close
Here naverokê

Venezuela

Ji Wîkîpediya, ensîklopediya azad.
Bolivarian Republic of Venezuela Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Venezuela
BERJAYA BERJAYA
Ala Mertal
Sirûd: gloria al bravo pueblo Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
BERJAYA
Venezuela li ser nexşeyê
Map
Paytext
8°Bk, 67°Ra
Zimanên fermî
Zimanên tên bikaranîn
Rêveberî pergala serokatiyê, komara federal Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
 •  Serokdewlet Delcy Rodríguez (acting president, 2026–) Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
 •  Serokwezîr
Avakirin
 •  Dema avakirinê 5 tîrmeh 1811 (Venezuela Declaration of Independence), 30 adar 1845 (independence recognized by country from which it separated, Q6151968) Li ser Wîkîdaneyê biguhêre 
 •  Rûerd 912.050 kîlometre çargoşe Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Gelhe
 •  Giştî 31.250.306 (2024) Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Demjimêr
Hatûçûna ajotinê
  • rast Li ser Wîkîdaneyê biguhêre
Koda telefonê +58
Malper
https://mppre.gob.ve/ Li ser Wîkîdaneyê biguhêre

Venezuela an jî Komara Bolîvarî ya Venezuelayê (bi spanî: República Bolivariana de Venezuela) dewletek li beravê Karîbîk ê Amerîkaya Başûrê ye. Bi Brezîl, Kolombiya û Guyana re sînorên wê hene.

Li ser navê Venezuelayê du teorîn hene. Yek tê diyarîkirina Amerigo Vespucci. Kengê Amerigo Vespucci gehîşta Venezuela dibe, ji bo malên li beravên wê derê li ser avê çê bûnî Wênîsê dixistina bîrê û ew dernan tê Venezuela, ango "Venedîka Biçûk" nav kirin.

Yek din jî dibêje ko, erdnîgarîvan Martín Fernández de Enciso, yek ji hevalan Amerigo Vespucci, di pirtûka xwe "Summa de Geografía" de dinivîse ko xelkê wan deran xwe bi "Veneciuela" nav dikir. Ji bo wî navî ew dernan hat wiha navandin.

Venezuelayê li beravên Amerîkaya Başûrê ye û 2.800 km direjahiya beravên xwe heye. Li 916.445 km² rûerda de %39an xwe daristan, %20an xwe çêregeh û %4an xwe jî zevî ne. Çemê Orinoco bi 2574 km direjahîye çemê herî mezin û herî gering e. Çemên li wî bêtir Caroní û Apure ne.

Pico Bolívar xala herî bilinda û 4,979 mitir bilindahiya xwe heye.

Gorî lêpirsîneke dawî,[çavkanî hewce ye] gelê Venezuelayê bi %60an xwe li mestîzan pêk hatî ye. Li wan bêtir %29 koçgerê ewropayî (spanî, alman, îtalyan, portugalî) %8 afrîkanî, %1 îndiyan, %2 asyayî jî hene.

Li Venezuelayê spanî zimanê fermî ye. Li wê derve 31 zimanên dimatiyên kevin jî tê axaftin.

Gelê Venezuela bi piranî (dor %96) xiristiyanên katolîk ên romî, %2an xwe protestan. Olên din li kemaviyê dimen.

Girêdanên derve

[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]