2015

20g - 21g - 22g
1960au 1970au 1980au 1990au 2000au - 2010au - 2020au 2030au 2040au 2050au 2060au
2010 2011 2012 2013 2014 - 2015 - 2016 2017 2018 2019 2020

Dynodwyd 2015 gan y Cenhedloedd Unedig fel: Blwyddyn Ryngwladol Goleuni ac fel Blwyddyn Ryngwladol y Pridd.^[1]

Digwyddiadau

Ionawr

1 Ionawr - Undeb Economaidd Ewroasia yn cael ei sefydlu: undeb rhwng Rwsia, Belarws, Armenia, Casachstan a Cirgistan
3–7 Ionawr - Sawl cyflafan yn Baga, Nigeria a’r pentrefi cyfagos gan Boko Haram lle lladdwyd mwy na 2,000 o bobl.
7 Ionawr - Ymosodiad terfysgol ar swyddfa Charlie Hebdo ym Mharis, Ffrainc; 12 o bobol yn marw.
23 Ionawr - Salman bin Abdulaziz Al Saud yn dod yn frenin ar Sawdi Arabia.

Chwefror

12 Chwefror - Cyngor Diogelwch y Cenhedloedd Unedig yn mabwysiadu Cynnig 2199 i leihau terfysgaeth.
14 Chwefror – 29 Mawrth – Cwpan Criced y Byd 2015 yn cael ei gynnal yn Awstralia a Seland Newydd gydag Awstralia'n trechu Seland Newydd yn y rownd derfynol.

Mawrth

20 Mawrth - Diffyg ar yr haul i'w weld o Gymru.
24 Mawrth - Damwain cludiant awyr Germanwings (Airbus A320-211) yn yr Alpau; 150 o bobol yn marw.^[2]

Ebrill

2 Ebrill - 148 o bobl yn cael eu lladd, y mwyafrif yn fyfyrwyr, drwy saethu torfol yng Ngholeg Prifysgol Garissa yn Cenia, gan y sefydliad terfysgol milwriaethus al-Shabaab.
4 Ebrill - Roedd diffyg llwyr ar y lleuad i'w weld yn Asia, Awstralia, y Môr Tawel ac America.
25 Ebrill - Daeargryn Nepal 2015 yn lladd 9,016 o bobl.^[3]
29 Ebrill - Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) yn datgan bod rwbela wedi'i ddileu o'r Americas.

Mai

7 Mai - Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig yn arwain at y llywodraeth fwyafrifol Geidwadol gyntaf ers 18 mlynedd.
8 Mai - Dros hanner cant o garcharorion yn nhref Al Khalis yn Irac yn dianc.
23 Mai - Sweden yn ennill y Cystadleuaeth Cân Eurovision 2015.

Mehefin

2 Mehefin Sepp Blatter, Llywydd FIFA yn ymddiswyddo oherwydd cyhuddiadau o anonestrwyddm a llwgrwobrwyo.
25-26 Mehefin - ISIL yn hawlio cyfrifoldeb am dri ymosodiad o gwmpas y byd yn ystod Ramadan.
30 Mehefin - Ciwba yw'r wlad gyntaf yn y byd i ddileu trosglwyddiad mam-i-blentyn o HIV a siffilis.

Gorffennaf

1 Gorffennaf - Argyfwng dyled llywodraeth Gwlad Groeg: yr economi ddatblygedig gyntaf i fethu taliad i'r Gronfa Ariannol Ryngwladol yn hanes 71 mlynedd yr IMF.
14 Gorffennaf - Iran yn cynnig lleihau ei rhaglen niwclear pe codir sancsiynau yn ei herbyn

Awst

1-8 Awst - Eisteddfod Genedlaethol Cymru Maldwyn a'r Gororau 2015

Y Fedal Ryddiaith - Tony Bianchi

Enillydd y Goron - Manon Rhys

Enillydd y Gadair - Hywel Griffiths

Y Fedal Ddrama - Wyn Mason

Geraint Lloyd Owen (Geraint Llifon) yn cychwyn fel Archdderwydd

Medi

10 Medi - Paleoanthropolegwyr yn cyhoeddi eu bod wedi canfod rhywogaeth newydd o homo sapiens yn Ne Affrica, sef yr Homo naledi.

Hydref

3 Medi - Awyrennau UDA yn bomio un o ysbytai Médecins Sans Frontières yn Affganistan gan ladd tuag ugain o bobl.

Tachwedd

7 Tachwedd - Arlywyddion Tsieina, Xi Jinping a Tai Wan, Ma Ying-jeou, yn cyfarfod am y tro cyntaf yn hanes y ddwy wlad

Rhagfyr

12 Rhagfyr - Cynhadledd y Cenhedloedd Unedig ar Newid Hinsawdd 2015 yn gytun yn eu strategaeth i leihau nwyon "tŷ gwydr" er mwyn atal newid hinsawdd a chynhesu byd eang.

