Asya ülkeleri listesi
.svg)
Asya, yüzölçümü ve nüfus bakımından dünyanın en büyük kıtasıdır. Yaklaşık 44.391.000 km2lik alanı ile dünya topraklarının neredeyse %30'unu kapsamaktadır. 4,10 milyar kişi yani Dünya nüfusunun beşte üçünü barındırmaktadır.[1]
Asya genellikle Avrasya'nın bir parçası olup, Süveyş Kanalı ve Ural Dağları'nın doğusunda bulunarak Avrupa'nın doğusunda bulunan kısmı olarak tanımlanır; doğuda Pasifik Okyanusu ve Bering Boğazı, güneyde Hint Okyanusu ve kuzeyde Arktik Okyanusu tarafından sınırlandırılır.[1][2]
Bu sayfa Asya'nın coğrafî kapsamına giren ülkeleri; bayrakları, başkentleri, para birimleri, resmî dilleri, yüzölçümleri, nüfusları ve coğrafî konumunu gösteren haritalar ile listelemektedir. Bu liste Birleşmiş Milletler (BM) üye devletleri ve diğer topraklara (BM tarafından tanınmayan devletler, özel idarî bölgeler ve bağımlı topraklar) bölünmektedir.
Siyasî harita
[değiştir | kaynağı değiştir]
Asya ülkelerini gösteren tıklanabilir harita
Birleşmiş Milletler üyeleri
[değiştir | kaynağı değiştir]| Ülke ismi | Bayrak | Resmî dil(ler)indeki uzun isim(ler) | Başkent | Para birimi | Alan (km2) | Nüfus | Harita |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Afganistan[3] (Afganistan İslam Cumhuriyeti) |
 |
Darice: جمهوری اسلامی افغانستان (Comhuriye İslamiye Afganistan) Peştuca: د افغانستان اسلامي جمهوریت (Da Afganistan İslami Comhoriyat) |
Kabil | Afgani | 647.500 | 33.609.937 | 
|
| Azerbaycan[4][DN 1] (Azerbaycan Cumhuriyeti) |
 |
Azerice: Azərbaycan Respublikası | Bakü | Azerbaycan Yeni Manatı | 86.600 | 9.165.000 | 
|
| Bahreyn[5] (Bahreyn Krallığı) |
 |
Arapça: مملكة البحرين (Memleketü'l-Bâhreyn) | Manama | Bahreyn dinarı | 665 | 727.785 | 
|
| Bangladeş[6] (Bangladeş Halk Cumhuriyeti) |
 |
Bengalce: গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ (Gônoprocatontri Bangladeş) | Dakka | Taka | 144.000 | 156.050.883 | 
|
| Bhutan[7] (Bhutan Krallığı) |
 |
Dzongka:  (Brug rGyal-Khab)
|
Thimphu | Ngultrum | 47.000 | 691.141 | 
|
| Birleşik Arap Emirlikleri[8] |  |
Arapça: الإمارات العربية المتحدة (el-İmaratü'l-Arabiyyetü'l-Müttahide) | Abu Dabi | Birleşik Arap Emirlikleri dirhemi | 83.600 | 4.798.491 | 
|
| Brunei[9] (Brunei Devleti, Barış Yeri) |
 |
Malayca: Negara Brunei Darussalam/بروني دارالسلام | Bandar Seri Begavan | Brunei doları | 5.770 | 388.190 | 
|
| Çin[10] (Çin Halk Cumhuriyeti) |
 |
Standart Çince: 中华人民共和国 (Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó) | Pekin | Renminbi (Yuan) | 9.596.960 | 1.338.612.968 | 
|
| Doğu Timor[11][DN 2] (Doğu Timor Demokratik Cumhuriyeti) |
 |
Tetum: Repúblika Demokrátika Timór Lorosa'e Portekizce: República Democrática de Timor-Leste |
Dili | Amerikan doları | 15.007 | 1.131.612 | 
|
| Endonezya[12][DN 3] (Endonezya Cumhuriyeti) |
 |
Endonezce: Republik Indonesia | Cakarta | Endonezya rupiahı | 1.919.440 | 240.271.522 | 
|
| Ermenistan[13][DN 4] (Ermenistan Cumhuriyeti) |
 |
Ermenice: Հայաստանի Հանրապետություն (Hayastani Hanrapetut'yun) | Erivan | Ermeni dramı | 29.743 | 2.967.004 | 
|
| Filipinler[14] (Filipinler Cumhuriyeti) |
 |
