Баш бит
Алманиядә — Алман сырасы көне,
Бразилиядә — Шоро музыкасы көне,
Колумбиядә — Испан теле көне,
Төркия һәм
Төньяк Кипрның Төрек Җөмһүриятендә — Милли бәйсезлек һәм Балалар көне,
Украинада — Психологлар көне,
БМОда — Халыкара инглиз теле көне,
ЮНЕСКОда — Бөтендөнья китап һәм автор хокуклары көне, һ.б.
Бөтендөнья сәламәтлек оешмасының Бөтендөнья юл хәрәкате иминлеге атналыгы башлана.

- 1564 — инглиз шагыйре һәм драматург Уильям Шекспир туа.
- 1857 — татар сәясәтчесе, дин әһеле Габдрәшит Ибраһимов дөньяга килә.
- 1896 —
Нью-Йоркта
АКШ тарихында беренче тапкыр киносеанс үтә. - 1930 — тәнкыйтче Илдус Ахунҗанов туа.
- 1935 — Яңа Польша конституциясе кабул ителә.
- 1945 — татар шагыйре Нур Баян вафат.
- 2009 — татар шагыйре, прозаик Әдип Маликов бакыйлыкка күчә.
- 2010 — ТАССР Һәм РСФСРның халык артисты, Г. Тукай исемендәге дәүләт бүләге иясе Айрат Арсланов дөнья куя.

Нарака (ингл. नरक) — Һинд дине тәгълиматындагы тәмугъның эквиваленты, гөнаһ кылучылар үлемнән соң җәзалану урыны. Үлем Ходае Яма Раджның яшәгән патшалыгы галәмнең көньягында һәм җир астында урнашкан итеп тасвирлана. Катлары һәм типлары турында мәгълүмат аерыла, күп язмаларда 28 тәмугъ тасвирлана.
Үлемнән соң Яма Раджның вәкилләре мәхлукатларны Яма сарае янына хөкем ителүгә китерә. Яхшы эшләре күбрәк булганнары Сваргага (күккә) җибәрелә, ә гөнаһлылар тәмугъка җибәреләләр. Сваргада яки Наракада тору вакытлыча дип тасвирлана. Җәза өлеше беткәннән соң, җаннар кылган эшләренә карап реинкарнация процессы дәвамында түбәнрәк яки югарырак мәхлукатлар итеп туа.
![]()
Сез беләсезме?

- Кызыл тилгән ау вакытында канат какмый да оча ала.
- Алтын Урда башкаласы Сарай-Бәркә шәһәре Бәркә-хан әмере белән түгел, Бату хан әмере белән төзелгән.
- Туктамыш хан үз дошманы Мамайны хөрмәт белән күмгән.
- Чүпрәле районында башланган Олы Яклы елгасы Сыры елгасы бассейнына керә.
- Россия ватандашлар сугышы вакытында чех язучысы Ярослав Һашек ЭККА Көнчыгыш фронтының 5 нче армиясе сафларында Уфадан алып Иркутскига кадәр юл үткән.
- Конго башкаласы халкының күбесе французча сөйләшә.
- Чын тилгәннәрнең Татарстанда бер генә төре очрый.
- Күнче — Казанның иң кыска җәяүле урамы урта гасырларда барлыкка килгән.
- Зәгыйфь тәэсир итешүгә күрә Кояшның (һәм башка йолдызларның) нурланышы барлыкка килә.
- Борынгы Кытайның Цинь чоры императоры Цинь Шихуанди үзенен югары хакимлеген көчәйтү өчен иске кануннар язылган барлык китапларны яндырырга боерык биргән.
- Россиядә тротил эшләп чыгаручы беренче хәрби завод хәзерге Чапаевск шәһәрендә 1911 елда корыла.

