close
Jump to content

Enot na Krusada

Gikan sa Bikol Sentral na Wikipedia, an talingkas na ensiklopedya

An Enot na Krusada (1096–1099) iyo an sarong ekspedisyon na militar kan Romano Katolikong Europa tanganing maibalik giraray an mga banal na kadagaan na nasakyada kan mga Muslim sa Levant (632–661) na sa huri uminabot sa liwat na pagkakabihag kan Herusalem kaidtong 1099.[1][2][3] Ilinunsar ini ni Papa Urban II kaidtong 27 Nobyembre 1095 na may pangenot na katuyohan nin pagtugon gikan sa apela kan Emperador kan Imperyong Byzantine na si Alexios I Komnenos na nagmawot nin mga bolunterong taga-solnopan tanganing tabangan siya asin patalsikin an mga parasakyada na Turkong Seljuk gikan sa Anatolia. An dugang na katuyuhan iyo an nagin pangenot na katuyohan na an Kristiyanong pagsakyada kan Herusalem asin Banal na Lupain asin pagpapatalingkas kan mga Sirangan na Kristiyano gikan sa pamamayong Islamiko. Sa panahon kan enot na krusada, an mga kabalyero asin mga paraoma gikan sa manlainlain na mga nasyon kan Solnopan na Europa nagbaklay sa kadagaan asin dagat enot sa Constantinople asin pagkatapos puminasiring sa Herusalem bilang mga nagkukrusada. An mga paraoma mas dakol sa mga kabalyero. An mga paraoma asin mga kabalyero nabanga sa duwang suhay na mga hukbo huli ta an mga paraoma bakong maurag na tinuod sa ralaban siring kan mga kabalyero. An saindang hukbo bakong matrayumpong nakaabot sa Herusalem. Ang mga kabalyero ay nakarating sa Herusalem at naglunsad ng pagsalakay sa siyudad. Sainda ining sinakyada kaidtong Hulyo 1099 asin nang-masaker nin dakol na mga Muslim asin Hudyong namamanwaan digdi. Midbid man na minukna an estado kan nagkrusada na Kahadean kan Herusalem, Kawnti kan Tripoli, Prinsipalidad kan Antioch asin Kawnti kan Edessa. Huli ta an Enot na Krusada igwang kinaaraman sa Herusalem na sarong syudad na dai napasairarom kan mga Kristiyano sa laog nin 461 taon, an mga nagkrusad suminayuma na ibalik an kadagaan sa kontrol kan Imperyong Byzantine. An Enot na Krusada kabtang kan kasimbagan na Kristiyano sa mga parasakyada na Muslim. Sinundan ini kan Ikaduwang Krusada sagkod sa Ikasiyam na Krusada alagad an mga nakamit digdi huminaloy nin dikit sa 200 taon. Ini man an enot na pangenot na lakdang pasiring sa liwat na pagbukas kan pangkinaban na kalakalan sa Solnopan poon kan Solnopan na Imperyong Romano.

  1. Asbridge, Thomas (2004). The First Crusade: A New History. Oxford. ISBN 0-19-517823-8.
  2. Baldwin, Marshall W. (1969). A History of the Crusades: The First Hundred Years. Madison, Wisconsin: University of Wisconsin Press. ISBN 978-0-299-04834-1.
  3. Bartlett, Robert (1994). The Making of Europe: Conquest, Colonization and Cultural Change 950–1350. Princeton. ISBN 0-691-03780-9.