Filipince: Republika ng Pilipinas İngilizce: Republic of the Philippines |
Manila | Filipinler pesosu | 300.000 | 97.976.603 | 
|
| Güney Kore[15][DN 5] (Kore Cumhuriyeti) |
 |
Korece: 대한민국 (Daehan Minguk) | Seul | Güney Kore wonu | 98.480 | 48.508.972 | 
|
| Gürcistan[16][DN 1][DN 6] |  |
Gürcüce: საქართველო (Sakartvelo) | Tiflis | Gürcistan larisi | 69.700 | 4.615.807 | 
|
| Hindistan[17] (Hindistan Cumhuriyeti) |
 |
Hintçe: भारत गणराज्य (Bhārat Gaṇarājya) İngilizce: Republic of India[DN 7] |
Yeni Delhi | Hindistan rupisi | 3.287.590 | 1.166.079.217 | 
|
| Irak[18] (Irak Cumhuriyeti) |
 |
Arapça: جمهورية العراق (el-Cumhūrīyyetü'l-‘Irākīyye) | Bağdat | Irak dinarı | 437.072 | 28.945.657 | 
|
| İran[19] (İran İslam Cumhuriyeti) |
 |
Farsça: جمهوری اسلامی ايران (Cumhuriye İslamiye İran) | Tahran | İran riyali | 1.648.000 | 66.429.284 | 
|
| İsrail[20][DN 8] (İsrail Devleti) |
 |
İbranice: מְדִינַת יִשְׂרָאֵל (Medīnat Yisrā'el) | Kudüs | Yeni İsrail Şekeli | 20.770 | 7.233.701 | 
|
| Japonya[21] |  |
Japonca: 日本国 (Nippon-koku / Nihon-koku) | Tokyo | Yen | 377.835 | 127.078.679 | 
|
| Kamboçya[24] (Kamboçya Krallığı) |
 |
Kmerce:  (Preăh Réachéa Nachâk Kâmpŭchea)
|
Phnom Penh | Riel | 181.040 | 14.494.293 | 
|
| Katar[25] (Katar Devleti) |
 |
Arapça: دولة قطر (Devlet-ül Katar) | Doha | Katar riyali | 11.437 | 833.285 | 
|
| Kazakistan[26][DN 1] (Kazakistan Cumhuriyeti) |
 |
Kazakça: Қазақстан Республикасы (Qazaqstan Respublikası) | Astana | Tenge | 2.717.300 | 15.399.437 | 
|
| Kıbrıs[27][DN 4][DN 10] (Kıbrıs Cumhuriyeti) |
 |
Yunanca: Κυπριακή Δημοκρατία (Kypriakī́ Dīmokratía) Türkçe: Kıbrıs Cumhuriyeti |
Lefkoşa | Euro | 9.250 | 796.740 | 
|
| Kırgızistan[28] (Kırgızistan Cumhuriyeti) |
 |
Kırgızca: Кыргыз Республикасы (Kırgız Respublikası) Rusça: Кыргызская Республика (Kırgızskaya Respublika) |
Bişkek | Kırgızistan somu | 198.500 | 5.431.747 | 
|
| Kuveyt[29] (Kuveyt Devleti) |
 |
Arapça: دولة الكويت (Devlet'ül Kuveyt) | Kuveyt | Kuveyt dinarı | 17.820 | 2.691.158 | 
|
| Kuzey Kore[30][DN 5] (Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti) |
 |
Korece: 조선민주주의인민공화국 (Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk) | Pyongyang | Kuzey Kore wonu | 120.540 | 22.665.345 | 
|
| Laos[31] (Laos Demokratik Halk Cumhuriyeti) |
 |
Laoca: ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ (Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao) | Vientiane | Kip | 236.800 | 6.834.942 | 
|
| Lübnan[32] (Lübnan Cumhuriyeti) |
 |
Arapça: الجمهورية اللبنانية (El Cumhuriyyet'ül Lübnânîyye) | Beyrut | Lübnan lirası | 10.400 | 4.017.095 | 
|
| Maldivler[33] (Maldivler Cumhuriyeti) |
 |
Dhivehi: ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ (Divehi Rājjey ge Jumhuriyyā) | Malé | Rufiyaa | 300 | 396.334 | .svg)
|
| Malezya[34] |  |
Malayca: Malaysia / مليسيا | Kuala Lumpur | Ringgit | 329.750 | 25.715.819 | 
|
| Mısır[35][DN 11] (Mısır Arap Cumhuriyeti) |
 |
Arapça: جمهورية مصر العربية (Gumhūriyyet Mısr el-ʿArabiyye) | Kahire | Mısır lirası | 1.001.450 | 83.082.869 | 
|
| Moğolistan[36] |  |
Moğolca: Монгол улс (Mongol uls) | Ulan Batur | Tögrög | 1.564.116 | 3.041.142 | 