Шәриф Камалның Казандагы музей-фатиры — Казанда урнашкан мемориаль музей, Татарстан Республикасының милли музее бүлекчәсе.
ТАССР атказанган сәнгать эшлеклесе, татар язучыларыннан беренче булып Ленин ордены белән бүләкләнгән, «Матур туганда» романы (1937), «Акчарлаклар» повесте (1914), «Ут» (1928), «Козгыннар оясында» (1929), «Томан арты» («Габбас Галин») (1942) драмалары, «Хаҗи әфәнде өйләнә» комедиясе (1917) авторы Шәриф Камал исемен мәңгеләштерү максатында оештырылган.
Шәриф Камалның мемориаль музее Казан уртасында (Островский урамы, 15) урнашкан ике катлы таш сәүдәгәр йортта урнашкан. РСФСР Халык Комиссарлары Шурасының 1944 елның 2 июне карары белән язучы яшәгән фатирда (язучының эш кабинетын һәм бүлмәсен генә кертеп) ачыла. 1965 елда музей карарга керүчеләр өчен ябыла. 1980 елның 31 октябрендә музей яңартылып ачылган, ул вакытта йортның ике каты да музейга бирелә. ↪ Дәвамы
| Соңгы сайланган портал: | Чуашстан | |
| Соңгы сайланган исемлек: | Халыкара истәлекле период |
![]()
Сайланган мультимедиа
![]()
Таныш булыйк
Википедия — Бөтендөнья пәрәвезе киңлекләрендә Вики механизмы ярдәмендә универсаль энциклопедия үстерү проекты.
Дөньяның 300 телендә бүлекләре булган Википедиянең максаты — теләсә нинди кеше үзгәртүләр кертеп яхшырта алган, ирекле килеш кулланыла алырлык объектив һәм тикшеренә алырлык эчтәлек тәкъдим итү. Тел-ара координацияләү эшендә лингва-франка буларак инглиз теле кулланыла.
Проект табигате нигез принциплар белән билгеләнә. Эчтәлеге Creative Commons CC BY-SA хокуки лицензиясе буенча булдырыла һәм кулланыла.
![]()
Җаваплылыктан баш тарту
Википедиянең Интернетта яшәвенә ярдәм итүче
![]()
Катнашу
- Катнашырга: Нигез тәртипләр һәм башка кагыйдә-киңәшләр белән танышып алыгыз, һәм вики-этикетны хөрмәт итегез; теркәлү киңәш ителә, әмма мәҗбүри түгел.
- Ярдәм кирәк: Ярдәм битләрне карап чыгыгыз, анда хәл ителмәгән сорауларны исә булышу үзәгебездә сорагыз; теркәлгән катнашучылар ярдәм күрсәтергә әзерлеген белдергәннәре арасыннан актив волонтёрларга мөрәҗәгать итеп, остаз булулары турында сорый алалар.
- Көчләрегезне тикшерергә: Өйрәнү урынында үзгәртүләр кертеп карагыз яки мәкаләләрне язу / төзәтү киңәшләре белән танышыгыз.
![]()
Җәмгыять
Җәмгыятебез мәкаләләргә үз өлешен тематик проектлар кысаларында һәм бит эчтәлеге турында аралашу урыннары ярдәмендә уртак хезмәттәшлеген башкарган катнашучылардан оеша.
Уртак идеалыбыз — "һәрбер кеше бар булган гыйлемгә ирекле килеш ирешә алган бер дөньяны барлыкка китерү".
Википедиянең татар телле бүлеге җәмгыяте 60 078 теркәлгән катнашучыдан тора, алардан 108 соңгы ай дәвамында кимендә бер үзгәртү кертте. Проектыбызның тотрыклы үсүе өчен 8 катнашучыбыз хезмәт функцияләрен башкаруга сайланган.
Проектыбыз кече, автохтон, Россия һәм Төрки халыклар телләрендәге Википедияләр төркемнәренә керә һәм дөньяның төрле илләрдәге күптеллелекнең әһәмиятен аңлаганнарның ярдәмен күреп яши.
![]()
Вики-кырларыбыз
- Хәзерге вакыйгалар
- Көн тәртибендәге мәсьәләләр
- Соңгы яңалыклар
- Статистика
- Вазыйфалар
- Стратегия
- Эшчәнлек планы
- Алдынгыларыбыз
- Тиешле мәкаләләр исемлекләре:
- 1 000 • 10 000 • 50 000
- Татар теле: мәкалә - портал - татВП проекты (ВМРУ проекты) - тематик агач
- Татарнамә: мәкалә - портал - проект (бүлекләре) - тематик агач - күптелле исемлек
- Татарстан: мәкалә - портал - проект - тематик агач - күптелле исемлек
- Ай хезмәттәшлеге темасы
- Сайланган эчтәлек
- Соңгы үзгәртүләр
- Яңа битләр
![]()
Тугандаш проектлар
Викиверситет — белем бирү аланы
Викиҗыентык — медиафайллар саклагычы
Викикитап — дәреслекләр һәм белешмәлекләр
Викимәгълүмат — фактик мәгълүмат-белем базасы
Викиөзек — өземтәләр җыентыгы
Викисәфәр — юл күрсәткече
Викисүзлек — сүзлек һәм тезаурус
Викитөрләр — биологик төрләр
Викиханә — оригиналь текстлар
Викихәбәрләр — хәбәрләр агентлыгы
Мета-Вики — проектара хезмәттәшлек аланы
Викимедиа инкубаторы — яңа тел бүлекләре
MediaWiki — «MediaWiki» буенча белешмә
Phabricator — технологик платформаны үстерү



