Winifred Asprey
| Winifred Asprey | |
|---|---|
| Bizitza | |
| Jaiotza | Sioux City, 1917ko apirilaren 8a |
| Herrialdea |  Ameriketako Estatu Batuak |
| Heriotza | Poughkeepsie, 2007ko urriaren 19a (90 urte) |
| Hezkuntza | |
| Heziketa | Iowako Unibertsitatea Vassar College (1934 - 1938) |
| Tesi zuzendaria | Edward Wilson Chittenden |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | matematikaria, informatikaria, ingeniaria eta unibertsitateko irakaslea |
| Enplegatzailea(k) | Vassar College |
| Influentziak | Grace Hopper |
Winifred "Tim" Alice Asprey (Sioux City, Iowa,1917ko apirilaren 8a - Poughkeepsie, New York, 2007ko urriaren 19a) estatubatuar matematikari eta informatikaria izan zen. 1940ko hamarkadan, matematikan doktoretza lortu zuten 200 emakumeetako bat izan zen, maila horretan emakumeen ordezkaritza txikia zegoen garaian, Ameriketako Estatu Batuetako unibertsitateetan.[1] Vassar College eta IBMren arteko harreman estua garatzen parte hartu zuen, eta horrek Vassarren lehen informatika laborategia sortzea ekarri zuen.[1][2]
Bizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Asprey Sioux Cityn jaio zen, Iowan; bere gurasoak Gladys Brown Asprey, 1905ean Vassar-en graduatua, eta Peter Asprey Jr. izan ziren.[3] Bi neba izan zituen, aktinido eta fluor kimikari Larned B. Asprey (1919–2005), Szilárd eskaeraren sinatzailea, eta historialari militar eta idazle Robert B. Asprey (1923–2009), bere hainbat liburu eskaini zizkionak bere arreba Winifred-i.[4]
Ibilbidea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Asprey Vassar College-n ikasi zuen Poughkeepsie-n, New Yorken, eta han lortu zuen bere lizentziatura 1938an. Bertan ikasle zela, Aspreyk Grace Hopper ezagutu zuen, "Informatikaren Lehen Dama", garai hartan matematika irakasten zuena. Graduatu ondoren, Aspreyk New Yorkeko eta Chicagoko hainbat eskola pribatutan irakatsi zuen, Iowako Unibertsitatean masterra eta doktoregoa lortu aurretik, 1942an eta 1945ean, hurrenez hurren.[3] Bere doktorego-aholkularia Edward Wilson Chittenden topologoa izan zen.[5]
Asprey Vassar-era itzuli zen irakasle gisa. Ordurako, Grace Hopper Filadelfiara joana zen UNIVAC proiektuan lan egiteko. Asprey informatikan interesatu zen eta Hopper bisitatu zuen konputagailu arkitekturaren oinarriak ezagutzeko.[3] Asprey-k ordenagailuak arte liberalen hezkuntzaren funtsezko atal bat izango zirela uste zuen.
Vassarren, Aspreyk matematika eta informatika irakatsi zituen 38 urtez, eta matematika saileko lehendakaria izan zen 1957tik 1982an erretiroa hartu zuen arte.[6] Vassarren lehenengo Informatika ikastaroak sortu zituen, lehenengoa 1963an eman zena, eta unibertsitateko lehenengo ordenagailuarentzako funtsak lortu zituen, Vassar nazioko bigarren unibertsitatea bihurtuz IBM System/360 ordenagailu bat eskuratu zuena 1967an.[2][7] Asprey IBMko eta beste ikerketa-zentro batzuetako ikertzaileekin harremanetan jarri zen eta informatika defendatu zuen Vassarren.
Sariak eta aintzatespenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1989an, bere ekarpenei esker, berak sortutako informatika-zentroari Asprey Advanced Computation Laboratory izena jarri zioten.[3]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 Murray, Margaret Anne Marie. (2000). Women becoming mathematicians : creating a professional identity in post-World War II America. Cambridge, Mass. : MIT Press ISBN 978-0-262-13369-2. (kontsulta data: 2026-01-04).
- 1 2 (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2017-04-08). «Winifred Asprey, informática» Mujeres con ciencia (kontsulta data: 2026-01-04).
- 1 2 3 4 (Ingelesez) «"Winifred "Tim" Asprey, computer pioneer and longtime professor at Vassar College, dies at 90"» offices.vassar.edu (kontsulta data: 2026-01-04).
- ↑ (Ingelesez) «New College Receives Gift from Estate of Robert B. Asprey | New College News» New College News 2009-06-20 (kontsulta data: 2026-01-04).
- ↑ «Winifred Asprey - The Mathematics Genealogy Project» mathgenealogy.org (kontsulta data: 2026-01-04).
- ↑ «Scientists in the News» Science 125 (3257): 1080–1081. 1957 ISSN 0036-8075. (kontsulta data: 2026-01-04).
- ↑ «Winifred Asprey: Into the Future» innovators.vassar.edu (kontsulta data: 2026-01-04).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Profila Vassar Collegeko Berritzaileen Galerian
- Winifred Aspreyren dokumentuak Vassar Collegeko Artxiboetan eta Bilduma Berezien Liburutegian
Datuak: Q9958
