Nikolaj Gogol

Ekspoziciejoj
	Instituto de Arto de Mineapolo kaj Nacia Galerio de Arto vd

Influita de
	Ekaterina Mikhailovna Khomyakova • Thomas de Quincey • Aleksandr Puŝkin • E. T. A. Hoffmann vd

**Nikolaj Gogol**
Nikolaj Gogol
	Nikolaj Gogol
Persona informo
	Микола Васильович Гоголь-Яновський гербу Яструбець
Naskonomo	Микола Васильович Яновський
Naskiĝo	1-an de aprilo 1809; en Veliki Soroĉinci, Rusia Imperio (nun Ukrainio)
Morto	4-an de marto 1852; en Moskvo, Rusia Imperio
Tombo	Novodeviĉje tombejo (1931–) 55° 43′ 28″ Nordo 37° 33′ 18″ Oriento / 55.72453 °N, 37.55506 °O (mapo); Daniela monaĥejo (–1931) vd
Religio	ortodoksa kristanismo vd
Nacieco	ukraino
Etno	ukrainoj vd
Lingvoj	rusa • ukraina vd
Ŝtataneco	Rusia Imperio vd
Alma mater	Imperia Sankt-Peterburga Universitato vd
Subskribo
Memorigilo
Familio
Patro	Vasyl Panasovych Gogol-Yanovsky (en) vd
Patrino	Mariia Hohol (en) vd
Edz(in)o	–
Profesio
Alia nomo	В. Алов • П. Глечик • Н. Г. • ОООО • Г. Янов • N. N. • *** vd
Okupo	dramaturgo ; prozisto ; opinia ĵurnalisto ; verkisto ; poeto ; literaturkritikisto ; instruisto ; historiisto ; libretisto vd
Laborkampo	prozo, beletro kaj literatura kritiko vd
Aktiva dum	1827–1852 vd
Verkado
Verkoj	Dead Souls ❦; La Revizoro ❦; Marriage ❦; Taras Bulba vd
Influita de
	Ekaterina Mikhailovna Khomyakova • Thomas de Quincey • Aleksandr Puŝkin • E. T. A. Hoffmann vd
Sukcesis kiel	verkisto
Reprezentaj verkoj	Taras Bulba (1835); Revizoro (1836);
Ekspoziciejoj
	Instituto de Arto de Mineapolo kaj Nacia Galerio de Arto vd
Influita de
	Ekaterina Mikhailovna Khomyakova • Thomas de Quincey • Aleksandr Puŝkin • E. T. A. Hoffmann vd
vd	Fonto: Vikidatumoj
	v • d • r

Nikolaj Vasiljeviĉ GOGOL (ruse Николай Васильевич Гоголь, ukraine Микола Васильович Гоголь; naskiĝis la 1-an de aprilo 1809, Soroĉinci, Mirgoroda distrikto, Poltava gubernio, la Rusia imperio — mortis la 4-an de marto 1852, Moskvo, la Rusia imperio) estis rusia kaj ukraina verkisto.

Li devenis el malriĉa ukraina nobela familio. Lia patro Vasil Hohol (1777-1825) verkis ukrainlingve teatrajn skeĉojn kaj poemojn. Gogol travivis sian infanaĝon en nobela bieno Vasilievka, gimnaziojn li vizitadis en Poltavo kaj Niĵino. En 1828 li transloĝiĝis al Peterburgo. Post nesukcesaj literaturaj komencoj li vojaĝis tra Germanio, post la reveno li vane klopodis fariĝi aktoro, sed li sukcesis kiel ŝtata oficisto. Kiam li fariĝis fama verkisto, li instruis en knabina patriotisma instituto kaj kiel helpa profesoro de historio en Peterburga universitato. En 1831 li konatiĝis kun Puŝkin.

Lia komedio La Revizoro estis inter la unuaj libroj tradukitaj de Zamenhof en Esperanton.

En 2009 okaze de la ducentjariĝo de lia nasko, okazis polemiko kaj en Rusio kaj en Ukrainio, ĉar ĉefe naciismaj sektoroj profitis, ke Gogol devenis el ukraina origino kaj verkis en la rusa por respektive defendi lian rusecon aŭ lian ukrainecon. Dmitrij Cibulevskij pri tio skribis en Monato: Sendube Gogol reprezentas kaj la rusan, kaj la ukrainan literaturojn. Lia genio sufiĉis por en ambaŭ okazoj fariĝi vere elstara kaj neimitebla.^[1]

Verkaro

Vesperoj sur novalo proksime de Dikanka (1831)
Vij (1835)
Taras Bulba (1835)
Rakonto, kiel kverelis Ivan Ivanoviĉ kun Ivan Nikiforoviĉ (1835)
Revizoro (1836)
La nazo (1836) en gazeto Sovremennik
Edziĝo (1842)
Шинель, (Palto) (1842)
Portreto
Notlibro de frenezulo
Malvivaj animoj (1835)

