Digital Object Identifier

De Digital Object Identifier na ISO 26324 betekent enen mööglichst eenheidlichen un duerhaftigen digitalen Identifikater för physische, digitale oder abstrakte Objekten. Dat DOI-Systeem warrt vun de International DOI Foundation bedreven un warrt vör allen för Online-Artikels in wetenschopliche Facktiedschriften bruukt. För de Integrität un der Duerhaftigkeid vun eenzelne DOIs kümmt de Organisatschoon op, de ook dat Objekt pleegt.
Dat DOI-Systeem boot op dat Handle-System op[1][2][3] un is to enen Deel mit ISBN un ISSN to verglieken, schall aver dör en integreerte Lokalisatschoonsfunkschoon noch wiedergahn.
Funkschoonswies
[ännern | Bornkood ännern]DOIs schöölt duerhaft op digitale Objekten verweisen. Dat warrt dör en eenheidlichen, duerhaftigen Naam (Identifikator) för jeedeen Objekt beschickt. Mit disse Naam kann uut ene zentrale Datenbank de Uniform Resource Locator (URL) afropen warrn, ünner de dat Objekt aktuell to finnen is. Dat köönt ok mehrere URLs angeven warrn; denn warrt bi den Togreep eerst all oplistet.
Mit den DOI warrt Metadaten över dat Objekt spiekert. Disse Metadaten mööt dat Schema vun de Registrierungsagentur (t. B. Crossref, DataCite) liekkamen.[4] Ok de letzte Verschoon vun de Metadaten kann afropen warrn.
En technische Sekerstellung vun de Integrität is nich vörsehn. De Metadaten köönt ännert warrn, un en Historie vun de Ännerungen is nich vörhannen.[5] Ok dat Objekt sülvst kann na de Vergaav vun en DOI ännert oder uutwisselt warrn.
DOIs schöölt dat Problem vun dode Links lösen. Dat funktschoneert aver bloots, wenn de URL in de Datenbank bi Ännerungen aktualiseert warrt.
De zentrale Datenbank warrt vun de International DOI Foundation bedreven. Se spiekert na ehr Datenschutzrichtlien bloots Domänennamen/IP-Adressen, Tieden un besöchte Sieden.[6]
Opbo
[ännern | Bornkood ännern]De Struktuur vun den DOI is in ISO 26324:2012 fastleggt.[7]
Organisatschoonen
[ännern | Bornkood ännern]DOIs fangt mit „10.“ an, denn folgt en Nummer för de Organisatschoon. Disse kriegt vun de Stiftung en ID (minstens veerstellige Nummer). De Organisatschonen geevt denn sülvst en Objekt-ID achter en Schreegstreek..
As Uniform Resource Identifier warrt „doi:“ vöranstellt → „doi:10.ORGANISATION/ID“.
Binnen en Publikatschoon köönt ok Ünnerobjekten egen DOIs hebben.
Bispelen
[ännern | Bornkood ännern]De DOI „10.1000/182“ identifizeert en Dokument bi de Stiftung. De URL is https://doi.org/10.1000/182.
De Sied wiest meist nich direkt dat Dokument, man en Informatschoonssied daaröver.
| DOI-Präfix | Besitzer |
|---|---|
| 10.1000 | International DOI Foundation |
| 10.1001 | American Medical Association |
| 10.1002 | John Wiley & Sons |
| 10.1007 | Springer-Verlag |
| 10.1016 | Elsevier |
| 10.1021 | American Chemical Society |
| 10.1038 | Nature Publishing Group |
| 10.1055 | Thieme Verlagsgruppe |
| 10.1063 | American Institute of Physics |
| 10.1073 | National Academy of Sciences |
| 10.1080 | Informa |
| 10.1088 | Institute of Physics |
| 10.1093 | Oxford University Press |
| 10.1098 | Royal Society |
| 10.1109 | IEEE |
| 10.1111 | John Wiley & Sons |
| 10.1128 | American Society for Microbiology |
| 10.1136 | AAAS |
| 10.1145 | Association for Computing Machinery |
Oplösen
[ännern | Bornkood ännern]De Deel „10.…“ is de egentlige DOI. De Vördeel mit https://doi.org/ is en Resolver, de den Browser ümleit.
Ok anner Resolver köönt bruukt warrn (t. B. hdl.handle.net).
Dat Projekt Unpaywall kann en frei togängliche Version söken un direkt dorthin leiten.
Bruuk
[ännern | Bornkood ännern]För de meeste wetenschopliche Artikels gifft dat DOIs. Se köönt bi Verlagen funnen warrn.
Programme köönt Metadaten per DOI importeren. Ok Wikipedia bruukt DOIs in Quellen.
2005 hett de Technische Informationsbibliothek DOIs för Forschungsdaten bruukt.
Weblenken
[ännern | Bornkood ännern]Footnoten
[ännern | Bornkood ännern]- ↑ Vörlaag:RFC-Internet
- ↑ Vörlaag:RFC-Internet
- ↑ Vörlaag:RFC-Internet
- ↑ Christian Gutknecht: DOIs und umfangreiche Metadaten bei Crossref. 13. Oktober 2019 .
- ↑ DataCite API.
- ↑ Privacy Policy.
- ↑ ISO 26324:2012.