Genedigaethau

2 Mai - Tywysoges Charlotte o Gaergrawnt

Marwolaethau

7 Ionawr – Cabu, 76, dylunydd^[4]
8 Ionawr - Richard Meade, 76, arbenigwr marchogaeth^[5]
25 Ionawr - Demis Roussos, 68, canwr
29 Ionawr - Colleen McCullough, 77, nofelydd^[6]
16 Chwefror - John Davies, 76, hanesydd
11 Mawrth - Harri Pritchard Jones, 81, awdur^[7]
12 Mawrth - Terry Pratchett, nofelydd, 66
23 Mawrth - Lee Kuan Yew, 91, gwleidydd
24 Mawrth - R. Geraint Gruffydd, 86, ysgolhaig
13 Ebrill - Günter Grass, awdur, 87
2 Mai - Ruth Rendell, nofelydd, 85
12 Mai - Mervyn Burtch, 85, cyfansoddwr
23 Mai - John Forbes Nash, Jr., 86, mathemategydd
1 Mehefin
- Germaine Brus, arlunydd, 100
- Val Doonican, canwr, 88
10 Gorffennaf
- Omar Sharif, actor, 83
- Roger Rees, actor, 71^[8]
30 Awst
- Wes Craven, cyfarwyddwr ffilm, 74
- Oliver Sacks, meddyg ac awdur, 82
1 Hydref - Illtyd Harrington, gwleidydd, 84^[9]
9 Hydref - Geoffrey Howe, 88, gwleidydd^[10]
20 Hydref - Michael Meacher, gwleidydd, 75
24 Hydref - Maureen O'Hara, actores, 95^[11]
3 Tachwedd - Judy Cassab, arlunydd, 95
22 Tachwedd
- Kim Young-sam, Arlywydd De Corea, 87
- Adele Morales, arlunydd, 90
30 Tachwedd - Fatema Mernissi, cymdeithasegydd, 75

Y celfyddydau

Llyfrau

Joanna Davies - Un Man

Teledu

Y Streic a Fi^[12]

Cerddoriaeth

Albymau

Sen Segur - Ffilms

Eisteddfod Genedlaethol (Maldwyn)

Cadair: Hywel Griffiths
Coron: Manon Rhys
Medal Ryddiaeth: Tony Bianchi, Dwy Farwolaeth Endaf Rowlands
Gwobr Goffa Daniel Owen: Mari Lisa, Veritas

Gwobrau Nobel

Ffiseg: Takaaki Kajita ac Arthur B. McDonald
Cemeg: Paul L. Modrich, Aziz Sancar a Tomas Lindahl
Meddygaeth: William C. Campbell, Satoshi Ōmura a Tu Youyou
Llenyddiaeth: Svetlana Alexievich
Economeg: Angus Deaton
Heddwch: Quartet du dialogue national Tiwnisia

Cyfeiriadau

↑ "United Nations Observances: International Years" (yn Saesneg). United Nations. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 8 Mai 2015. Cyrchwyd 29 Ebrill 2015.
↑ "Germanwings plane 4U 9525 crashes in French Alps - no survivors". BBC (yn Saesneg). 24 Mawrth 2015. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 18 Mehefin 2018. Cyrchwyd 21 Mehefin 2018.
↑ Stanglin, Doug. "Hundreds dead as 7.8 magnitude quake rocks Nepal" (yn Saesneg). USA Today. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 25 Ebrill 2015. Cyrchwyd 25 Ebrill 2015.
↑ "EN DIRECT. Massacre chez "Charlie Hebdo" : 12 morts, dont Charb et Cabu". Le Point.fr (yn Ffrangeg). 7 Ionawr 2015.
↑ Victoria Spicer (12 Ionawr 2015). "Richard Meade". The Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 6 Rhagfyr 2025.
↑ Anthony Cheetham (30 Ionawr 2015). "Colleen McCullough". The Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 6 Rhagfyr 2025.
↑ "Writer Harri Pritchard Jones dies aged 81", BBC News, 11 Mawrth 2015. Adalwyd 12 Mawrth 2015
↑ Khomami, Nadia (11 Gorffennaf 2015). "Actor Roger Rees dies aged 71". The Guardian. Cyrchwyd 12 Gorffennaf 2015.
↑ Tony Travers (1 Hydref 2015). "Illtyd Harrington obituary". The Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 27 Mehefin 2025.
↑ Julia Langdon (10 Hydref 2025). "Lord Howe of Aberavon obituary". The Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 27 Mehefin 2025.
↑ Ronald Bergan (25 Hydref 2015). "Maureen O'Hara". The Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 6 Rhagfyr 2025.
↑ "S4C - Y Streic a Fi". BBC. Cyrchwyd 2025-11-28.

[1] "United Nations Observances: International Years" (yn Saesneg). United Nations. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 8 Mai 2015. Cyrchwyd 29 Ebrill 2015.

[2] "Germanwings plane 4U 9525 crashes in French Alps - no survivors". BBC (yn Saesneg). 24 Mawrth 2015. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 18 Mehefin 2018. Cyrchwyd 21 Mehefin 2018.

[3] Stanglin, Doug. "Hundreds dead as 7.8 magnitude quake rocks Nepal" (yn Saesneg). USA Today. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 25 Ebrill 2015. Cyrchwyd 25 Ebrill 2015.

[4] "EN DIRECT. Massacre chez "Charlie Hebdo" : 12 morts, dont Charb et Cabu". Le Point.fr (yn Ffrangeg). 7 Ionawr 2015.

[5] Victoria Spicer (12 Ionawr 2015). "Richard Meade". The Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 6 Rhagfyr 2025.

[6] Anthony Cheetham (30 Ionawr 2015). "Colleen McCullough". The Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 6 Rhagfyr 2025.

[7] "Writer Harri Pritchard Jones dies aged 81", BBC News, 11 Mawrth 2015. Adalwyd 12 Mawrth 2015

[8] Khomami, Nadia (11 Gorffennaf 2015). "Actor Roger Rees dies aged 71". The Guardian. Cyrchwyd 12 Gorffennaf 2015.

[9] Tony Travers (1 Hydref 2015). "Illtyd Harrington obituary". The Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 27 Mehefin 2025.

[10] Julia Langdon (10 Hydref 2025). "Lord Howe of Aberavon obituary". The Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 27 Mehefin 2025.

[11] Ronald Bergan (25 Hydref 2015). "Maureen O'Hara". The Guardian (yn Saesneg). Cyrchwyd 6 Rhagfyr 2025.

[12] "S4C - Y Streic a Fi". BBC. Cyrchwyd 2025-11-28.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]