|
| Myanmar[37][DN 12] (Myanmar Birliği) |
 |
Birmanca:  (Pyi-daung-zu Myan-mar Naing-ngan-taw)
|
Nepido | Kyat | 678.500 | 48.137.741 | 
|
| Nepal[38] (Nepal Federal Demokratik Cumhuriyeti) |
 |
Nepali: संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल (Sanghiya Loktāntrik Ganatantra Nepāl) | Katmandu | Nepal rupisi | 147.181 | 28.563.377 | 
|
| Özbekistan[39] (Özbekistan Cumhuriyeti) |
 |
Özbekçe: O‘zbekiston Respublikasi | Taşkent | Özbekistan somu | 447.400 | 27.606.007 | 
|
| Pakistan[40] (Pakistan İslam Cumhuriyeti) |
 |
Urduca: اسلامی جمہوریہ پاکستان (İslami Cumhuriye Pakistan) İngilizce: Islamic Republic of Pakistan |
İslamabad | Pakistan rupisi | 803.940 | 176.242.949 | 
|
| Rusya[41][DN 1] (Rusya Federasyonu) |
 |
Rusça: Российская Федерация (Rossiyskaya Federatsiya) | Moskova | Rus rublesi | 17.075.200 | 140.041.247 | 
|
| Singapur[42] (Singapur Cumhuriyeti) |
 |
Çince: 新加坡共和国 (Xīnjiāpō Gònghéguó) İngilizce: Republic of Singapore Malayca: Republik Singapura Tamilce: சிங்கப்பூர் குடியரசு (Ciṅkappūr Kutiyarasu) |
Singapur | Singapur doları | 692,7 | 4.657.542 | .svg)
|
| Sri Lanka[43] (Sri Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti) |
 |
Seylanca:  Tamilce: இலங்கை ஜனநாயக சமத்துவ குடியரசு |
Kolombo | Sri Lanka rupisi | 65.610 | 21.324.791 | 
|
| Suriye[44] (Suriye Arap Cumhuriyeti) |
 |
Arapça: جمهورية سوريا العربية (El Cumhūriyyet'ül Arabiyyet'üs-Sūriyye) | Şam | Suriye lirası | 185.180 | 20.178.485 | 
|
| Suudi Arabistan[45] (Suudi Arabistan Krallığı) |
 |
Arapça: المملكة العربية السعودية (El-Memleketü'l-ʻArabiyye es-Suʻūdiyye) | Riyad | Suudi Arabistan riyali | 2.149.690 | 28.686.633 | 
|
| Tacikistan[46] (Tacikistan Cumhuriyeti) |
 |
Tacikçe: Ҷумҳурии Тоҷикистон (Cumhurii Tocikiston) | Duşanbe | Somoni | 143.100 | 7.349.145 | 
|
| Tayland[47] (Tayland Krallığı) |
 |
Tayca: ราชอาณาจักรไทย (Ratça Anaçak Tay) | Bangkok | Baht | 514.000 | 65.905.410 | 
|
| Türkiye[48][DN 1] (Türkiye Cumhuriyeti) |
 |
Türkçe: Türkiye Cumhuriyeti ( | Ankara | Türk lirası | 780.580 | 84.320.245 | 
|
| Türkmenistan[49] |  |
Türkmence: Türkmenistan | Aşkabat | Türkmen manatı | 488.100 | 4.884.887 | 
|
| Umman[50] (Umman Sultanlığı) |
 |
Arapça: سلطنة عُمان (Salṭanat ‘Ummān) | Maskat | Umman riyali | 212.460 | 3.418.085 | 
|
| Ürdün[51] (Ürdün Haşimi Krallığı) |
 |
Arapça: المملكة الأردنية الهاشميه (el-Memleket'ül Ürdüniyyet'ül Haşimiyye) | Amman | Ürdün dinarı | 92.300 | 6.342.948 | 
|
| Vietnam[52] (Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti) |
 |
Vietnamca: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ( | Hanoi | Đồng | 329.560 | 86.967.524 | 
|
| Yemen[53] (Yemen Cumhuriyeti) |
 |
Arapça: الجمهورية اليمنية (el-Cumhuriyyet'ül-Yemeniyye) | San'a | Yemen riyali | 527.970 | 23.822.783 | 
|
Diğer topraklar
[değiştir | kaynağı değiştir]BM üyesi olmayan devletler
[değiştir | kaynağı değiştir]| Devlet ismi | Bayrak | Resmî dil(ler)indeki uzun isim(ler) | Başkent | Para birimi | Alan (km2) | Nüfus | Harita |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Abhazya (Abhazya Cumhuriyeti) |
