Dateng

O nikafana' no Pangcah/Amis to dateng

Itini i no taywan a finacadan i, o halikaen to dateng ko masaPangcahay/masaAmisay. Ano tayra i Kalingko ato Pasong i anca niyaro’ no Pangcah/Amis i, cakaeca ira ko dateng i cokowi, saheto o omah ato alo ato lotok ko pialaan a dateng. Onian a pinalengaw, caay ko pipasalong to sinafel, o kakaenan no Pangcah/Amis ko tatapangan. Caay ko dateng aca a pangangan, ira ko no dateng a ngangan, ira ko pialaan a palapatan ato cikang, ira ko no malitengay a taneng. Nikaorira pakayniay to romaay a finacadan i,  caay kahapinang to nika o maan ko dateng, edeng aca o papah ko kafana’an no tamdamdaw. Pakayra to no Pangcah/ Amis a fana’ i, o kakaenen ko tadakalimelaan. Caay ko kakaenen aca, o sakalalicay to sera.

Sakacecay: O taneng no malitengay ko nipialaan

O kafana’an no tamdamdaw i, o no pala a lamowad a  papah aca ko dateng, nikaorira caay katatodongay kona Pangcah/Amis tonini a fana’ no tamdamdaw. O dateng hananay i, o tadamaanay a sapialaan a wayway, ira ko sapiala a cikang, sapipili' a cikang, sapisetik a fana' ato lala'ed no sera ato Pangcah/amis a rikec. Caay pisorit koni a fana' i codad, o itini i kalo'orip no Pangcah/Amis sanay, pakayni to pinengneng pitodong ato pakafana' no mato'asay i, parayray to fana' to teloc. Mafanafana’ kona mato'asay to nika icowa a hikoki ko sa'aledetay i pala, masamaaany a pahekot ko ka'esoay i palapatan, masamaanay a hinaceka' ko cedem. onian a fana' i, caay to pakafana' koya codad. O tadakalimelaan i, o kafana'an no Pangcah/Amis i, caay ko cecayay a fana' no lalengawan aca. Ihacowa ko piala i palapatan, icowaay ko piala i pala, pinaay ko piala, saheto ira ko taneng no malitengay, sahalafin itini i pala ko nialaan, o nipinengnengan no mita konian.

Sakatosa: O lekaakwa ko nipialaan

 Ano tayra misetik kiso i, makatengil iso ko sowal no malitengay "Aka ka’anofay ko piala iso." Caay ko kangodoan a sowal, o lekakawa no pisetikan no masaPangcahay/ masaAmissay. I nisetikan i, edeng aca ko piala to kaedengan a nialaan, caay kamaemin a piala, nawhani pakalomowad ko pinalengaw, i kaalaan iso i, caay ko saromiami'ad a piala, pakasela' to pala. Onian a lekakawa no pisasetik i, malecaday ko aniniay a pisaomah, o rafar. Nika itinii lekakawa no Pangcah/Amis i, caay ko sapirikec to cimacima, o kangodoen to seraserayan. I no alo a paheko, i no omah a tatokem, i no rafar a hinaceka, ira ko tatodongay no lengaaw no pinalenga, mananamay to ko Pangcah/Amis to nikaalaan, makafanafana' to palapala no tao, caay kapacefa a tayra i omah no tao a misetik. onian a kangodoan to sera, pakada'oc to pinalengaw ato pinanowang, ta pakarikec to wayway no Pangcah/Amis, caay mala‘afas saan.

