Kuge

Seorang kuge pada tahun 1873.

Kuge (公家, sebutan Jepun: [kɯ.ɡe, -ŋe]) ialah golongan bangsawan Jepun yang pernah menguasai Istana Diraja Jepun di Kyoto. Golongan kuge memainkan peranan penting sejak Kyoto dijadikan ibu negara pada zaman Heian pada akhir abad ke-8, sehinggalah munculnya keshogunan Kamakura pada abad ke-12. Pada ketika itu, pengaruh mereka mula diatasi oleh golongan pahlawan (bushi).

Walaupun kuasa politik sebenar semakin lemah, golongan kuge masih mengekalkan institusi istana di sekeliling Maharaja Jepun sehingga berlakunya Pemulihan Meiji. Selepas itu, mereka digabungkan dengan golongan daimyō, sekali gus memperoleh semula sebahagian daripada kedudukan sosial mereka, dan membentuk kelas bangsawan baharu yang dikenali sebagai kazoku. Sistem bangsawan ini wujud sehingga ia dimansuhkan oleh Perlembagaan Jepun 1947.

Walaupun status rasmi kuge sudah tidak lagi wujud, keturunan keluarga kuge masih berpengaruh dalam masyarakat Jepun, termasuk dalam bidang politik, pentadbiran, dan perindustrian.

Sejarah

Kuge (berasal daripada bahasa Cina Pertengahan kuwng-kæ 公家, yang bermaksud "keluarga bangsawan" atau "golongan bangsawan" sebelum wujudnya sistem gelaran rasmi) pada asalnya merujuk kepada Maharaja Jepun dan istananya. Dari semasa ke semasa, makna perkataan ini berubah dan mula digunakan untuk merujuk kepada pegawai birokrasi di istana.

Pada zaman Heian, keadaan yang aman dan stabil memberi ruang kepada golongan bangsawan untuk menumpukan perhatian kepada kegiatan kebudayaan. Dalam tempoh ini, kuge menjadi pemimpin dan penaung seni serta budaya di Jepun. Kebanyakan kuge menetap di kota Kyoto, yang merupakan ibu negara ketika itu.

Kemudian, pada zaman Kamakura (1185–1333), istilah kuge digunakan sebagai lawan kepada buke (bangsawan pahlawan), iaitu golongan samurai yang setia kepada keshogunan. Pada tahap ini, kuge merujuk kepada mereka yang bekerja di Istana Diraja, termasuk bangsawan dan juga orang kebanyakan.

Golongan kuge terbahagi kepada dua kelas:

• Dōjō (堂上) – bangsawan yang dibenarkan duduk bersama Maharaja di dalam istana.
• Jige (地下) – mereka yang tidak dibenarkan duduk bersama Maharaja.

Walaupun kuge merangkumi kedua-dua kelas ini, istilah tersebut lebih sering merujuk kepada golongan dōjō, iaitu bangsawan atasan.

Jawatan tertinggi di istana dikenali sebagai kugyō, dan hanya ahli dōjō kuge yang layak memegang jawatan tersebut. Pada zaman Edo, terdapat kira-kira 130 keluarga dōjō kuge. Tokoh kuge yang paling berpengaruh sering dilantik sebagai pemangku Maharaja (sesshō atau kampaku). Jawatan-jawatan tinggi dalam daijō-kan ini pula dikhususkan kepada keluarga Fujiwara.

Walaupun kuge kehilangan sebahagian besar kuasa politik mereka, mereka masih mengekalkan budaya istana dan terus memberi pengaruh dalam bidang kebudayaan. Selepas zaman Sengoku, mereka juga kehilangan sumber kewangan utama dan tidak lagi mampu menjadi penaung seni. Namun begitu, mereka mewariskan ilmu sebagai pakar dalam bidang tertentu, seperti penulisan puisi waka dan permainan alat muzik biwa. Mereka mempunyai murid dalam kalangan daimyō dan kadangkala orang awam yang kaya.