 |
Abhazca: Аҧсуа (Apswa) | Sohum | Abhazya apsarı | 8.660[27] | 250.000 | .svg)
|
| Filistin[54][55] (Filistin Ulusal Yönetimi) |
 |
Arapça: السلطة الوطنية الفلسطينية (Es Sulta el Vataniyye el Filistiniyye) | [DN 13] | [DN 14] | 6.220[DN 15][54][55] | 4.013.126[DN 16][54][55] | 
|
| Güney Osetya (Güney Osetya Cumhuriyeti) |
 |
Osetçe: Республикӕ Хуссар Ирыстон
(Respublikæ Khussar Iryston) |
Tshinvali | Rus rublesi | 3.900 | 70.000 | 
|
| Kuzey Kıbrıs[DN 4] (Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) |
 |
Türkçe: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti | Lefkoşa | Türk lirası | 3.355[27] | 313.626[56] (2014) | .svg)
|
| Tayvan[57][DN 17] (Çin Cumhuriyeti) |
 |
Standart Çince: 中華民國 (Zhōnghuá Mínguó) | Taipei | Yeni Tayvan doları | 35.980 | 22.974.347 | 
|
Özel idarî bölgeler
[değiştir | kaynağı değiştir]Bunların her ikisi Çin'e bağlı "özel idarî bölgeler"dir.
| Devlet ismi | Bayrak | Resmî dil(ler)indeki uzun isim(ler) | Başkent | Para birimi | Alan (km2) | Nüfus | Harita |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hong Kong[58] (Çin Halk Cumhuriyeti Hong Kong Özel İdari Bölgesi) |
 |
Çince: 香港特別行政區 İngilizce: Hong Kong Special Administrative Region |
- | Hong Kong doları | 1.092 | 7.055.071 | _(%2Ball_claims_hatched).svg)
|
| Makao[59] (Çin Halk Cumhuriyeti Makao Özel İdari Bölgesi) |
 |
Çince: 澳門特別行政區 Portekizce: Região Administrativa Especial de Macau da República Popular da China |
Pataka | 28,2 | 559.846 | _(extra_close)_(special_marker)_(%2Ball_claims_hatched).svg)
|
Bağımlı topraklar
[değiştir | kaynağı değiştir]Birleşik Krallık
| İsim | Bayrak | Resmî dil(ler)indeki uzun isim(ler) | Başkent | Para birimi | Alan (km2) | Nüfus | Harita |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ağrotur ve Dikelya[DN 4] (Ağrotur ve Dikelya Egemenlik Bölgeleri) |
 |
İngilizce: The Sovereign Base Areas of Akrotiri and Dhekelia Yunanca: Περιοχές Κυρίαρχων Βάσεων Ακρωτηρίου και Δεκέλιας (Periochés Kyríarchon Váseon Akrotiríou kai Dekélias)[60] |
Episkopi Cantonment | Euro[60] | 254[DN 18] | 7.000 Kıbrıslı aile; 7.500 Britanyalı askerî personel, aileleri ile. | 
|
| Britanya Hint Okyanusu Toprakları[61] |  |
İngilizce: British Indian Ocean Territory | yoktur | Amerikan doları | 54.400[DN 19] | 4.000 askerî personel; yerliler yoktur. | 
|
Avustralya
| İsim | Bayrak | Resmî dil(ler)indeki uzun isim(ler) | Başkent | Para birimi | Alan (km2) | Nüfus | Harita |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Christmas Adası |  |
İngilizce: Territory of Christmas Island | Flying Fish Cove | Avustralya doları | 135 | 1.843 | 
|
| Cocos Adaları |  |
İngilizce: Territory of the Cocos (Keeling) Islands | Batı Adası | 14 | 544 | _Islands_in_its_region.svg)
|
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Dipnot
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d e Kısmen Avrupa'da.
- ^ Birleşmiş Milletler tarafından "Timor-Leste" olarak bilinir.
- ^ Kısmen Okyanusya'da.
- ^ a b c d Tamamen Asya'da, fakat kültürel veya siyasi nedenlerden dolayı genellikle Avrupa ülkesi olarak tanımlanır.
