Prototheria
| Prototherians Rentang fosil: Late Triassic–Recent |
|---|
| Klasifikasi ilmiah |
|
|
| Kelompok yang termasuk |
| Kelompok yang tidak termasuk |
Prototheria Prototheria (/ˌproʊtəˈθɪəriə/ atanapi /ˌproʊtoʊˈθɪəriə/), PROH-toh-THEER-ee-ə;[1] asalna tina basa Yunani Kuna πρώτος prṓtos "munggaran" sarta θήρ thḗr "sato galak") nyaéta hiji sub-kelas mamalia anu geus teu dipaké deui (obsolete), anu ngawengku Monotremata anu masih hirup sarta rupa-rupa golongan anu geus tumpur, kaasup Morganucodonta, Docodonta, Triconodonta, sarta Multituberculata. Dina mangsa kiwari, ieu papasingan téh geus teu dianggap deui minangka golongan anu sah (valid), tapi leuwih dianggap minangka hiji parafilétik tingkatan évolusi tina mamalia asal (basal) sarta mammaliaform cynodont.[2]
Lolobana sato dina ieu golongan téh geus tumpur. Monotréma anu nendog dipikawanoh tina fosil-fosil jaman Cretaceous sarta Cenozoic; kiwari maranéhna diwakilan ku platypus sarta opat spésiés echidna.
Nami Prototheria, Metatheria, sarta Eutheria (anu sacara kasar hartina "sato munggaran", "sato anu robah", sarta "sato sajati") nujul kana tilu papasingan mamalia anu masih kénéh mibanda wawakil anu hirup. Unggal tilu golongan éta bisa dihartikeun minangka hiji clade sagemblengna anu ngawengku hiji crown-group anu masih hirup (masing-masing nyaéta Monotremata, Marsupialia, sarta Placentalia) katut sakur spésiés fosil anu mibanda patali leuwih deukeut ka éta crown-group batan ka sato hirup séjénna.
Pamisahan mamalia anu masih hirup janten tilu bagian (monotréma, marsupial, sarta plaséntal) geus lila dipikawanoh nalika Thomas Huxley ngajukeun nami Metatheria sarta Eutheria pikeun ngahijikeun dua golongan anu disebut pandeuri dina taun 1880. Mimitina dianggap minangka sub-kelas, Metatheria sarta Eutheria ayeuna ilaharna digolongkeun minangka infraclass tina sub-kelas Theria. Dina usulan anu leuwih anyar, tingkatanana diturunkeun deui (janten cohort atanapi malah magnorder), lantaran pamariksaan sacara kladistik kana hubungan antara mamalia hirup sarta fosil nétépkeun yén tingkatan Theria sorangan kudu diturunkeun.[3]
Prototheria, di sisi séjén, umumna diaku minangka sub-kelas nepi ka sawatara waktu ka tukang, dumasar kana hiji hipotésis anu nangtukeun ieu golongan ku dua sipat synapomorphy anu dianggap aya:
- Wangunan dingding gigir tina wadah uteuk (braincase) asalna tina tulang anu disebut anterior lamina, béda jeung alisphenoid dina bangsa therian; sarta
- Susunan huntu molar anu sajajar (linéar), béda jeung susunan segitiga dina bangsa therian. Ieu ciri téh katingalina ngahijikeun monotréma jeung rupa-rupa ordo fosil jaman Mesozoic (Morganucodonta, Docodonta, Triconodonta, sarta Multituberculata) dina hiji clade anu leuwih lega anu tetep maké nami Prototheria, sarta monotréma dianggap minangka hiji-hijina dahan anu masih kénéh hirup.[4]
Bukti anu mimitina ngarojong kana ieu papasingan ayeuna geus teu ditarima deui sacara umum. Anu kahiji, pamariksaan kana émbrio nétépkeun yén kamekaran dingding wadah uteuk téh sabenerna sarua pisan antara therian sarta 'prototherian': anterior lamina téh sabenerna ngan saukur ngahiji jeung alisphenoid dina bangsa therian, ku kituna kaayaan dingding wadah uteuk dina 'prototherian' téh mangrupa sipat purba (primitive) pikeun sakabéh mamalia, sedengkeun kaayaan dina therian mangrupa turunanana. Sajaba ti éta, susunan huntu molar anu linéar ogé mangrupa sipat purba pikeun sakabéh mamalia. Ku kituna, duanana sipat éta teu bisa dijadikeun ciri turunan anu unik (derived character) pikeun ngarojong papasingan 'prototherian' anu dipisahkeun tina Theria.[5]