Sebagai guru dalam sesuatu bidang, kuge akan mengeluarkan lesen atau pengiktirafan kepada murid yang telah menguasai bidang tersebut, membolehkan mereka membuat persembahan secara terbuka atau mengajar orang lain. Murid pula perlu membayar bayaran kepada guru bagi setiap lesen yang dikeluarkan. Pada zaman Edo, sistem ini menjadi sumber pendapatan penting bagi golongan kuge.

Pada tahun 1869, semasa Pemulihan Meiji, golongan kuge digabungkan dengan daimyō untuk membentuk satu kelas bangsawan baharu yang dikenali sebagai kazoku. Selain itu, individu yang sering dikaitkan dengan kuge termasuk pendeta Buddha, penaung kebudayaan Kyoto, geisha dan pelakon.

Penggolongan

Golongan kuge terbahagi kepada dua kelas utama, iaitu dōjō yang lebih tinggi dan jige yang lebih rendah. Pada abad ke-12, perbezaan rasmi mula ditetapkan dalam kalangan dōjō dengan membahagikan mereka kepada beberapa kumpulan berdasarkan jawatan yang boleh mereka pegang di istana. Pembahagian ini menentukan tahap jawatan tertinggi yang layak disandang oleh seseorang bangsawan. Dalam kelas dōjō, kumpulan yang paling tinggi ialah Sekke (摂家), iaitu satu-satunya golongan yang boleh dilantik sebagai Sesshō dan Kampaku (pemangku dan penasihat Maharaja). Kelas ini merupakan yang tertinggi dalam hierarki kuge dan hanya dianggotai oleh lima keluarga, semuanya merupakan keturunan Fujiwara no Michinaga.

Di bawah Sekke ialah Seigake (清華家), yang layak dilantik sebagai daijin (menteri), termasuk daijō-daijin atau canselor, iaitu jawatan tertinggi dalam kalangan empat menteri utama istana. Keluarga dalam kumpulan ini berasal daripada puak Fujiwara atau puak Minamoto, yang merupakan keturunan Maharaja. Seterusnya ialah Daijinke (大臣家), yang secara teori boleh dilantik sebagai naidaijin sekiranya jawatan tersebut kosong, namun dalam amalan sebenar, jawatan tertinggi yang biasanya dapat dicapai oleh mereka ialah dainagon. Urinke (羽林家) pula merupakan golongan yang bersifat ketenteraan dan kebiasaannya dilantik sebagai dainagon, dan dalam kes yang jarang berlaku, sebagai naidaijin. Meika (名家), juga dikenali sebagai Meike, ialah golongan awam yang juga boleh dilantik sebagai dainagon.

Kumpulan paling rendah dalam kelas dōjō ialah Hanke (半家), yang diwujudkan pada penghujung zaman Sengoku. Golongan ini hanya layak memegang jawatan yang lebih rendah daripada sangi atau chūnagon. Selain dōjō, terdapat juga kelas jige, yang walaupun berkait dengan kuge, namun tidak termasuk dalam kelas dōjō. Kumpulan ini dikenali sebagai Jigeke (地下家), dan kedudukan mereka adalah lebih rendah daripada Hanke. Mereka tidak dibenarkan memasuki beberapa kawasan penting dalam istana dan bertanggungjawab terhadap urusan sampingan istana, seperti penyediaan makanan dan perkhidmatan kebersihan. Seperti golongan kuge yang lain, jawatan dan pangkat Jigeke adalah bersifat turun-temurun.

Secara keseluruhannya, kebanyakan kuge daripada kelas tertinggi berasal daripada puak Fujiwara dan puak Minamoto, namun terdapat juga keluarga bangsawan lain yang tergolong dalam kuge, seperti puak Sugawara, puak Kiyohara dan puak Ōe.

Pautan luar

• Decorative swords of Royal Family and Kuge (in Japanese)