- ^ a b Güney Kore ve Kuzey Kore birbirini tanımamaktadır, bakınız: Tanınmayan veya kısmen tanınmayan devletler listesi.
- ^ Gürcistan Anayasası'nın 1,3. maddesine göre Gürcistan'ın resmî adı sadece "Gürcistan" (საქართველო, Sakartvelo)'dur.
- ^ Ayrıca bakınız: Hindistan'daki diller.
- ^ Bazı ülkelerce tanınmamaktadır, bakınız: Tanınmayan veya kısmen tanınmayan devletler listesi.
- ^ Hukukî olarak Japonya'nın herhangi bir resmî dili yoktur, fakat ülkenin millî dili Japonca.
- ^ Türkiye tarafından tanınmamaktadır.
- ^ Çoğunlukla Afrika'da, fakat Sina Yarımadası Asya'da bulunmaktadır; ama yine de genellikle Asya ülkesi değil, Afrika ülkesi olarak tanımlanır.
- ^ "Birmanya" veya "Burma" olarak da bilinir.
- ^ Filistin Ulusal Yönetimi'nin idarî merkezleri Ramallah ve Gazze, fakat Filistin Temel Hukuku, Filistin'in başkenti Kudüs olduğunu iddia etmektedir.
- ^ Her iki bölgede İsrail Yeni Şekeli kullanılmaktadır; bununla birlikte Batı Şeria'da Ürdün dinarı, Gazze Şeridi'nde ise Mısır lirası da kullanılmaktadır.
- ^ 360 (Gazze) + 5.860 (Batı Şeria) = 6.220
- ^ 1.551.859 (Gazze) + 2.461.267 (Batı Şeria) = 4.013.126
- ^ Birleşmiş Milletler tarafından Çin toprağı olarak kabul edilmektedir; bağımsız bir ülke olarak 22 tane BM üyesi ve Vatikan tarafından tanınmaktadır, bakınız: Tanınmayan veya kısmen tanınmayan devletler listesi.
- ^ 123 (Agrotur) + 130,8 (Dikelya) ≈ 254 km2.
- ^ Bu alanın çoğu sudur; Britanya Hint Okyanusu Toprakları'nın toprak yüzölçümü 60 km2.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b "Asia" (İngilizce). MSN Encarta. 28 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2009.
- ^ "Asia" (İngilizce). Şikago: Encyclopædia Britannica Inc. 2006. 18 Kasım 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2009.
- ^ "Afghanistan - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 26 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Azerbaijan - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Bahrain - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Bangladesh - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 12 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Bhutan - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "United Arab Emirates - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Brunei - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "China - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 12 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Timor-Leste - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Indonesia - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 7 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Armenia - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Philippines - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Korea, South - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 5 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Georgia - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "India - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Iraq - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Iran - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 24 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Israel - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 9 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Japan - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "法制執務コラム集「法律と国語・日本語」" (Japonca). Legislative Bureau of the House of Councillors. 12 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Hinkel, Eli (2005). Handbook of research in second language teaching and learning (İngilizce). Routledge. ss. s. 1015. ISBN 978-0-8058-4180-0. 17 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ekim 2010.
The Japanese language has no official status in Japan.
- ^ "Cambodia - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Qatar - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Kazakhstan - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 9 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ a b c "Cyprus - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Kyrgyzstan - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Kuwait - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Korea, North - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 12 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Laos - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 25 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Lebanon - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Maldives - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Malaysia - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 12 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Egypt - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Mongolia - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Burma - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Nepal - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 19 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Uzbekistan - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Pakistan - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Russia - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Singapore - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 27 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Sri Lanka - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Syria - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 5 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Saudi Arabia - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Tajikistan - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Thailand - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Turkey (Turkiye) - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Turkmenistan - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Oman - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Jordan - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Vietnam - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "Yemen - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ a b c "Gaza Strip - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 9 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ a b c "West Bank - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 9 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ TRNC 8 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. SPO, Economic and Social Indicators 2014, pages=2–3
- ^ "Taiwan - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 10 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
- ^ "The World Factbook - Hong Kong" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 16 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009.
- ^ "The World Factbook - Macau" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 16 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009.
- ^ a b "The World Factbook - Akrotiri" (İngilizce). Central Intelligence Agency. 5 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009.; "Akrotiri and Dhekelia adopted the euro along with the rest of Cyprus".
- ^ "British Indian Ocean Territory - The World Factbook". The World Factbook (İngilizce). Central Intelligence Agency. 30 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2023.
