buiten-Hebriden
Cabrera Archipel - Caicoseilanden - Calamianeilanden - Californische Kanaaleilanden - Campanische Archipel - Canadese Arctische Eilanden - Canarische Eilanden – Caraïben – Cargados Carajos - Carolinen - Catanduaneseilanden - Chathameilanden - Chausey-eilanden – Chelbachebeilanden - Chesterfield-eilanden - Chichijima-groep - Comoren – Côn Đảo - Cookeilanden – Crozeteilanden - Cuyo-eilanden - Cycladen
Dahlak-archipel - Dalmatische Eilanden - Dampier-archipel - Dodekanesos - Driekoningeneilanden - Dry Tortugas - Duizendeilanden - Duke of York eilanden
Easter-groep - Egadische Eilanden - Ellice-eilanden - Eolische Eilanden
Faeröereilanden – Falklandeilanden – Fernando de Noronha archipel - Fiji-eilanden - Filipijnen - Finse archipel - Flannan eilanden - Florida Keys - Frans Jozefland - French Frigate Shoals - Frioul-archipel
Galapagoseilanden – Genootschapseilanden - Gilberteilanden - Gili-eilanden - Grenadines - Grote Antillen – Grote Soenda-eilanden
Ha Longbaai-eilanden - Hahajima-groep - Haida Gwaii - Halligen - Haparanda-archipel - Hawaïaanse eilanden - Hen and Chicken-eilanden - Heard en McDonaldeilanden - Hebriden - Hoornse Eilanden - Houtman Abrolhos
Îles des Apôtres - Indische Archipel - Ionische Eilanden - Ilhas Desertas - Ilhas Selvagens - Islas Chafarinas - Izu-eilanden - Izvestia-eilanden
Kaaimaneilanden - Kaapverdische Eilanden - Kalix-archipel - Kanaaleilanden – Kangean-eilanden - Kei-eilanden - Keizerin Eugénie-archipel - Kepulauan Seribu - Kermadeceilanden - Kerguelen - Kinmen - Kleine Antillen - Kleine Soenda-eilanden - Koerilen - Kolosovycheilanden - Komandorski-eilanden - Koningin Charlotte-eilanden - Koningin Elizabetheilanden - Koraalzee-eilanden - Kvarner-eilanden
Labuanarchipel - Laccadiven – Lease-eilanden - Les Sept Îles - Line-eilanden – Ljachovski-eilanden - Lofoten - Lomaiviti-eilanden - De Longeilanden - Louisiaden - Loyaliteitseilanden - Lubang-eilanden - Lule-archipel - Luzon
Maagdeneilanden – Macaronesië - Magdalena-eilanden - Maldiven – Mamanuca-eilanden -Marianen – Marker Wadden - Marquesaseilanden – Marshalleilanden – Mascarenen - Matsu-archipel - Melanesië - Mercuryeilanden - Mergui-archipel - Micronesië - Mindanao - Molukken - Montebello-eilanden - Mukojima-groep
Natuna-eilanden - Nicobaren - Nieuw-Siberische Eilanden – Nieuwe Hebriden- Nieuw-Zeeland - Nightingale-eilanden - Ninigo-eilanden - Noord-Egeïsche Eilanden – Noord-Molukken - Noordelijke Sporaden - Noordereilanden - Noordland – Nordenskiöldarchipel - Norrbotten-archipel - Nova Zembla -Nuyts Archipel
Obi-eilanden - Okinawa-eilanden - Orkney-eilanden - Osumi-eilanden - Out Skerries
Paraceleilanden - Paspargos-eilanden - Pelagische Eilanden - Pelsaert-groep - Penghu-eilanden - Phoenixeilanden - Pinguïn Eilanden - Pitcairneilanden - Pite-archipel - Plavnikovye-eilanden - Polillo-eilanden - Polynesië - Pontijnse Eilanden - Poor Knights-eilanden - Porto Santo - Possessioneilanden - Pribilofeilanden
Recherche-archipel - Revillagigedo-eilanden – Rimski-Korsakovarchipel - Riouwarchipel - Riukiu-eilanden - Romblon-eilanden - Rugged Eilanden
Saint-Pierre en Miquelon - Salomonseilanden – Samoa-eilanden - San Blas-eilanden - Santa Cruzeilanden – Sao Tomé en Principe - Sarangani-eilanden - Saronische Eilanden - Scherenkust van Stockholm - Scilly-eilanden – Serasaneilanden - Seychellen – Shetlandeilanden – Si Phan Don - Siargao-eilanden - Sint-Matthias-eilanden - Sjantar-eilanden - Skellefte-eilandenl -Snareseilanden - Snow eilanden - Socotra-eilanden – Soela-archipel - Soenda-eilanden - Solentiname Eilanden - Solorarchipel - Solovetski-eilanden - Sonsoroleilanden - Spitsbergen – Sporaden - Spratly-eilanden - Saint Kilda-archipel - Stateneiland - Straat Torres-eilanden - Sulcis-archipel - Sulu-eilanden
Talaud-eilanden - Tambelaneilanden - Tanimbar-eilanden - Tayando-eilanden - Thousand Islands - Tiwi Eilanden - Togian-eilanden - Tokelau - Tonga - Torreseilanden - Toscaanse Archipel - Tristan da Cunha-archipel - Tuamotu-eilanden - Turkseilanden - Turks- en Caicoseilanden
Väderöarna - Vanuatu - Vesterålen - Visayas - Vulkaan-eilanden - Vuurland
Waddeneilanden - Wallabi-groep - West-Estse Archipel - Western Chaineilanden - Whitsundayeilanden
Zuidelijke Sandwicheilanden - Zuidelijke Orkneyeilanden - Zuidelijke Shetlandeilanden - Zuidelijke Sporaden - Zuidwesteilanden
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- Archipel, een waterspeelplaats in attractiepark de Efteling
- Nationaal park Archipel, een nationaal park in de Scherenzee (Finland)
- Rijk der duizend eilanden, een waterrijk gebied in Geestmerambacht (Noord-Holland)
- ↑ Etymologiebank. Gearchiveerd op 5 maart 2016.
