Aeroffon
 | |
| Enghraifft o: | dosbarth o offerynnau cerdd  |
|---|---|
| Math | offeryn cerdd |
| Rhan o | Hornbostel–Sachs, Dosbarthiad MIMO o offerynnau cerdd, Dosbarthiad Guizzi o offerynnau cerdd |
| Dynodwyr | |
| Freebase | /M/011_g9 |
| Thesawrws y BNCF | 1611 |
 Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia | |
Offeryn cerdd sy'n cynhyrchu sain drwy achosi i golofn o aer ddirgrynu yw aeroffon. Mae aeroffonau yn un o'r prif ddosbarthiadau yn system Hornbostel–Sachs. Offerynnau chwyth yw'r ffurfiau mwyaf cyfarwydd o aeroffonau.[1]
Mae gan aeroffonau ddau ffactor hanfodol: tiwb sy'n amgáu colofn o aer, a dyfais ar gyfer gosod yr aer hwnnw i ddirgryniad. Mae'r dosbarth wedi'i isrannu yn ôl y modd y mae'r golofn honno o aer yn cael ei rhoi ar waith.
Mathau
[golygu | golygu cod]Mae'r rhifau isod yn cyfeirio at y dosbarthiad yn system Hornbostel-Sachs.
- 41: Aeroffonau rhydd
- Offerynnau lle nad yw'r aer sy'n dirgrynu wedi'i amgáu gan yr offeryn ei hun.
- 411: Aeroffonau dargyfeiriol
- Mae'r llif aer yn cwrdd ag ymyl miniog, neu mae ymyl miniog yn cael ei symud drwy'r awyr.
- 412: Aeroffonau ymyriadol
- Mae'r llif aer yn cael ei dorri o bryd i'w gilydd.
- 413: Aeroffonau ffrwydrol
- Mae'r sain yn cael ei hachosi gan un cywasgiad a rhyddhau aer.
- 414: Setiau cymysg o aeroffonau rhydd
- 42: Aeroffonau di-rhydd (offerynnau chwyth go iawn)
- Mae'r aer dirgrynol wedi'i gynnwys o fewn yr offeryn. Mae'r grŵp hwn yn cynnwys yr offerynnau a elwir yn offerynnau chwyth yn y Gorllewin.
- 421: Aeroffonau wedi'u chwythu dros ymyl (ffliwtiau)
- Mae'r chwaraewr yn gwneud llif aer siâp rhuban gyda'i wefusau (421.1), neu mae ei anadl yn cael ei chyfeirio trwy ddwythell yn erbyn ymyl (421.2).
- 422: Aeroffonau â chorsennau
- Mae anadl y chwaraewr yn cael ei gyfeirio yn erbyn corsen (422.2) neu bâr o gorsen (422.1) sy'n torri ar draws y llif aer o bryd i'w gilydd ac yn achosi i'r aer ddirgrynu.
- 423: Trwmpedau
- Mae'r chwaraewr yn dirgrynu ei wefusau i roi'r awyr yn y tiwb ar waith. Mae'r grŵp hwn yn cynnwys nid yn unig trwmpedau ond pob offeryn pres.
- 424: Setiau cymysg o offerynnau chwyth
- 43: Setiau cymysg o aeroffonau
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Curt Sachs (1940). The History of Musical Instruments (yn Saesneg). W. W. Norton & Company, Inc. tt. 457, 459. ISBN 0-393-02068-1.