Dina pamariksaan salajengna, huntu molar émbrio sarta fosil monotréma (monotréma sawawa anu hirup kiwari mah teu huntuan) némbongan mibanda pola karuhun anu sarua jeung susunan segitiga anu aya dina bangsa therian. Sawatara kaahéngan dina huntu ieu ngarojong kana papasingan tandingan pikeun monotréma jeung sababaraha wangun fosil anu nembé kapanggih dina hiji clade anyar anu disebut Australosphenida. Ieu ogé méré gambaran yén susunan huntu segitiga téh meureun mekar sacara mandiri dina bangsa australosphenidan sarta therian.[6][7]
Hipotésis Australosphenida masih kénéh jadi padungdéngan, sarta sababaraha ahli taksonomi (contona McKenna & Bell 1997) leuwih milih ngajaga nami Prototheria minangka lawan tina golongan mamalia hirup séjénna, nyaéta Theria.[8] Sacara téori, Prototheria téh sacara taksonomi mah kaleuwihan (redundant), lantaran Monotremata mangrupa hiji-hijina ordo anu masih bisa diasupkeun kalayan yakin. Nanging, panggunaanana meureun bisa dibenerkeun saupama aya bukti fosil anyar, atanapi pamariksaan deui kana fosil anu geus aya, anu bisa ngaidéntifikasi baraya monotréma anu geus tumpur pikeun diasupkeun kana papasingan anu leuwih lega.
Catetan
[édit | édit sumber]- ↑ "Prototheria". Oxford University Press. Diarsipkeun ti asli tanggal 2020-03-22. Archived 2021-09-18 di Wayback Machine
- ↑ Flannery, Timothy F.; Rich, Thomas H.; Vickers-Rich, Patricia; Ziegler, Tim; Veatch, E. Grace; Helgen, Kristofer M. (2022-01-02). "A review of monotreme (Monotremata) evolution". Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology (Dina basa Inggris). 46 (1): 3–20. doi:10.1080/03115518.2022.2025900. ISSN 0311-5518. S2CID 247542433.
- ↑ Marsupialia sarta Eutheria/Placentalia némbongan minangka cohort dina McKenna & Bell 1997 sarta dina Benton 2005, kalayan Theria dijadikeun minangka supercohort atanapi infralegion.
- ↑ Benton, Michael J. (2005). Vertebrate Palaeontology (Édisi 3rd). Malden, Massachusetts: Blackwell Science. hlm. 300, 306. ISBN 978-0632056378. OCLC 53970617.
- ↑ Kemp, T. S. (1983). "The relationships of mammals". Zoological Journal of the Linnean Society (Dina basa Inggris). 77 (4): 353–384. doi:10.1111/j.1096-3642.1983.tb00859.x. ISSN 0024-4082.
- ↑ Luo, Zhe-Xi; Cifelli, Richard L.; Kielan-Jaworowska, Zofia (2001). "Dual origin of tribosphenic mammals" (PDF). Nature (Dina basa Inggris). 409 (6816): 53–57. Bibcode:2001Natur.409...53L. doi:10.1038/35051023. ISSN 1476-4687. PMID 11343108. S2CID 4342585.[tumbu nonaktif]
- ↑ Luo, Zhe-Xi; Kielan-Jaworowska, Zofia; Cifelli, Richard L (2002). "In quest for a phylogeny of Mesozoic mammals" (PDF). Acta Palaeontologica Polonica. 47 (1). ISSN 0567-7920.
- ↑ McKenna, Malcolm C; Bell, Susan K; Simpson, George Gaylord (2000). Classification of mammals above the species level. New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-231-11013-6. OCLC 37345734.