Sakatolo: O midotocay to taneng no dateng ko fafahiyan

Itini i tatayalen no masaPangacahay/ masaAmissay i, o tatayalen no fafahiyan ko  misetikay to dateng. O maamaan a papah ko  hasakaen, o maamaan a cisawarakt ko lamit, samaanen ko  pitangtang to dateng, maanen a sapa'aredet to kohaw. Onian a fana' no dateng i,  maparayray no fafahi ato ina  ato fiyafiyaw ko taneng i kalo'orip. Ano keriden ni ama ko sona nira tayra i pala, oya lalicay ato painiini nangra i, latek o tadakalimelaan a fana' ko sakalalicayaan nangra. Onian a sakafana', ya mamafalic ko saka'orip no niyaro' ato miliyas ko kapah ato limecedan i, mamalasawad ko fana' no dateng. Roma sato i, ano miliyas to ko malitengay i, mamapatay to ko fana' no dateng. Orasaka cifaloco' ko finawlan toni a kacacelemceman, miteka palowad to fana' no dateng, tayra i niyaro' a minanam anca tayra i picodadan a pasifana'.

Sakasepat: O ka'aredetan no dateng i, o sakacipinang no loma' konini.

I harateng no Pangcah/ Amis ko dateng i, caay ko sapipa'icel  ato sapipalomahad to tireng aca, o mamapisiket to loma' ato 'ilol. O cecayay a kohaw no tatokem i, mato o sanek no loma' ni ama ko tatokem. O nitangtangay a paheko i, mato pasiikol to kaemang ho a pinangan. Oya sanek no kakaenen i, caay pitodong ko kakaenan, nawhani caay ko kakaenen  aca, Ira haca ko mipaliway a fiyafiyaw i omah, ato oya cicanem a acofel i parod. Pakasiketay ko dateng to tamdaw ato sera, mamasiketay haca lale'edan no tamdamdaw. I niyaro i, ona a  nialaan a dateng i, caay kateded ko Pangcah/Amis to kaen, mamapalada' to fiyafiyaw anca mipalafang to mato'asay a misapatala. Oni a palada' a pinangan i, caay to ko kakaenen aca, o malawidawidangay no lala'edan no Pangcah/Amis koninian. O pinanam to dateng no Pangcah/Amis i, caay ko nikafana' to ngangan no pinalengawan aca, o pikiting to sera , to dateng ato seraserayan. Oya macedengay a neknek no taneng, toan hacikayen a tokay i, mafana' ho kita to nika o maan ko kalimelaan.

Sakalima: O mo'etepay a dongec no Pangcah/Amis

O "mo'etepay a dongec" hananay i,caay ko citodongay i moetepay a sa'osi, o cecayay a sapisasiket to pinalengawan, o polong no masasiromaromaay a dongec. O pitoay a tadamaanay a dongec i, o hatiniay: Dongec no 'oway, tada roray a alaen, cicekaay ko podac, oya a mipodac. Dongec no palingad (talacay), ma'orip i lawac no riyar ato i kilakilangan. Dongec no lengac, fangsisay a maemin ko tapangan, tadafangcal ko sanek no dongec. Teroc no 'icep, ko^ngel a kaenen. Dongec no sarengad, ma'orip i laeno no kilakilangan i lotok. Dongec no tefos, alaen ko itelocay a dongec. Dongec no daicokang, o tada kasatekedan no Taywan a pinaloma, kedec ko palapatan a ma'orip. Roma sato, o dongec no 'oway, o naliti' ato dongec no 'alecam ko saadihayay a maala, mipadong to rayray no "mo'etepay a dongec". O talod ato 'alecam i, o ci'icelay a ma'orip a pinalengaw, adihay a malopisak i lakelal, i palapalaan ato i lawac no lotok i sawalian no Taywan, vo tada rahodayay a alaen a kakaenen no Pangcah. I tini i serangawan no Pangcah a midateng 'i, tada micangeray to tatatodongay a kafana' to romi'ad, rayray no romi'ad, ato kaitiraan i pala no pinaloma. Koni a mo'etepay a dongec 'i, malopisak i masasiromaromaay a takaraw no lotok, hekal no sera, ato taliyokay a hekal, o kapidatengan a romi'ad 'i, hekal no sera, ato taliyokay a hekal, o kapidatengan a romi'ad 'i, pahapinang to kalaliting no rayray no lahad ato rayray no pisaomah.

O maan ko mitangtangan iso a dateng?

dateng(kuwaping a sowal: 野菜)

o tamana hananay a deteng.