Matteo Maria Boiardo
| Matteo Maria Boiardo | ||
|---|---|---|
| ||
| ||
| Persona informo | ||
| Naskiĝo | 30-an de novembro 1440 en Scandiano | |
| Morto | 19-an de decembro 1494 (54-jaraĝa) en Reggio nell'Emilia | |
| Lingvoj | itala vd | |
| Familio | ||
| Dinastio | Boiardo vd | |
| Edz(in)o | Taddea Gonzaga (en)   vd
| |
| Infanoj | Camillo Boiardo (en) vd
| |
| Profesio | ||
| Okupo | poeto verkisto vd
| |
| Aktiva dum | 1463– vd | |
| Verkado | ||
| Verkoj | Orlando Innamorato ❦ La historia imperiale vd | |
| vd | Fonto: Vikidatumoj | |
Matteo Maria BOIARDO (itala prononco [matˈtɛːo maˈriːa boˈjardo], latine Matthaeus Boiardus; naskiĝis en 1441 en Scandiano; mortis la 19-an de decembro 1494 en Reggio nell'Emilia) estis itala renesanca poeto.[1]
Grafo Matteo Maria Boiardo naskiĝis en nobela familio en Scandiano. Giovanni Pico della Mirandola, kiu kaŭzis sensacion kiel la "unua okcidenta kabalisto ", estis lia multe pli juna kuzo, kaj Tito Vespasiano Strozzi, alia poeto de la vaste aklamita kortego de la muzoj en Ferrara, estis lia onklo. Post detala edukado en antikvaj lingvoj, inkluzive de orientaj, li servis la dukan familion de Este en Ferrara, Modena kaj Reggio.
La literatura kariero de Boiardo komenciĝis ĉirkaŭ 1461 per latinaj versoj, panegiroj al la Este-anoj, kaj pastorecaj poemoj laŭ la tradicio de la Eklogoj de Vergilio. Li tradukis la romanon Metamorfozoj de Apuleo kaj aliajn latinajn verkojn en la italan. Liaj plej gravaj italaj verkoj estas Amorum libri tres kaj Orlando innamorato (d:Q2465530).
La Canzoniere (Amorum libri tres) enhavas tri partojn kun sonetoj kaj lirikaj ampoemoj en aliaj formoj. Ili rakontas pri la amo de Boiardo al Antonia Caprara, kiun li renkontis en 1469 en Reggio ĉe la kortego de Sigismondo de Este. La titolo estas pruntita de Ovidio.
Orlando innamorato estas la plej matura verko de Boiardo, kiun li komencis en 1476. La temo de la verko rilatas al eŭropaj kavaliraj romancoj pri la Sankta Gralo, kaj la ĉefa heroo, Orlando, respondas al la germana heroo Rolando el la legendo pri Karolo la Granda. Temas pri kavalira poemo kun karolinga materialo, verkita en la ottava rima metriko
En 1483, Boiardo publikigis la unuajn du partojn de la verko (60 poemoj) en Reggio. Pro oficialaj devoj kaj politikaj eventoj, li estis malhelpita fini la verkon. Tiu tria kaj fina parto estis eldonita postmorte la jaron post la morto de la poeto en 1495.
Per ĉi tiu verko, Boiardo establis sian famon kiel la plej granda itala poeto de la 15-a jarcento; lian Orlandon rekte daŭrigis la Orlando Furioso de Ariosto (ankaŭ en Ferrara), kiu superis sian antaŭulon kaj frue ombris ĝin per eĉ pli granda rekono.
Pli malgranda verko, poemo pri nekutima memkomponita tarokludo de la 15-a jarcento, estas signifa por la mistera origino de ĉi tiuj kartoj.
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- ↑ Matteo Maria Boiardo Arkivigite je 2009-02-21 per la retarkivo Wayback Machine Letteratura.it