En Esperanto aperis

La Ukraina nokto (tr. K. Boguŝeviĉ, Lingvo Internacia 15/1906, p. 435)
La frenezulo (originala komedieto en unu akto, tr. Devjatnin)
Skribaĵoj de frenezulo Arkivigite je 2011-07-21 per la retarkivo Wayback Machine (tr. N. Z. Osjmak, 2003)
Maja nokto aŭ la dronintino (tr. Romano Frenkel, 1911)
Malvivaj animoj (tr. Vladimir Vyĉegĵanin, Sezonoj, 2001), 32-a volumo de la prestiĝas serio Oriento-Okcidento, 224 paĝoj,
La mateno de aferisto (tr. A. Arumov. 1911)
Portreto (tr. Andreo Fiŝer. 1911)^[2]
La revizoro (tr. L.Zamenhof, 1907)
Taraso Bulbo (tr. de Paŭlo Moĵajev, XII ĉapitro aperis en La Kancerkliniko, 2006, n-ro 120)

Recenzoj

Pri Portreto

„ Tiun novan floron almetis la nelacigebla D-ro Fiŝer al la jam dika bukedo de siaj esperantaj verkoj. Tre interesa

estas la rakonto de Gogol. Gi konsistas el du partoj. Ĉu mi konfesu, ke mi preferas la unuan? Jen estas gia temo.
Talenta malriĉa pentristo aĉetis malkare en pentraĵa vendejo eksterordinaran portreton, kies okuloj lin, kvazaŭ ensorĉus kaj inkubus. En la kadro de tiu portreto li trovas grandan sumon, per kiu li farigas al si ĵurnalreklamon, aranĝas luksan laborejon, vizitas la elegantulojn kaj nobelojn, akiras famon kaj riĉecon; sed baldaŭ li perdas sian antaŭan puran malegoisman talenton. Poste li farigas enviema, li ĵaluzas la aliajn pentrartojn, uzas sian monon por aĉeti iliajn verkojn, kiujn li sovaĝe detruas. Fine li mortas en terura frenezeksplodo.
Ĉiuj homoj, ĉirkauantaj lian liton, Sajnis al li timegigaj portretoj. La portreto duobligis, kvarobligis en liaj okuloj : ĉiuj muroj Sajnis kovritaj de portretoj, fiksantaj sur li siajn senmovajn, vivajn okulojn ; la teruraj portretoj rigardis el la plafono, el la planko:'la umbro larmiga dis kaj longiĝadis senfine, por enspaci pli multe da tiuj senmovaj okuloj, (p. 56)
Al la stilo de l’ lerta tradukinto, kiun ni jam laŭdis en recenzo pri la Kanto de triumfanta Amo, ni sentas specialan korinklinon; ni ŝatas ĝian riĉecon, facilmovecon, nuancon; eĉ iom da prudenta antaŭenemo ne malplaĉas al ni.
Mi opinias, ke la esperantistaj verkistoj ne sufiĉe uzas la liberecon, kiun permesas al ili la Fundamento. Pli bone estas plilarĝigi kaj pliradigi la sencojn kaj uzmanierojn de la fundamenteroj ol enkonduki sennecese kaj facilanime novajn vortojn. Per laŭmetodaj ekzercoj oni igas la korpon pli vigla kaj forta, ne per la hazarda supersatiĝo. Pro tio ne riproĉindaj ŝajnas al mi tiaj frazeroj kaj vortoj: li ekis atente rigardi, lunbrilo adis kuŝi, eke kaj subite, li ade sin demandis, k.t.p. Nur tro oftan tian uzon de “ek” oni rajte riproĉos al S-ro Fiŝer.

Multaj aliaj tradukoj estas stilkorektaj (kaj tio ne estas malgranda merito), sed ilia tradukajo eslas malvigla, senreliefa, senkolora. Tia ne estas la stilo de D-ro Fiŝer, kiu impresas la leganton kvazaŭ stilo de originala verko. ”

— Esperanto, n123 20 maj 1922

Citaĵoj

„ Ne utilas kulpigi la spegulon, se via vizaĝo estas malbela. ”

— Nikolaj Gogol

Galerio

Referencoj

↑ Monato, internacia magazino sendependa, numero 2003/03, paĝo 17: Ukrainaj kantoj kaj peterburgaj groteskoj verkita de Dmitrij CIBULEVSKIJ.
↑ Eld. Presa esperantista societo

Vidu ankaŭ

2361 Gogol

Eksteraj ligiloj

Kategorio Nikolaj Gogol en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
Nikolaj Gogol en la Vikicitaro (Kolekto de citaĵoj)
Nikolaj Gogol en Vikifontaro (Universala biblioteko)

Kinoversio de La Revizoro (1952) kun Esperantaj subktestoj^{[rompita ligilo]}
(Malvivaj animoj)^{[rompita ligilo]}
(Nokto ĉe la villo) Arkivigite je 2009-12-15 per la retarkivo Wayback Machine
(Palto)^{[rompita ligilo]}
(Revizoro)

[1] Monato, internacia magazino sendependa, numero 2003/03, paĝo 17: Ukrainaj kantoj kaj peterburgaj groteskoj verkita de Dmitrij CIBULEVSKIJ.

[2] Eld. Presa esperantista societo

[1]

[2]